قیمت SSD این روزها سرسام‌آور است. هم‌زمان با رونق هوش مصنوعی، بهای درایوهای ذخیره‌سازی نیز در کنار حافظه و دیگر قطعات سخت‌افزاری افزایش یافته و فعلاً هیچ نشانه‌ای از کاهش آن دیده نمی‌شود. اگر روند کنونی در سال ۲۰۲۶ ادامه پیدا کند، هرکس در سال ۲۰۲۷ و پس از آن به فضای ذخیره‌سازی تازه‌ای نیاز داشته باشد، باید پول هنگفتی بپردازد.
اما اگر راه دیگری وجود داشته باشد، چه؟ قیمت بالا تنها مشکل ناشی از کمبود سخت‌افزار نیست. گاهی توسعه‌دهندگان نیز با فایل‌های عظیم بازی‌ها که صدها گیگابایت فضا اشغال می‌کنند، فشار بیشتری بر درایوهای ما وارد می‌کنند؛ آن هم در حالی که در برخی موارد، بعدتر همین نیاز فضایی را به‌شدت کاهش می‌دهند.
پس پیش از آنکه برای افزایش ظرفیت، ته‌مانده پولتان را خرج کنید، ببینید چه مقدار از محتوای سیستم شما شاید اصلاً لازم نباشد در آنجا باقی بماند.
SSDها گران‌اند، اما برخی توسعه‌دهندگان فضا را پس می‌دهند
این فضا اصلاً کجا رفته بود؟
می‌دانیم که SSDها گران‌اند. از هر سو که نگاه کنید، فضای ذخیره‌سازی به کالایی گران‌بها تبدیل شده است؛ بنابراین جالب است که بعضی توسعه‌دهندگان دوباره ساخته‌های خود را بررسی کرده‌اند و دریافته‌اند که شاید بازی‌هایشان به این همه فضا نیاز نداشته باشند.
بازی پرفروش سال ۲۰۲۴، Helldivers ۲، نمونه‌ای برجسته است. این بازی هنگام عرضه حجمی نزدیک به 154GB داشت و بنا بر گزارش GameRant، از نظر اندازه فایل در ردیف بزرگ‌ترین بازی‌های PC قرار می‌گرفت. تا پایان سال ۲۰۲۵، Arrowhead توانست حجم نصب نسخه Steam بازی Helldivers ۲ را ۸۵% کاهش دهد و آن را از 154GB به تنها 23GB برساند.
اگر Helldivers ۲ با حجم 154GB، بازی God of War Ragnarok با 190GB، بازی Medal of Honor: Above and Beyond با 180GB، بازی Starfield با 150GB، بازی Red Dead Redemption ۲ با 150GB و بازی Baldur's Gate ۳ با 150GB را روی یک درایو نصب می‌کردید، فقط همین شش بازی نزدیک به یک ترابایت فضا اشغال می‌کردند. انصافاً هر شش بازی فوق‌العاده‌اند و می‌توانند سال‌ها سرگرمتان کنند، اما باز هم این حجم بسیار زیاد است.
Arrowhead در Steam نوشت که این کاهش حجم با «حذف کامل داده‌های تکراری» انجام شده است؛ یعنی شرکت با کنار گذاشتن فایل‌های تکراری که عمدتاً برای کوتاه کردن زمان بارگذاری روی هارددیسک‌های قدیمی در نظر گرفته شده بودند، فایل‌های داده‌ای بازی را بهینه کرده است.
از آنجا که فقط ۱۱ درصد از بازیکنان Helldivers ۲ از هارددیسک استفاده می‌کردند، ۸۹ درصد دیگر ناچار بودند این حجم نصب عظیم را تحمل کنند. کاهش حجم تأثیر ناچیزی بر زمان بارگذاری مأموریت‌ها در HDD داشت و در عوض، فضای زیادی را برای همه کاربران آزاد کرد.
Helldivers ۲ تنها بازی سال‌های اخیر نیست که بخشی از فضای اشغال‌شده را به کاربران بازگردانده است. به‌روزرسانی فصل ۹.۵ بازی Marvel Rivals در اوت ۲۰۲۶، با بازنگری اساسی در شیوه فشرده‌سازی بافت‌ها، حجم نصب نسخه PC را 40GB کاهش داد.
به همین ترتیب، استودیوی Rare برای دومین بار در حال بهینه‌سازی حجم Sea of Thieves است؛ تغییری که باید حجم نصب بازی را ۵۰% کاهش دهد و از حدود 130GB به نزدیک 65GB برساند. چند سال پیش نیز Fortnite با بازآرایی و فشرده‌سازی شماری از فایل‌ها، حجم نصب خود را از 90GB به 35GB رساند.
توسعه‌دهندگان همیشه عمداً فضای شما را نمی‌بلعند
اما این کار فضای SSD مرا بیشتر نمی‌کند
در بسیاری از موارد ممکن است به نظر برسد که توسعه‌دهندگان صرفاً تنبلی کرده‌اند، اما معمولاً واقعیت چنین نیست. این برداشت وسوسه‌انگیز است، ولی درست نیست. برای این مصالحه‌های فنی که فضای زیادی مصرف می‌کنند، دلایل روشنی وجود دارد و همین دلایل توضیح می‌دهند که چرا گاهی تصمیم‌های پیشین بعداً کنار گذاشته می‌شوند.
