راهاندازی دوباره روتر، جدا کردن کابل، جابهجا کردن روتر در گوشهوکنار خانه… کموبیش. اینها همان راهحلهایی هستند که مردم هنگام افت شدید سرعت وایفای امتحان میکنند.
اما دلیل واقعی احتمالاً چیزی است که پیشتر دربارهاش نشنیدهاید: کانالهای وایفای شما؛ همان کانالی که همه ساکنان کوچه نیز از آن استفاده میکنند.
نتیجه، ازدحامی سنگین است که وایفای شما و همسایههایتان را کند و کمرمق میکند و این احساس را به وجود میآورد که در برابر پولی که میپردازید، خدمات شایستهای نمیگیرید.
روتر شما کانال را خودکار انتخاب میکند؛ درست مانند همه روترهای کوچه
«خودکار» لزوماً به معنای «هوشمند» نیست
وایفایی که استفاده میکنید، جریانی یکپارچه و پیوسته از دادهها به نظر میرسد؛ اما سازوکار آن کمی پیچیدهتر از چیزی است که شاید تصور کنید. هر باند وایفای محدوده فرکانسی مشخصی دارد و این محدوده به کانالهای ۲۰ مگاهرتزی تقسیم میشود؛ شمار این کانالها نیز به باند بستگی دارد.
| باند | آمریکا (FCC) | اروپا (ETSI) | سایر نقاط جهان |
|---|---|---|---|
| 2.4 GHz | ۱۱ کانال · حدود ۸۳.۵ مگاهرتز | ۱۳ کانال · حدود ۸۳.۵ مگاهرتز | تا ۱۴ کانال · حدود ۸۳.۵ مگاهرتز |
| 5 GHz | ۲۵ کانال · حدود ۵۸۰ مگاهرتز | ۱۹ کانال · حدود ۴۵۵ مگاهرتز | حدود ۱۹ کانال · حدود ۴۵۵ مگاهرتز (متغیر) |
| 6 GHz | ۵۹ کانال · ۱,۲۰۰ مگاهرتز | ۲۴ کانال · ۵۰۰ مگاهرتز | ۰ / ۲۴ / ۵۹ کانال · ۰ / ۵۰۰ / ۱,۲۰۰ مگاهرتز |
| مجموع | حدود ۱,۸۶۵ مگاهرتز | حدود ۱,۰۴۰ مگاهرتز | تا حدود ۱,۲۸۵ مگاهرتز |
بیشتر روترها در حالت «خودکار» عرضه میشوند و کانال وایفای را خودشان به شما اختصاص میدهند. گاهی این سازوکار بهخوبی جواب میدهد؛ اما گاهی روتر دقیقاً همان کانالی را انتخاب میکند که همسایههایتان به کار میبرند. در نتیجه، روترها برای تصاحب فضای فرکانسی یکسان با یکدیگر «رقابت» میکنند و تداخل و ازدحام به وجود میآید.
باند ۲.۴ گیگاهرتز نمونه بارز این مشکل است؛ باندی قدیمی که بیش از هر باند دیگری در سراسر جهان به کار میرود. همانطور که جدول بالا نشان میدهد، وایفای ۲.۴ گیگاهرتزی در آمریکا تنها ۱۱ کانال دارد و از میان آنها فقط سه کانال ۱، ۶ و ۱۱ کاملاً با یکدیگر همپوشانی ندارند. به همین دلیل، وایفای شما بیشتر اوقات ناگزیر روی یکی از همین کانالها قرار میگیرد.
مشکل اینجاست که روترهای دیگران نیز دقیقاً همین کار را میکنند و در نتیجه، سیگنالها در هم میآمیزند. این مشکلی فراگیر است. حتی در انجمن Cisco مطلبی درباره وایفای ۲.۴ گیگاهرتزی خواندم که در آن فردی با ۷۲ نقطه دسترسی، همگی در حالت خودکار، دریافته بود دستگاهها پیوسته همان چند کانال محدود را انتخاب میکنند.
این مشکل همه باندهای وایفای را درگیر میکند، اما باند ۲.۴ گیگاهرتز دردسرسازتر است
در وایفای ۵ و ۶ گیگاهرتزی نیز کانالها همچنان مشترکاند
بیشتر روترهای امروزی دوباندهاند؛ یعنی روی دو طیف جداگانه، معمولاً ۲.۴ و ۵ گیگاهرتز، امواج پخش میکنند. تازهترین روترهای سازگار با استاندارد Wi-Fi 6E یا Wi-Fi ۷ میتوانند روی فرکانسی کاملاً جدید، یعنی ۶ گیگاهرتز، نیز امواج بفرستند.
به این ترتیب، بخش تازهای از امواج رادیویی در اختیارتان قرار میگیرد تا آن را با ویدئوهای YouTube و میمها پر کنید؛ بخش تازهای که در عین حال فرصت دیگری برای دوری از تداخل شبکه همسایهها فراهم میآورد.
