موجهای سینمای اکشن همیشه با چند نشانه مشخص شناخته میشوند. دهه ۱۹۸۰ قهرمانهای عضلانی مثل Arnold Schwarzenegger و Sylvester Stallone را داشت؛ اواخر دهه ۱۹۹۰ با The Matrix سراغ بدلکاریهای سیمی و صحنههای معلق رفت؛ و دهه ۲۰۱۰ با مجموعه John Wick دوباره اکشن را به زمین برگرداند: مبارزههای نزدیک، شلیکهای حسابشده و ضرباهنگی که تقریباً اجازه نفس کشیدن نمیدهد.
اما John Wick از خلأ نیامد. سه سال پیش از آنکه کیانو ریوز در سال ۲۰۱۴ نقش آدمکشی بازنشسته و خشمگین را بازی کند، فیلم اندونزیایی The Raid: Redemption نقشه راهی ساخت که هنوز بسیاری از فیلمهای اکشن از آن پیروی میکنند. اگر میخواهید بفهمید چرا اکشن مدرن اینقدر به نماهای طولانی، درگیریهای خشن و ریتم بیوقفه علاقه دارد، The Raid یکی از بهترین نقطههای شروع است.
کسی The Raid را برای داستان پیچیدهاش نمیبیند
اما داستان سادهاش دقیقاً همان چیزی است که فیلم نیاز دارد
طرح داستانی The Raid: Redemption بسیار مستقیم است. افسر تازهکار پلیس، راما با بازی Iko Uwais، همراه یک گروه ویژه وارد ساختمانی میشود تا تاما، رئیس جنایتکاری را که عملیات مواد مخدرش را از همانجا اداره میکند، دستگیر کند. در آغاز فقط میفهمیم راما همسری باردار در خانه دارد؛ بعد از آن فیلم تقریباً بدون معطلی وارد آشوب میشود.
وقتی نیروهای پلیس وارد ساختمان میشوند، تاما از بلندگو اعلام میکند هرکس مأموران را بکشد، میتواند بدون پرداخت اجاره در ساختمان زندگی کند. همین جمله کافی است تا ساکنان مسلح شوند و راهروها به میدان جنگ تبدیل شوند. خیلی زود بخش بزرگی از نیروهای پلیس کشته میشوند و مأموریت از «دستگیری تاما» به «زنده بیرون رفتن از ساختمان» تغییر میکند.
فیلم البته یک خط احساسی هم دارد: آندی، برادر راما با بازی Donny Alamsyah، برای تاما کار میکند و همین موضوع یکی از دلایل حضور راما در این عملیات است. با این حال The Raid بیشتر از آنکه بخواهد پیرنگ پیچیده بسازد، داستان را بهانهای برای اتصال چند صحنه اکشن نفسگیر میکند؛ از درگیری در راهروها تا نبرد در آزمایشگاه مواد مخدر و چند مبارزه با ماد داگ با بازی Yayan Ruhian، شخصیتی که مثل ویترینی کامل از هنرهای رزمی عمل میکند.
The Raid در برابر John Wick
اسلحه، مشت، پا و ترس؛ اما با یک زبان مشترک
سه سال بعد، John Wick همان سادگی The Raid را با دنیای خودش ترکیب کرد. در John Wick، قهرمان را میشناسیم، میفهمیم همسرش را از دست داده و سگش برای او تنها یادگار عاطفی مهم است. وقتی آن سگ کشته میشود، بقیه فیلم به مسیر انتقام تبدیل میشود؛ روایتی مستقیم و بیحاشیه که هر صحنه را سریع به نقطه اصلی میرساند.
این رویکرد با The Matrix فرق زیادی دارد؛ فیلمی که بین صحنههای اکشن، زمان زیادی را صرف توضیح جهان و ماهیت واقعیت میکرد. بعد از The Raid، بسیاری از اکشنها یاد گرفتند که گاهی سادهترین موتور داستانی بهترین نتیجه را میدهد: یک هدف روشن، یک فضای محدود یا خطرناک، و شخصیتهایی که باید با بدن و مهارتشان از میان دشمنان عبور کنند.
