لینوکس خانه نرم‌افزارهای متن‌باز است؛ جایی که بهترین ابزارها زودتر یا دست‌کم سرانجام به آن راه می‌یابند. اما هر قاعده‌ای استثنا دارد. برخی از محبوب‌ترین نرم‌افزارهای متن‌باز ویندوز در لینوکس حضور ندارند و چندتایی از آن‌ها همان‌هایی هستند که شخصاً دلتنگشان می‌شوم.
شِیرایکس
چاقوی همه‌کارهٔ ضبط صفحه
اگر شِیرایکس را در ویندوز به کار برده‌اید، می‌دانید که چیزی شبیه آن وجود ندارد. هر آنچه برای ضبط صفحه نیاز دارید در آن هست؛ عکس‌صفحه، ضبط ویدئو، GIF، ضبط صفحه‌های بلند و حتی OCR. البته بیشتر توزیع‌های لینوکس ابزار بومی عکس‌صفحه دارند و برنامه‌های شخص ثالث هم کم نیستند. اما آنچه شکست‌دادن ShareX را دشوار می‌کند، قابلیت‌های فراوانی است که فراتر از عکس‌صفحه ارائه می‌دهد.
ویرایشگر تصویر داخلی دارد؛ یعنی برای حاشیه‌نویسی یا گذاشتن واترمارک روی عکس‌صفحه، نیازی نیست به برنامه دیگری بروید. سودمندترین قابلیت آن، آپلود خودکار در فضای ابری است و تقریباً از هر پلتفرمی که به ذهنتان برسد پشتیبانی می‌کند. حتی ژنراتور و اسکنر کد QR هم دارد. همه این‌ها دل‌کندن از ShareX را بسیار دشوار می‌کند. اگر بتوانم یک برنامه ویندوزی را به لینوکس بیاورم، انتخابم همین است.
اسکولکت
ببینید زمانتان کجا صرف می‌شود
ویندوز قابلیتی مانند «زمان استفاده از صفحه‌نمایش» ندارد که نشان دهد چه‌قدر وقت را در هر برنامه صرف کرده‌اید؛ در نتیجه، راه ساده‌ای برای سنجش بهره‌وری‌تان در اختیار نمی‌گذارد. Scolect ابزاری رایگان است که در پس‌زمینه اجرا می‌شود و میزان استفاده از برنامه‌ها را ردیابی می‌کند. بدون اتصال به اینترنت کار می‌کند و برنامه‌ها را بر اساس نوعشان دسته‌بندی می‌کند تا با یک نگاه وضعیت را ببینید. نمودارهایی هم دارد که بررسی الگوهای استفاده را در بازه‌های هفتگی یا ماهانه آسان می‌کند. اگر برنامه‌ای بیش از اندازه وقتتان را می‌گیرد، می‌توانید برای آن محدودیت زمانی تعیین کنید.
حالت تمرکز داخلی با تایمر پومودورو هم دارد. شاید همه این قابلیت‌ها را مفید ندانند، اما برای کسی که مانند من از خانه کار می‌کند، قطعاً کاربردی‌اند. لینوکس برنامه‌های گوناگونی برای ردیابی استفاده از نرم‌افزارها دارد، مانند ActivityWatch؛ اما هیچ‌کدام از نظر قابلیت‌ها، رابط کاربری و سهولت استفاده به Scolect نمی‌رسند.
پاورتویز
هدیه‌ای کمیاب از مایکروسافت
PowerToys یکی از آن برنامه‌های کمیاب مایکروسافت است که تقریباً همه دوستش دارند. قابلیت‌های بسیاری به ویندوز می‌آورد که باید از ابتدا در آن وجود می‌داشتند. PowerToys Run برای اجرای برنامه‌ها، واردکردن فرمان‌ها و جست‌وجوی وب در دسترس است. ابزار تغییر اندازه تصویر و تغییر نام پرونده نیز به شما اجازه می‌دهند مجموعه‌ای از پرونده‌ها را یک‌جا مدیریت کنید. ابزار Power Display هم امکان کنترل تنظیمات نمایشگر خارجی را از خود نوار وظیفه فراهم می‌کند.
