پیکسل ۱۰ پروی من فقط ۱۲۸ گیگابایت فضای ذخیرهسازی دارد. مدل کمظرفیتتر را انتخاب کردم، چون بیشتر کارهایم در گوشی از طریق فضای ابری انجام میشود؛ ضمن اینکه مانند بسیاری از کاربران، اینترنت نامحدود دارم و فضای ذخیرهسازی محلی برایم اهمیت چندانی ندارد.
اما وقتی بررسی کردم گوشیام چطور از این فضای محدود استفاده میکند، دیدم ۲۸ گیگابایت چشمگیر به چیزی با عنوان «سیستم» اختصاص یافته است؛ شامل ۱۱ گیگابایت فایلهای اندروید و ۱۷ گیگابایت فایلهای موقت سیستم.
در اندروید ابزارهای زیادی برای آزادسازی فضای ذخیرهسازی وجود دارد؛ میتوانید دادههای برنامهها را پاک کنید، فایلهای بزرگ را حذف کنید یا دانلودها را پاکسازی کنید.
پس تصمیم گرفتم بفهمم چطور میتوانم این سهم نزدیک به ۳۰ گیگابایتی را از فضای ارزشمند پیکسلم کاهش دهم و مطمئن بودم راهی برای آن وجود دارد. اما خیلی زود به نتیجهای غافلگیرکننده رسیدم: منشأ واقعی بخش «سیستم» را شناختم و فهمیدم چه کارهایی را میتوانم و چه کارهایی را نمیتوانم درباره آن انجام دهم.
تله پاککردن حافظه پنهان
و چرا راهحل بدیهی هیچ تأثیری ندارد

اما پاککردن فضای ذخیرهسازی و حافظه پنهان تکتک برنامهها چطور؟ آیا این کار اندازه «حافظه سیستم» اندروید را کاهش میدهد؟ این بخش شامل هر چیزی است که یک برنامه روی دستگاه ذخیره میکند. برای نمونه، متوجه شدم مجموع فضای ذخیرهسازی اسپاتیفای و پاکتکستهایم به ۶ گیگابایت میرسد که بیشترش رسانههایی بود که برای شنیدن آفلاین دانلود کرده بودم.
این کار در نگاه اول راهحلی موقت و هوشمندانه بهنظر میرسید که میتوانست با پیامدهای اندک، فضای بیشتری در اختیارم بگذارد؛ برنامهها هنگام اجرای دوباره میتوانند دادههایشان را مجدداً دانلود کنند. در عمل هم حذف دادههای برنامههایی مانند Pocket Casts و اسپاتیفای، فضای آزاد گوشیام را افزایش داد؛ اما هیچ تأثیری بر بخش «سیستم» نداشت.
حذف برنامهها چطور؟
میتوانید برنامهها را حذف کنید یا، بهتر از آن، بایگانیشان کنید تا فضا آزاد شود؛ اما این کار مشکل اشغال نزدیک به ۳۰ گیگابایت از فضای ذخیرهسازی توسط سیستم اندروید را حل نمیکند، چون برنامه مرتبطی برای آن در فهرست وجود ندارد.
آنچه واقعاً در «سیستم» قرار دارد
و چیزی که گوگل به شما نمیگوید

در صفحه «سیستم > ذخیرهسازی» میتوانید جزئیات مصرف فضای ذخیرهسازی را ببینید. با ضربهزدن روی بیشتر موارد، برنامههایی نمایش داده میشوند که امکان مدیریت آنها را فراهم میکنند؛ مثلاً با ضربهزدن روی سطل زباله، سطل زباله سیستم باز میشود و میتوانید آن را خالی کنید. اما همانطور که گفته شد، هنگام ضربهزدن روی این مورد، اندروید گزینهای برای کاهش فضای «سیستم» در اختیارتان نمیگذارد.
وقتی برای یافتن منشأ این بخش مرموز از فضای ذخیرهسازی جستوجو میکنید، اندروید درباره بخش اندروید، یعنی مورد ۱۱ گیگابایتی، میگوید: «این بخش شامل سیستمعامل و فایلهای ضروری برای عملکرد روان گوشی است. برای حفظ یکپارچگی، این فایلها در دسترس نیستند.» درباره «فایلهای موقت سیستم»، یعنی مورد ۱۷ گیگابایتی، نیز توضیحی مشابه میدهد. بهنظر میرسید به بنبست رسیدهام.
واقعیت این است که گوگل نمیخواهد بتوانید این نزدیک به ۳۰ گیگابایت فضای سیستمی را حذف یا کاهش دهید. اینها فایلهای مهمی هستند که برای عملکرد اندروید ضروریاند؛ بااینحال، آزاردهنده است که در پیکسل ۱۰ پروی ۱۲۸ گیگابایتی من، «سیستم» نزدیک به ۲۲ درصد کل فضای ذخیرهسازی را اشغال کرده است.
بااینحال، به چیزی برخوردم که توانستم از پیکسلم حذف کنم و فضای آزاد را، هرچند موقت، بهطور محسوسی افزایش دهم.
تنها راهی که واقعاً جواب داد؛ تا وقتی که دیگر جواب نداد
ماجرا به AI Core مربوط است

