بارها شنیده بودم که بهترین راه برای زیر نظر گرفتن شبکهٔ خانگی، استفاده از برنامهای مانند Wi-Fi Analyzer است. این برنامه بیتردید بسیار کاربردی است و من هم در خانه و محل کار از آن برای یافتن علت شلوغی شبکه استفاده کردهام.
اما معلوم شد اصلاً به برنامهای شخص ثالث نیاز نداشتم؛ چون در گوشی سامسونگم ابزار تحلیل وایفای پنهان شده بود که حتی از وجودش خبر نداشتم و در اعماق منویی قرار داشت که تقریباً هیچکس آن را باز نمیکند. آزمایشگاه اتصال (Connectivity Labs) تمام این مدت همانجا بوده، دادههای تحلیلی دقیقی از وایفای ارائه میدهد و از همه بهتر، کاملاً رایگان است.
آزمایشگاه اتصال در اعماق منوها پنهان شده است
سامسونگ در مراحل آغازین راهاندازی هیچ اشارهای به آن نمیکند
وقتی منوی وایفای را از پنل تنظیمات سریع یا صفحهٔ تنظیمات باز میکنید، مجموعهای ابتدایی از گزینهها برای روشن و خاموشکردن وایفای میبینید. فهرستی از شبکهها، یک پویشگر کد QR و منویی سهنقطهای نیز نمایش داده میشود که وایفای دایرکت (Wi-Fi Direct)، وایفای هوشمند (Intelligent Wi-Fi) و تنظیمات پیشرفته را در خود دارد. بااینحال، پس از گشودن منوی پنهان، گزینهٔ تازهای با نام آزمایشگاه اتصال (Connectivity Labs) در منوی سهنقطهای ظاهر میشود که امکانات کاملاً متفاوتی دارد.
وایفای هوشمند مجموعهای پیشرفتهتر از ابزارها دارد که سامسونگ در هیچجا به آنها اشاره نمیکند. ویدیویی متعلق به سال ۲۰۲۳ دربارهٔ وایفای هوشمند پیدا کردم، اما آن هم تنها پس از جستوجوی مستقیم خودم نمایان شد و هیچ نامی از آزمایشگاه اتصال نمیبرد. اگر کسی چیزی دربارهٔ وایفای هوشمند نداند، شاید هرگز نتواند از تمام تنظیمات آن بهره ببرد.
برای گشودن منوی وایفای هوشمند در گوشی سامسونگ خود، این مراحل را دنبال کنید:
- منوی تنظیمات (Settings) گوشی را باز کنید.
- روی اتصالات (Connections) بزنید و سپس وایفای (Wi-Fi) را برگزینید.
- نماد منوی سهنقطهای را در گوشهٔ بالا سمت راست لمس کنید.
- وایفای هوشمند (Intelligent Wi-Fi) را برگزینید.
اما ماجرا همینجا پایان نمییابد. وایفای هوشمند به شما امکان میدهد قابلیتهایی مانند جابهجایی خودکار میان وایفای و دادهٔ همراه را کنترل کنید. بیشتر کاربران در همین مرحله متوقف میشوند، اما شما نباید چنین کنید؛ برای گشودن آزمایشگاه اتصال باید چند بار دیگر صفحه را لمس کنید.
- در صفحهٔ وایفای هوشمند (Intelligent Wi-Fi) تا انتها به پایین بروید.
- چند بار روی شمارهٔ نسخه (Version number) بزنید تا پنجرهٔ شمارش معکوس نمایان شود.
- گزینهٔ کاملاً تازهٔ آزمایشگاه اتصال (Connectivity Labs) در پایین صفحه ظاهر میشود.
این همان ترفندی است که برای گشودن گزینههای توسعهدهنده (Developer Options) در منوی نسخهٔ نرمافزار اندروید به کار میرود. نکتهٔ جالب این است که آزمایشگاه اتصال از زمان One UI ۶ وجود داشته و همچنان در نسخههای جدیدتر کار میکند.
اعدادی را نشان میدهد که هرگز روی نماد وایفای نمیبینید
دادههای کاربردی RSSI، باند و کانال
پس از گشودن آزمایشگاه اتصال، به انبوهی از آمارهایی دسترسی پیدا میکنید که گوشیتان تمام این مدت در پسزمینه ثبت کرده است؛ از مدت اتصال و شمار شبکههای ذخیرهشده گرفته تا استاندارد وایفای در حال استفاده و ابزاری دقیق برای نقشهبرداری از سیگنال با نام بررسی وایفای خانه (Home Wi-Fi Inspection).
