تعطیلی کیوی براوزر مرا به جست‌وجوی مرورگر دیگری برای اندروید واداشت. کیوی سال‌ها جایگاهی کاملاً منحصربه‌فرد داشت، چون افزونه‌های دسکتاپ کروم را به اندروید آورده بود؛ اما توسعه‌دهنده‌اش در ژانویهٔ ۲۰۲۵ پروژه را بایگانی کرد و کاربران را به مایکروسافت اج هدایت کرد. چیزی نزدیک‌تر به تجربهٔ کیوی می‌خواستم، بی‌آنکه مستقیماً به کروم برگردم؛ مرورگری که بیشتر از سر عادت، انتخاب پیش‌فرض من شده بود.
نام مرورگر کوئتا مدام به چشمم می‌خورد، پس آن را نصب کردم و سرانجام به مرورگر اصلی‌ام تبدیل شد. پس از چند هفته، دلیل جذابیتش را می‌فهمم: اگر سال‌ها با کروم زندگی کرده‌اید، همه‌چیز در آن آشناست و مهاجرت به آن به‌اندازه‌ای که انتظار دارید ناخوشایند نیست.
افزونه‌های کروم و اج را اجرا می‌کند
عادت‌های مرور دسکتاپم در این جابه‌جایی دست‌نخورده ماند
این همان ویژگی‌ای بود که کوئتا را به گوشی‌ام آورد. کوئتا می‌تواند افزونه‌ها را هم از فروشگاه وب کروم و هم از فروشگاه افزونه‌های مایکروسافت اج نصب کند و امکان مرور و مدیریت آن‌ها را در خود مرورگر می‌دهد. جالب اینکه کوئتا تنها بازیگر این میدان نیست؛ مایکروسافت اج نیز در اندروید از افزونه‌ها پشتیبانی می‌کند. بااین‌حال، دسترسی کوئتا به هر دو فروشگاه، این تنظیم را به‌ویژه انعطاف‌پذیرتر می‌کند.
کوئتا هشدار می‌دهد که سازگاری افزونه‌ها یکسان نیست، زیرا برخی افزونه‌های دسکتاپ به رابط‌های برنامه‌نویسی، رفتارهای پس‌زمینه یا رابط‌هایی وابسته‌اند که روی گوشی به‌خوبی کار نمی‌کنند. پس فرض نکنید هر افزونهٔ گمنام کروم بی‌نقص اجرا می‌شود. بااین‌حال، افزونه‌هایی که کار می‌کنند، تفاوت بزرگی می‌سازند. امکان استفاده از افزونه‌های دسکتاپ‌محور مانند uBlock Origin در اندروید یعنی مدیران گذرواژه، ابزارهای حریم خصوصی، ابزارهای صفحه و افزونه‌های کوچکی که در دسکتاپ به آن‌ها عادت دارم، با برداشتن گوشی ناگهان به امکانات انحصاری رایانه تبدیل نمی‌شوند. این همیشه ویژگی دل‌فریب کیوی برای من بود و کوئتا تا حد زیادی همان نیاز را برآورده می‌کند.
در استفادهٔ روزمره نیز تا حد زیادی خوب از پس کار برمی‌آید. پنج یا شش زبانه را همراه چند افزونه باز کرده‌ام و توانسته‌ام میان آن‌ها جابه‌جا شوم، بی‌آنکه مدام با بارگذاری دوبارهٔ صفحه‌ها روبه‌رو شوم. مصرف رم آن را در شرایط کنترل‌شده با کروم مقایسه نکرده‌ام؛ بنابراین ادعا نمی‌کنم کوئتا روی هر گوشی اندرویدی قطعاً سبک‌تر است.
کوئتا پر از قابلیت است، اما بیشتر آن‌ها تا وقتی واقعاً به دنبالش نروید، در منوها و تنظیمات پنهان می‌مانند؛ بنابراین مرورگر بیش‌ازحد شلوغ به نظر نمی‌رسد. همین موضوع حس سبک‌بودن آن را برایم پررنگ می‌کند. کارهای زیادی انجام می‌دهد، بی‌آنکه مدام یادآوری کند چه‌قدر قابلیت دارد.