قابلیت‌های کوچک‌تر اما ارزشمند بسیاری هم دارد؛ از پیش‌نمایش با کلید فاصله و رنگ‌گیر گرفته تا OCR و مدیریت بهتر پنجره‌ها. حتی ابزار داخلی نگاشت صفحه‌کلید دارد تا کلیدها و میان‌برها را دقیقاً به شکل دلخواهتان بازنگاشت کنید.
می‌دانم برخی توزیع‌های لینوکس چند مورد از این قابلیت‌ها را به‌صورت بومی دارند و برای بقیه نیز می‌توان برنامه‌های شخص ثالث یافت، اما هیچ‌کدام همه آن‌ها را در یک بسته گرد نمی‌آورند. محبوب‌ترین ویژگی PowerToys برای من این است که پیوسته بهتر می‌شود؛ بنابراین تقریباً هر دو هفته، قابلیت تازه‌ای برای امتحان‌کردن دارد.
فایلز
مدیر پرونده‌ای که باید با ویندوز عرضه می‌شد
کاربران لینوکس شاید از این حرف تعجب کنند، اما مدیر پرونده از آن چیزهایی است که بیشتر افراد نمی‌توانند با هر گزینه‌ای کنار بیایند. گزینه‌های پیش‌فرض در بیشتر توزیع‌های لینوکس معمولی به نظر می‌رسند و جایگزین‌های شخص ثالثشان نیز چندان بهتر نیستند. File Explorer بومی ویندوز هم عالی نیست، اما Files جایگزینی متن‌باز و خوش‌طراحی است که هر آنچه بخواهید در اختیارتان می‌گذارد.
از نمای دوپنجره‌ای و نمای ستونی گرفته تا پشتیبانی از برچسب‌ها، تم‌ها و قابلیت‌های بسیار دیگر. حتی نوار وضعیتی دارد که پیشرفت انتقال پرونده‌ها را کنار نوار جست‌وجو نشان می‌دهد. برخلاف File Explorer نیز اندازه پوشه‌ها را به‌طور پیش‌فرض نمایش می‌دهد و میان‌برهای صفحه‌کلید آن قابل سفارشی‌سازی‌اند.
آنچه Files را از دیگر گزینه‌ها متمایز می‌کند، تنها فهرست قابلیت‌هایش نیست؛ از هر برنامه مشابهی که امتحان کرده‌اید، زیباتر به نظر می‌رسد. نکته اینجاست که در Microsoft Store برنامه‌ای پولی است، اما می‌توانید نصب‌کننده آن را مستقیماً و رایگان از وب‌سایتش دریافت کنید.
نوت‌پد++
ویرایشگر متنی که جایگزینی ندارد
اگر مدتی در ویندوز کار کرده باشید، تقریباً به‌یقین از نوت‌پد++ (Notepad++) استفاده کرده‌اید یا دست‌کم نامش را شنیده‌اید. این برنامه همان چیزی است که Notepad باید می‌بود، اما نیست: برجسته‌سازی نحو برای بیش از ۸۰ زبان برنامه‌نویسی، ویرایش چندسندی، جست‌وجو و جایگزینی قدرتمند با پشتیبانی از عبارات منظم، ویرایش در نمای تقسیم‌شده، ضبط ماکرو و زیست‌بوم افزونه‌ای که می‌توانید هر طور نیاز دارید گسترشش دهید. سریع و سبک است و جای چندانی برای گلایه باقی نمی‌گذارد. درست مانند PowerToys، آنچه جایگزین‌کردن نوت‌پد++ را دشوار می‌کند، یک قابلیت منفرد نیست؛ بلکه ترکیب این قابلیت‌هاست.
البته لینوکس کمبودی در ویرایشگرهای متن ندارد؛ Gedit، Kate، Mousepad و حدود دوجین گزینه دیگر. اما برای کسی که به نوت‌پد++ عادت کرده است، جابه‌جایی کار ساده‌ای نیست. مسلماً می‌توانید آن را از طریق Wine یا روش‌های دیگر اجرا کنید، اما نوت‌پد++ افسانه‌ای هنوز به‌صورت بومی در دسترس نیست.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Pankil Shah است. مشاهده مقاله اصلی