نتیجهٔ پویش، قدرت سیگنال را با شاخص RSSI گزارش میکند؛ معیاری که نشان میدهد گوشی شما سیگنال روتر را با چه قدرتی دریافت میکند. این مقدار بهشکل عددی منفی نمایش داده میشود و قاعده ساده است: هرچه عدد به صفر نزدیکتر باشد، بهتر است. بنا بر توضیحات Ruijie Networks دربارهٔ RSSI، هر مقداری میان -۳۰ dBm و -۶۷ dBm نشانهٔ اتصالی پایدار است؛ اما اعدادی که بهمراتب از -۷۰ dBm پایینتر میروند مشکلسازند و در این محدوده تماسهای ویدیویی گیر میکنند و صفحهها دیگر بارگیری نمیشوند. البته نیازی نیست هیچیک از این اعداد را به خاطر بسپارید، زیرا ابزار برای فهم آسانتر، هر محدوده را با رنگی جداگانه نشان میدهد.
آزمایشگاه اتصال در زیر نقشهٔ سیگنال، باند و استاندارد وایفای مورد استفاده را نیز نشان میدهد. اگر برای خرید روتری با Wi-Fi 6E یا Wi-Fi ۷ هزینهٔ بیشتری پرداختهاید و میخواهید مطمئن شوید گوشی واقعاً از قابلیتهای آن بهره میبرد و در بعضی اتاقها به باندی قدیمیتر متصل نمیشود، این اطلاعات بسیار سودمند است.
وقتی خودم دستبهکار شدم و سیگنال روتر وایفای را بررسی کردم، دیدم قدرت سیگنال به سطحی بسیار پایینتر از حد لازم برای یک تماس ویدیویی پایدار میرسد. جالب اینکه تقصیر اصلاً متوجه شرکت ارائهدهندهٔ اینترنت نبود؛ فاصله و یک دیوار همان اثری را بر سیگنال 5GHz گذاشته بودند که همیشه از فاصله و دیوار انتظار میرود.
چطور با پویشگر داخلی وایفای سامسونگ مشکل شبکهام را برطرف کردم
بدون نیاز به هیچ سختافزار تازهای
آزمایشگاه اتصال به حدسوگمانهایم دربارهٔ راه بهبود سرعت وایفای پایان داد. پس از دیدن نتایج اسکن، این کارها را انجام دادم:
- روتر را بهجای گوشهٔ انتهایی خانه، حدود شش فوت به سمت اتاق میانی جابهجا کردم.
- دستگاههای اتاق کارم را طوری تنظیم کردم که در آن اتاق، باند ۲.۴ گیگاهرتز را ترجیح دهند؛ چون امواج این باند بهتر از ۵ گیگاهرتز از دیوارها میگذرند.
- شلوغی کانالها را بررسی کردم و کانالی خلوتتر برگزیدم.
- اسکن «بررسی وایفای خانگی» را دوباره اجرا کردم تا مطمئن شوم راهکار مؤثر بوده است، نه اینکه صرفاً چنین فرضی داشته باشم.
این گام آخر بسیار مهمتر از چیزی است که بیشتر مردم تصور میکنند. اگر بهجای این راهکار به خرید سامانه مش فکر کردهاید، بهتر است ابتدا شبکه را بهدرستی آزمایش کنید؛ مبادا برای مشکلی سختافزار بخرید که با جابهجایی رایگان روتر بهآسانی برطرف میشود.
ترفندهای بیشتر آزمایشگاه اتصال
هرچند یافتن نقاط کور قابلیت شاخص این بخش است، با گشتوگذار در دیگر قسمتهای منو به چند گزینه دیگر هم رسیدم که شناختنشان خالی از لطف نیست. برای نمونه، گزینه «تغییر سریعتر به داده تلفن همراه» دقیقاً همان کاری را میکند که از نامش پیداست. بهبیان دقیقتر، گوشی زودتر از یک اتصال وایفای ضعیف دست میکشد و به داده تلفن همراه بازمیگردد؛ بهجای اینکه به شبکهای بچسبد که از نظر فنی «متصل» است، اما در عمل هیچ کارایی ندارد. گزینه «اطلاعات وایفای نزدیک» نیز پیش از اتصال، جزئیات شبکههای عمومی اطرافتان را نشان میدهد؛ قابلیتی کوچک اما واقعاً سودمند برای زمانی که در سفر کاری، میان سالنهای فرودگاه و کافهها جابهجا میشوید.
سامسونگ آشکارا آزمایشگاه اتصال را برای عیبیابی مشکلات ارتباطی ساخته، اما زحمت نداده است وجود آن را به دیگر کاربران اعلام کند. اگر وایفای شما هم در اتاقی خاص ناپایدار به نظر میرسد، ارزش دارد با هفت بار ضربهزدن به صفحه، علت واقعی مشکل را پیدا کنید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Sagar Naresh است. مشاهده مقاله اصلی