مدتها بود درباره تغییر پهنای کانال وایفای برای گرفتن سرعت بیشتر شنیده بودم. روی بیشتر روترها این تغییر ساده به نظر میرسد و اگر نتیجه آن وایفای سریعتر باشد، چرا نباید امتحانش کرد؟
من هم همین کار را انجام دادم. افزایش سرعتی که دیدم عظیم نبود، اما بهبود آنقدر پایدار بود که برای یک تغییر رایگان ارزش داشته باشد. با این حال، پیش از آنکه سراغ تجمیع کانالهای وایفای و عریضتر کردن هر باند بروید، چند نکته و محدودیت مهم وجود دارد که باید بدانید.
کانالهای عریضتر وایفای میتوانند سرعت بیشتری بدهند
اما همیشه ماجرا به سادگی «بزرگتر بهتر است» نیست
در مورد من، روی باند 5GHz وایفای معمولا سرعتی حدود ۸۵ تا 100Mbps میگرفتم که اصلا بد نیست. اما برای اتصال 500Mbps هزینه میکنم، بنابراین به همه ظرفیت سرویس نمیرسم. این موضوع چند دلیل دارد؛ از کیفیت ضعیف اتصال و تداخل وایفای گرفته تا محدودیتهای عمومی انتقال بیسیم.
وایفای به باندها و درون هر باند به کانالها تقسیم میشود. کانالهای وایفای مسیر مشخصی را تعیین میکنند که داده شما از آن عبور میکند و این کانالها روی باندهای ۲.4GHz، 5GHz و باند جدیدتر 6GHz معمولا با پهنای 20MHz تنظیم میشوند.
مسئله این است که 20MHz بخش چندان پهنی از طیف نیست و بعضی باندهای وایفای اجازه میدهند چند کانال را به هم «باند» یا تجمیع کنید تا مسیر انتقال داده عریضتری بسازید. وقتی یک مسیر ظرفیت مشخصی دارد، ترکیب چند مسیر میتواند عبور داده بیشتری را ممکن کند.
اما نمیتوانید هر تعداد کانال را بیحساب به هم بچسبانید و فقط سودش را ببرید. ادغام کانالهای وایفای طیف جدیدی ایجاد نمیکند؛ بلکه با کانالهای موجود همپوشانی پیدا میکند. این کار میتواند گذردهی شبکه شما را افزایش دهد، اما بسته به تعداد کانالهای همپوشان فعال در اطراف، احتمال تداخل را هم بالا میبرد.
باند 5GHz را عریضتر کردم و سرعت بیشتری گرفتم
افزایش بزرگ نبود، اما ثابت بود
برای گسترش کانالهای وایفای، به چند دلیل سراغ باند 5GHz رفتم.
باند 5GHz نسبت به ۲.4GHz طیف در دسترس بیشتری دارد و همین آن را برای تجمیع کانالهای وایفای مناسبتر میکند. کمی جلوتر درباره مشکلات تجمیع کانال روی ۲.4GHz بیشتر توضیح میدهم، اما خلاصهاش این است که برای بیشتر کاربران گزینه خوبی نیست.
طیف عریضتر یعنی ساختن کانالهای وایفای پهنتر سادهتر است و احتمال برخورد با کانالهای وایفای دیگر کمتر میشود. البته نتیجه نهایی همچنان به روتر شما و وضعیت محیط اطراف بستگی دارد.
من خوششانس هستم و در منطقهای نسبتا خلوت با سیگنالهای همپوشان کم زندگی میکنم. بنابراین یک باند 80MHz اطراف کانال ۱۶۱ ساختم که کانالهای 20MHz از ۱۴۹ تا ۱۶۱ را پوشش میدهد. روی 5GHz یک کانال 80MHz احتمالی دیگر هم وجود دارد: کانال ۴۲ که کانالهای 20MHz از ۳۶ تا ۴۸ را در بر میگیرد.
این دو کانال 80MHz مهماند، چون معمولا Dynamic Frequency Selection یا DFS روتر را فعال نمیکنند. DFS برای تشخیص فعالیت راداری گوش میدهد و اگر چنین فعالیتی را ببیند، روتر باید فورا آن کانال را ترک کند. در بیشتر حالتها، گسترش کانالهای 5GHz به 80MHz یا 160MHz باعث میشود تقریبا حتما دستکم از یک کانال DFS عبور کنید، اما این دو گزینه معمولا دردسر کمتری دارند.
بعد از تغییر تنظیمات و تجمیع کانالهای وایفای، به طور منظم سرعت 125Mbps گرفتم و چند جهش مقطعی تا محدوده 350Mbps هم دیدم. روشن است که نمیتوانم روی آن جهشها حساب دائمی باز کنم، اما اگر پایدار میماند همان چیزی بود که برای وایفای خودم میخواستم. با این حال، همین افزایش محدود هم برایم رضایتبخش بود.