Helldivers ۲ بار دیگر نمونه‌ای کامل است. تکثیر فایل‌های بازی باعث می‌شود یک درایو مکانیکی برای یافتن داده‌ها ناچار نباشد سراسر دیسک را جست‌وجو کند؛ بنابراین Arrowhead نسخه PC را بر همین مبنا ساخت. مشکل از فرض اولیه بود: مشخص شد آمار مربوط به زمان بارگذاری در صنعت که شرکت به آن تکیه کرده بود، نادرست است و بخش عمده زمان بارگذاری بازی صرف ساخت مرحله می‌شود، نه خواندن فایل‌های بازی. تغییر این رویکرد، داده‌های اضافی را از میان برد.
برخی دیگر از کاهش‌های چشمگیر حجم نیز نتیجه تغییر شیوه کار بازی‌ها بوده‌اند. Call of Duty: Black Ops ۶ هنگام عرضه حجم نصب خیره‌کننده 310GB داشت، اما با حذف فایل‌های مربوط به Modern Warfare، این رقم بلافاصله به 90GB کاهش می‌یافت. بااین‌حال، این موضوع برای بیشتر کاربران روشن نشده بود و آنان ناچار بودند کل فضای لازم را فراهم کنند. اگر فقط بخش داستانی و چندنفره BO6 را می‌خواستید، حجمی در حدود 56GB کافی بود.
پس ماجرا تبانی Treyarch و Raven برای وادار کردن کاربران به خرید فضای ذخیره‌سازی بیشتر نبود، هرچند ممکن بود چنین به نظر برسد. مسئله فقط اطلاع‌رسانی بسیار ضعیف بود که هیاهوی برخی رسانه‌ها درباره حجم نصب عظیم بازی‌ها نیز آن را تشدید کرد.
بزرگ‌ترین مشکل این است که به‌ازای هر بازی مانند Helldivers ۲ که سازندگانش برای کاهش حجم فایل‌ها وقت می‌گذارند و گروهی را به این کار اختصاص می‌دهند، بازی‌ای مانند Ark Survival پیدا می‌شود که در هر حال صدها گیگابایت فضا می‌طلبد؛ بنابراین تلاش برای خالی نگه داشتن فضای ذخیره‌سازی بیهوده به نظر می‌رسد.
پیش از خرید یک درایو بزرگ‌تر
تا بازی‌های دیگر اضافاتشان را دور بریزند، این راه‌ها را امتحان کنید
برای مواقعی که باید هرچه زودتر مقداری فضا خالی کنید، چند راه پیش رو دارید.
- بعضی بازی‌ها گزینه‌ای جداگانه برای بسته بافت‌های وضوح‌بالا دارند. فشرده‌سازی بسته‌های بافت نقش مهمی در کاهش چشمگیر حجم نصب Marvel Rivals داشت. بازی‌های دیگری مانند Fallout ۴ و Monster Hunter: Wilds نیز ممکن است به شما اجازه دهند بسته‌های بافت با کیفیت فوق‌العاده بالا را حذف کنید.
- حالت‌های بازی و محتوای مشابهی را که نیاز ندارید، حذف کنید. می‌توانید صفحه نصب بازی را بررسی کنید و ببینید کدام بخش‌ها را می‌توان کنار گذاشت، هرچند این امکان چندان رایج نیست.
- آخرین و بدیهی‌ترین راه این است که کتابخانه‌های بازی خود را در Steam، Epic، Itch و دیگر فروشگاه‌ها بررسی کنید و بازی‌هایی را بیابید که سال‌هاست نصب مانده‌اند، اما مدت‌هاست سراغشان نرفته‌اید؛ یا اصلاً هیچ‌وقت آن‌ها را بازی نکرده‌اید ــ لعنت به این حراج‌های Steam!
همه ما چند بازی نصب‌شده داریم که مدت‌هاست تصمیم گرفته‌ایم روزی به سراغشان برویم؛ حذف این بازی‌ها راهی مطمئن برای پس گرفتن بخشی از فضای ذخیره‌سازی در چنین مواقعی است. فهرست Steam خودم که در تصویر بالا می‌بینید، نمونه‌ای تمام‌عیار است: این روزها چندان اهل بازی نیستم، اما همیشه انبوهی بازی نصب‌شده دارم!
قیمت حافظه چه زمانی دوباره پایین می‌آید؟
خب، درباره این یکی…
در نوامبر ۲۰۲۵، TweakTown گزارش داد که به گفته Phison، یکی از سازندگان پیشتاز کنترل‌گرهای SSD، همه تولیدکنندگان حافظه تمام ظرفیت تولید خود برای سال ۲۰۲۶ را پیشاپیش فروخته‌اند؛ دیگر سازندگان نیز همین موضوع را تأیید کردند. اوضاع برای ۲۰۲۷ هم مشابه است و Samsung، SanDisk، Micron و دیگر تولیدکنندگان حافظه فلش NAND و DRAM، بخش عمده ظرفیت تولید ۱۲ ماه آینده و حتی پس از آن را فروخته‌اند.
این فقط یک معنا دارد: قیمت بالای حافظه تا اطلاع ثانوی ادامه خواهد داشت.
با توجه به اینکه تب هوش مصنوعی هیچ نشانه‌ای از فروکش کردن ندارد، احتمالاً همین حالا ارزان‌ترین زمان برای خرید حافظه است؛ زیرا بعید به نظر می‌رسد سال آینده چیزی تغییر کند. آن صدای دوردستی که می‌شنوم، زنگوله سورتمه بابانوئل است؟ یا هیاهوی انبوه شکارچیان تخفیف‌های جمعه سیاه که پیش از سپیده‌دم صف کشیده‌اند؟
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Gavin Phillips است. مشاهده مقاله اصلی