Chad Stahelski، کارگردان John Wick، The Raid: Redemption را در میان پنج فیلم محبوبش نام برده و تأثیر آن کاملاً قابلدیدن است. هر دو فیلم از دوربین لرزان، کاتهای تند و نماهای بیش از حد نزدیک در صحنههای مبارزه فاصله میگیرند. بهجای پنهانکردن حرکتها، دوربین اجازه میدهد بیننده واقعاً ببیند بازیگران و بدلکارها چه میکنند.
راما و جان ویک هر دو با خشونتی دقیق و بیتردید میجنگند. ضربه نهایی را میزنند، جلو میروند و با موج بعدی دشمنان روبهرو میشوند. نکته مهم این است که هر دو خسته میشوند؛ بدنشان فشار را نشان میدهد و همین خستگی لحظهای آنها را انسانیتر میکند، حتی اگر چند ثانیه بعد دوباره به ماشین جنگی تبدیل شوند.
شباهت دیگر، بیامانی ریتم است. The Raid تقریباً یک صحنه اکشن طولانی است که فقط چند توقف کوتاه بین آن دیده میشود؛ ساختاری که پیش از آن برای خیلی از مخاطبان رایج نبود. مجموعه John Wick همین الگو را به جریان اصلی نزدیکتر کرد. Stahelski حتی این تأثیر را آشکارتر هم کرد: Yayan Ruhian و Cecep Arif Rahman، دو چهره مرتبط با The Raid، در John Wick: Chapter 3 – Parabellum نقش دو آدمکش نخبه را بازی کردند.
The Raid فقط روی John Wick اثر نگذاشت
رد پای آن هنوز در اکشنهای امروز دیده میشود
تأثیر The Raid: Redemption بسیار فراتر از John Wick است. سازندگان سریال Daredevil از آن بهعنوان یکی از الهامهای صحنههای مبارزه معروف سریال یاد کردهاند؛ صحنههایی که اغلب با نماهای بلند و کمقطع اجرا میشوند تا فشار فیزیکی نبردها حس شود.
میتوان رد این فیلم را در آثاری مثل Atomic Blonde، Nobody، Extraction و بهخصوص Dredd هم دید. Dredd هم مثل The Raid در ساختمانی جنایتزده میگذرد و شخصیتها باید طبقهبهطبقه از دل خشونت عبور کنند. این شباهتها فقط در داستان نیست؛ در شیوه نمایش مبارزه، حس فضا و پیشروی بیرحمانه قهرمان هم دیده میشود.
کارگردان Gareth Evans بعداً دنبالهای با نام The Raid 2 ساخت که اکشن را از ساختمان بیرون میبرد و به خیابانها میکشاند. دنباله طولانیتر و پیچیدهتر است، اما از نظر انرژی و کیفیت مبارزهها همچنان در همان سطح بالاست. صحبت از The Raid 3 هم بیش از یک دهه است گهگاه مطرح میشود، هرچند هنوز نتیجه قطعی نداده است.
چرا امروز هم ارزش تماشا دارد؟
ارزش The Raid فقط در این نیست که «قبل از John Wick» آمده است. این فیلم هنوز بهتنهایی یکی از فشردهترین و مؤثرترین تجربههای اکشن مدرن است. داستانش ساده است، اما همین سادگی باعث میشود هیچ چیز بین مخاطب و تنش صحنهها فاصله نیندازد. هر راهرو، اتاق و طبقه به مرحلهای تازه از بقا تبدیل میشود.
اگر John Wick را دوست دارید و میخواهید ریشه بخشی از زبان بصری آن را ببینید، The Raid: Redemption انتخابی طبیعی است. طبق مقاله منبع، این فیلم در حال حاضر از طریق Hulu قابل استریم است. شاید روزی The Raid ۳ هم ساخته شود؛ شاید هم همزمان با John Wick 5 دوباره خبر تازهای از آن برسد. تا آن زمان، نسخه اول هنوز آنقدر قدرتمند هست که نشان دهد اکشن مدرن چقدر به یک ساختمان پر از دشمن و یک قهرمان خسته اما تسلیمناپذیر مدیون است.
منبع: این مطلب یک بومیسازی و بازنویسی تحریریهای بر اساس مقالهای از MakeUseOf نوشته Dan Selcke است: مشاهده مقاله اصلی.