چرا نمیتوانید وایفای ۲.4GHz را به همین شکل تجمیع کنید؟
حداقل در بیشتر مواقع نمیتوانید
بیشتر کاربران وایفای ۲.4GHz دارند. این باند رایجترین باند وایفای در جهان است و به همین دلیل معمولا یکی از شلوغترینها هم محسوب میشود.
در باند ۲.4GHz فقط سه کانال 20MHz بدون همپوشانی وجود دارد: ۱، ۶ و ۱۱. اگر دو مورد از آنها را به یک کانال 40MHz تبدیل کنید، در عمل کانالهای دیگری را هم به هم میچسبانید که با هم همپوشانی دارند و احتمالا با وایفای همسایهها دچار تداخل میشوید.
در بسیاری از موارد، روترها مدتهاست گزینه تجمیع کانال ۲.4GHz را حذف یا پنهان کردهاند. سالها قبل، در دوران Wi-Fi ۴ یا ۸۰۲.11n، کانالهای تجمیعشده 40MHz به عنوان راهی برای افزایش سرعت تبلیغ میشدند.
آن زمان تداخل وایفای کمتر بود و این ایده منطقیتر به نظر میرسید، هرچند باز هم بهترین انتخاب نبود. تعداد محدود کانالهای ۲.4GHz یعنی مگر اینکه تنها و در نقطهای دورافتاده زندگی کنید، تقریبا همیشه با تداخل روبهرو خواهید شد.
نسل وایفای سقف تجمیع کانال را تعیین میکند
وایفای قدیمی با کانالهای ادغامشده سختتر کنار میآید
تجمیع کانالهای وایفای در نسلهای مختلف نیز رفتار یکسانی ندارد، چون هر نسل باید از مشخصات استاندارد وایفای خودش پیروی کند.
برای نمونه، اگر هنوز از Wi-Fi ۵ یا ۸۰۲.11ac استفاده میکنید، در بیشتر مواقع به کانالهای 80MHz محدود میشوید و پشتیبانی از 160MHz بسیار محدود است. ارتقا به نسل بعدی، یعنی Wi-Fi ۶ یا ۸۰۲.11ax، پشتیبانی بسیار بهتری از 80MHz به همراه پشتیبانی رسمی از کانالهای 160MHz میآورد و ساخت کانالهای بزرگتر و پایدارتر را سادهتر میکند؛ هرچند باز هم الزاما از تداخل فرار نمیکنید.
Wi-Fi 6E باند 6GHz را به همان استاندارد ۸۰۲.11ax اضافه میکند. Wi-Fi ۷ یا ۸۰۲.11be نخستین نسلی است که واقعا بر پایه کانالهای بسیار عریض، تا 320MHz، ساخته شده و در کنار آن قابلیتهایی دارد که مشخصا برای مدیریت تداخل ناشی از این پهنا طراحی شدهاند.
در نتیجه، تجمیع کانال روی 5GHz با محدودیتهایی جواب میدهد، اما باند جدیدتر 6GHz جایی است که ادغام کانالهای وایفای واقعا کاربردیتر میشود.
برای تغییر کانالهای وایفای وارد پنل مدیریت روتر شوید
افزایش سرعت واقعی است، اما شاید پایدار نماند
برای تغییر پهنای کانال وایفای باید وارد پنل مدیریت روتر شوید؛ جایی که معمولا باید دنبال گزینهای با نامهایی مثل “Wi-Fi channel”، “Wireless Radio” یا موردی مشابه بگردید. از آنجا میتوانید تنظیمات کانال وایفای را متناسب با نیاز خود تغییر دهید.
اگر روتر شما کانالهای همپوشان اطراف را به صورت خودکار نشان نمیدهد، پیشنهاد میکنم از یک اپلیکیشن تحلیلگر وایفای استفاده کنید تا ببینید کدام بخش طیف خلوتتر است.
در پایان، توجه کنید که اگرچه تجمیع کانالهای وایفای ممکن است همین حالا سرعت شما را افزایش دهد، تضمینی وجود ندارد که این وضعیت همیشه ادامه پیدا کند. دیگران ممکن است تنظیمات وایفای خود را عوض کنند و روی کانال عریضتر شما بیفتند، افراد بیشتری به محدوده شما اضافه شوند و تداخل را بالا ببرند، یا همان اتفاق قدیمی رخ دهد و روتر بدون هشدار تنظیمات شما را بازنشانی کند.
به همین دلیل بهتر است تنظیمات وایفای خود را زیر نظر داشته باشید و در صورت تغییر شرایط، آنها را دوباره تنظیم کنید تا شبکه در وضعیت مرتب و بهینه باقی بماند.
منبع: این مطلب یک بومیسازی و بازنویسی تحریریهای بر اساس مقالهای از MakeUseOf نوشته Gavin Phillips است: مشاهده مقاله اصلی.