شاید این موضوع در نگاه نخست دردسر دیگری به نظر برسد، اما باندهای ۵ و ۶ گیگاهرتز دو برتری مهم نسبت به باند ۲.۴ گیگاهرتز دارند: گستره فرکانسی بیشتر و کانالهای پرتعدادتر. در آمریکا، باند ۵ گیگاهرتز ۵۸۰ مگاهرتز پهنای فرکانسی برای پخش دارد، در حالی که سهم باند ۲.۴ گیگاهرتز تنها ۸۳.۵ مگاهرتز است. اگر بتوانید وایفای ۶ گیگاهرتزی را به کار بگیرید، این مقدار به رقم چشمگیر ۱,۲۰۰ مگاهرتز میرسد.
| باند | فضای داخلی (معمولاً) | فضای باز (معمولاً) |
|---|---|---|
| 2.4 GHz | حدود ۱۵۰ فوت (۴۵ متر) | حدود ۳۰۰ فوت (۹۰ متر) |
| 5 GHz | حدود ۵۰ تا ۱۰۰ فوت (۱۵ تا ۳۰ متر) | حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ فوت (۳۰ تا ۴۵ متر) |
| 6 GHz | حدود ۳۰ تا ۴۰ فوت (۱۰ تا ۱۲ متر) | حدود ۶۰ تا ۱۰۰ فوت (۱۸ تا ۳۰ متر)† |
این ارقام بهخوبی نشان میدهند که احتمال روبهروشدن با تداخل در باند ۲٫۴ گیگاهرتز بسیار بیشتر از باندهای ۵ یا ۶ گیگاهرتز است. البته تداخل در این باندها نیز ناممکن نیست، بهویژه در مناطق شلوغ؛ اما اگر ببینید چند شبکهٔ دیگر کانال شما را بهاشتراک گذاشتهاند، کانالهای بسیار بیشتری برای انتخاب خواهید داشت.
برد بیشتر، دلیل دیگری است که باند ۲٫۴ گیگاهرتز را مستعد شلوغی و تداخل میکند. باندهای جدیدتر Wi-Fi سرعت بالاتر و مزایای دیگری دارند، اما باند قدیمی و باسابقهٔ ۲٫۴ گیگاهرتز، هرچند کندتر است، امواج را تا فاصلهٔ دورتری میرساند. همین برد زیاد ممکن است بیآنکه متوجه شوید، شما را در محدودهٔ سیگنال Wi-Fi دیگران قرار دهد.
انتخاب دستی کانال Wi-Fi؛ راه گریز از همپوشانی
یا دستکم تلاشی برای دوری از آن
بنابراین، انتخاب دستی کانال Wi-Fi ضروری است. این کار یکی از معدود راههایی است که واقعاً میتواند مانع ورود سیگنال شما به محدودهٔ Wi-Fi همسایه شود؛ همچنین اگر همسایه استفاده از کانال شما را آغاز کرد، میتوانید به کانال دیگری کوچ کنید.
برخی روترها افزون بر قابلیت «انتخاب خودکار کانال»، گزینهای مانند «پویش خودکار کانال» نیز دارند که سیگنالهای رقیب Wi-Fi را در اطراف شما نشان میدهد. به کمک آن میتوانید بهآسانی تشخیص دهید که بهتر است شبکهٔ Wi-Fi خود را به کدام کانال منتقل کنید. برای یافتن این گزینه باید وارد پنل مدیریت روتر شوید.
اگر روترتان چنین قابلیتی ندارد، گزینهٔ مناسب بعدی استفاده از برنامهای مانند Wi-Fi Analyzer است تا امواج محیط را بپوید و وضعیت شبکههای اطراف را ترسیم کند. البته منظور از ترسیم، بیشتر نمودارهایی است که سیگنالهای همپوشان را نشان میدهند؛ بااینحال، این نمایش دیداری بسیار سودمند است.
Wi-Fi Analyzer یکی از بهترین ابزارهای رایگان برای یافتن مشکلات Wi-Fi است و برای شناسایی کانالهای همپوشان Wi-Fi عملکردی عالی دارد.
اشتراک کانال Wi-Fi فاجعه نیست، اما تنهایی بهتر است
اگر ناچار شدید کانال Wi-Fi خود را با فرد دیگری بهاشتراک بگذارید، دنیا به آخر نمیرسد. همپوشانی با یک یا دو اتصال قرار نیست پیوسته قطعیهای شدید ایجاد کند؛ قابلیتهایی مانند CSMA/CA در Wi-Fi نیز مانع از آن میشوند که شبکهها مدام همزمان با یکدیگر داده بفرستند.
البته در عمل، سیگنالهای Wi-Fi برای برقراری ارتباط با دستگاهها نوبت را رعایت میکنند؛ اما با توجه به سرعت بالای Wi-Fi امروزی، بیشتر افراد تفاوتی احساس نمیکنند.
این نکته را نیز باید در نظر داشت که اشتراک کانال Wi-Fi به این معنا نیست که دادههای شما ناگهان گم شوند و سر از روتر همسایه درآورند. Wi-Fi چنین سازوکاری ندارد، پس این نگرانی را کنار بگذارید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Gavin Phillips است. مشاهده مقاله اصلی