برنامهای در پیکسل به نام AI Core وجود دارد که نزدیک به ۷ گیگابایت فضا اشغال میکند. AI Core چارچوب کامل هوش مصنوعی پیکسل را فراهم میکند، یا دستکم بخشهایی را که روی دستگاه اجرا میشوند. این برنامه شامل قابلیتهایی مانند Gemini Nano، مدل رویدستگاهیِ پشت قابلیتهایی مانند ضبطکننده، اسکرینشاتهای پیکسل، استودیوی پیکسل و موارد دیگر است. اینها اجزای مهمی هستند که به پیکسل اجازه میدهند برخی وظایف هوش مصنوعی را بهصورت محلی انجام دهد.
میتوانید دادهها و حافظه پنهان AI Core را پاک کنید. من هم دقیقاً همین کار را انجام دادم و توانستم حجم AI Core را از ۶٫۸ گیگابایت به حدود ۲۰۰ مگابایت کاهش دهم. این کار بلافاصله نزدیک به ۴ گیگابایت به فضای آزاد گوشیام افزود؛ بزرگترین میزان فضای آزادی که در میان همه روشهای آزمایششده به دست آوردم. اما هنوز برای خوشحالی زود است.
گوشی را تمام شب به حال خود رها کردم و صبح برنامههای گوناگون، بهویژه برنامههای هوش مصنوعی مانند ضبطکننده و اسکرینشاتهای پیکسل، را باز کردم. AI Core کاملاً به حجم پیشین خود، یعنی حدود ۶٫۸ گیگابایت، بازگشت. در تمام این مدت، فضای اشغالشده توسط سیستم از ۲۸ گیگابایت پایینتر نیامد و حتی در یکی از آزمایشها از این مقدار هم فراتر رفت.
نمیدانم دقیقاً چرا این اتفاق افتاد؛ چرا فضای ذخیرهسازی سیستم ابتدا کاهش یافت و سپس از مقدار پیشین هم بیشتر شد؟ اما بهترین حدسم این است که پاککردن دادههای AI Core، هرچند احتمالاً همه اجزای آن را حذف نکرد، فرایند دانلود دوباره اجزای این هسته را فعال کرد. در نتیجه، هم بخشی از اجزای قدیمی باقی ماند و هم موارد تازه دانلود شد؛ بنابراین، در مجموع فضای اشغالشده افزایش یافت. بعدازظهر همان روز، دیدم مقدار فضای سیستم دوباره به همان ۲۸ گیگابایت برگشته است.
میتوانید بخشی از فضای «سیستم» را پس بگیرید، اما بازمیگردد

واقعیت این است که یک گوشی پرچمدار در سال ۲۰۲۶، با همه اجزای هوش مصنوعی مفیدی که دارد و البته برخی قابلیتهای نهچندان ضروری، برای اجرای خود به فضای ذخیرهسازی قابلتوجهی نیاز دارد. هرچند نتوانستم تغییری پایدار در ۲۸ گیگابایت فضای سیستمی پیکسل ایجاد کنم، دلیلش را فهمیدم: پاککردن دادهها و حافظه پنهان برنامهها تأثیری ندارد، اما پاککردن فضای ذخیرهسازی و حافظه پنهان AI Core میتواند موقتاً فضا آزاد کند. این فضا، زمانی که اندروید اجزای AI Core را دوباره دانلود میکند، از دست میرود.
نتیجه این است که بهتر است تا حد توان فضای ذخیرهسازی بیشتری بخرید؛ زیرا اندروید بخش بزرگی از آن را به فایلهای سیستم اختصاص میدهد و کار زیادی هم از دست شما برنمیآید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Brandon Miniman است. مشاهده مقاله اصلی