ابزارهای حریم خصوصی تقریباً به تنظیم نیاز ندارند
مسدودسازی تبلیغات پیش از هر دست‌کاری آغاز می‌شود
کوئتا مسدودسازی تبلیغات و ردیاب‌ها را به‌صورت پیش‌فرض فعال می‌کند؛ همان نوع مسدودسازی داخلی که می‌تواند جای برخی افزونه‌های حریم خصوصی در اندروید را بگیرد. همچنین از اثرانگشت دستگاه محافظت می‌کند تا شناسایی دستگاه برای اسکریپت‌های ردیاب دشوارتر شود. این قابلیت مفید است، زیرا اثرانگشت مرورگر می‌تواند بدون تکیه بر نشانی IP شما را شناسایی کند. اگر کمی بیشتر بگردید، کنترل‌هایی برای قابلیت‌هایی مانند کنترل حریم خصوصی سراسری (Global Privacy Control)، DNS امن، کوکی‌ها و اسکریپت‌ها نیز پیدا می‌کنید. بااین‌حال، بیشتر تنظیمات پیش‌فرض را دست‌نخورده گذاشتم، چون مناسب به نظر می‌رسیدند.
کوئتا کنترل داده‌های محلی مرورگر را نیز به شما می‌سپارد؛ ازجمله خزانهٔ داده‌ای که اطلاعات مرور پشتیبانی‌شده را رمزگذاری می‌کند و پشت احراز هویت بیومتریک گوشی قرار می‌دهد.
محافظ حریم خصوصی (Privacy Guard) جایی است که بیشتر این قابلیت‌ها ملموس می‌شوند. هنگام مرور دیلی میل، کوئتا نشان داد ۹۷ تبلیغ و ردیاب را مسدود کرده است. همان پنل نیز کنترل‌های مخصوص هر سایت را برای مسدودکننده، اعمال HTTPS، محافظت از اثرانگشت، اسکریپت‌ها، کوکی‌ها، تغییر مسیر برنامه‌ها و عناصر حواس‌پرت‌کن صفحه در اختیارم گذاشت. دوست دارم این کنترل‌ها در چند لایه منو دفن نشده‌اند. با تپ‌کردن روی سپر کنار نوار نشانی، بیشتر کنترل‌هایی که احتمالاً برای سایتی خاص تغییر می‌دهم، نمایان می‌شوند.
لایه‌ای دیگر نیز برای مواردی وجود دارد که ترجیح می‌دهم پشت اثرانگشتم بمانند. در بخش دسترسی قفل‌دار (Lock Access)، کوئتا می‌تواند پیش از گشودن خزانهٔ داده‌ها، زبانه‌های ناشناس، مدیر گذرواژهٔ داخلی یا همگام‌سازی و پشتیبان‌گیری، احراز هویت بیومتریک را الزامی کند. آن را برای مدیر گذرواژه فعال کردم و این انعطاف‌پذیری خوشایند است، چون می‌توانم بخش‌های مهم را قفل کنم، بی‌آنکه هر بار ورود به مرورگر را به مراسم احراز هویت تبدیل کنم.
دانلودکنندهٔ ویدیوی داخلی خیلی زود دلم را برد
یک سایت تبدیل‌کنندهٔ مشکوک کمتر در زندگی‌ام
از میان همهٔ قابلیت‌های Quetta، بخشی که احتمالاً زودتر از همه به دلم نشست، دانلودکنندهٔ داخلی مرورگر بود. وقتی مرورگر ویدیوهای پشتیبانی‌شدهٔ MP4، WebM، HLS یا M3U8 را در صفحه‌ای تشخیص دهد، گزینهٔ دانلود را مستقیماً در خود مرورگر در دسترس می‌گذارد.
یعنی لازم نیست لینک‌ها را کپی کنم و در برنامه‌ای جداگانه برای دانلود یا یکی از آن سایت‌ها با دوازده دکمهٔ دانلود تقلبی و یک کازینوی پاپ‌آپ پشت دکمهٔ سیزدهم بچسبانم. یکی از کیفیت‌های موجود را انتخاب می‌کنم، ویدیوی مجاز را ذخیره می‌کنم و هنگام دانلود، به گشت‌وگذار ادامه می‌دهم.
اینجا قابلیت‌هایی بیش از آنچه در نگاه اول تصور می‌کردم وجود دارد. Quetta چند تنظیم نسبتاً خاص برای یوتیوب نیز دارد، ازجمله گزینه‌هایی برای پنهان‌کردن شورتس و پیشنهادها در بخش‌هایی از سایت. این‌ها تنظیماتی نیستند که احتمالاً خودم دنبالش بروم، اما وقتی مرورگر را چیزی بیش از ابزاری برای بازکردن لینک‌ها بدانید، معنا پیدا می‌کنند.
دانلودکننده محدودیت‌هایی دارد. ویدیوهای محافظت‌شده با DRM، خصوصی، رمزگذاری‌شده، محدود به حساب کاربری یا پشتیبانی‌نشده احتمالاً کار نمی‌کنند و سایت‌ها می‌توانند با تغییر روش ارائهٔ رسانه، سازگاری را از بین ببرند. یوتیوب نیز از جمله جاهایی است که دانلود آفلاین در آن محدود شده است؛ پس Quetta را دکمه‌ای فراگیر برای «گرفتن هر ویدیویی» نمی‌بینم.
با همهٔ این هشدارها، تماشا و ذخیرهٔ ویدیوهای پشتیبانی‌شده کمتر آزاردهنده شده است.
دو هشدار که پیش از جابه‌جایی باید بدانید
طرفداران حریم خصوصی احتمالاً هر دو را مهم می‌دانند
نخستین هشدار این است که Quetta نرم‌افزاری پولی و مالکیتی است. برخلاف فایرفکس یا انشعاب‌های متن‌باز Chromium مانند Cromite، کد پایهٔ مرورگر را برای ممیزی مستقل منتشر نمی‌کند. یعنی بخشی از اعتماد به Quetta Networks سپرده می‌شود. سیاست حریم خصوصی آن جزئیات زیادی دارد و کنترل‌هایش در عمل سودمندند، اما هرکس مرورگرش را بر اساس متن‌بازبودن کد و امکان بازرسی انتخاب می‌کند، باید این نکته را در نظر بگیرد.
دومین نگرانی، سرعت به‌روزرسانی Chromium است. نسخهٔ منتشرشده در پلی‌استور در ۷ اوت ۲۰۲۶ اعلام می‌کند از Chromium ۱۴۸.۰.۷۷۷۸.۲۱۷ استفاده می‌کند، در حالی که گوگل Chrome برای اندروید را چند نسخه جلوتر برده بود. این موضوع خودبه‌خود به معنای نبود همهٔ اصلاحات امنیتی جدیدتر در Quetta نیست، چون مرورگرهای مبتنی بر Chromium می‌توانند وصله‌ها را backport کنند. بااین‌حال، دوست دارم موتور زیربنایی به نسخه‌های جاری Chromium نزدیک‌تر بماند. مرورگرها در وبی به‌اندازهٔ کافی خصمانه فعالیت می‌کنند که تأخیر در به‌روزرسانی موتور، مرا محتاط می‌کند.
Chrome همیشگی‌ام بالاخره رقیبی پیدا کرد
بسیاری از مرورگرهای جایگزین اندروید را امتحان کرده‌ام که پیکربندی‌شان دلپذیر بود، اما در زندگی واقعی کمتر خوشایند بودند. پس از فروکش‌کردن تازگی، معمولاً کم‌کم به Chrome بازمی‌گشتم، چون یک آزار کوچک سرانجام به آزار روزانه تبدیل می‌شد.
با Quetta چنین اتفاقی نیفتاده است. در چند هفتهٔ گذشته کمتر به مرورگرم فکر کرده‌ام و شاید این قوی‌ترین تأییدی باشد که می‌توانم به یک مرورگر بدهم. نمی‌خواهم وب‌گردی به سرگرمی‌ای تبدیل شود که به دست‌کاری و آرایش مداوم نیاز دارد. می‌خواهم صفحه‌ای را باز کنم، کاری را که برایش آمده‌ام انجام دهم و بروم.
Quetta در کنارکشیدن و بازگذاشتن راه برای انجام کارم موفق بوده است.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Oluwademilade Afolabi است. مشاهده مقاله اصلی