گلکسی نوت ۲۰ اولترای من پرچمداری متعلق به سال ۲۰۲۰ است که در نوامبر ۲۰۲۴ آن را بهعنوان «موجودی قدیمی انبار» خریدم. هنوز مرددم که آیا نمایشگر بزرگ، قلم S Pen، دوربین فوقالعاده و فضای ذخیرهسازی قابلافزایش آن را با گوشی جدیدتری در محدودهٔ بودجهام عوض کنم یا نه.
متأسفانه، این گوشی کمکم پا به سن گذاشته و با نرمافزار کارخانهای، هر بار شارژ آن تنها برای دوسوم روز دوام میآورد. کوشیدم با نصب ArtisanROM نجاتش دهم و عمر باتری نیز بهشکل چشمگیری بهتر شد؛ بااینحال، هنوز این پرسش برایم باقی بود که آیا خود باتری دیگر به آخر خط رسیده است یا نه.
آیا تعویض باتری میتوانست مدتی دیگر به این گوشی عمر بدهد، یا داشتم پولم را پای پرچمداری سالخورده هدر میدادم؟ نرمافزار کارخانهای سامسونگ وضعیت باتری را «خوب» اعلام میکرد، بیآنکه بگوید در عمل چه میزان از ظرفیت آن باقی مانده است. بنابراین، پیش از تصمیمگیری میان تعویض باتری و خرید گوشی تازه، آن را به چهار روش مختلف آزمودم.
سامسونگ گفت باتری «خوب» است؛ اما این یعنی چه؟
نتیجهٔ داخلی دلگرمکننده بود؛ تا وقتی اعداد پشت آن را دیدم
برنامهٔ عیبیابی و پشتیبانی مشتریان سامسونگ با نام «Samsung Members» در آغاز نتیجهای ساده، اما نهچندان سودمند به من داد. بخش عیبیابی باتری وضعیت را «عادی» و «عمر: خوب» نشان داد. پس از نصب برنامه روی ArtisanROM نیز دوباره آزمایش را اجرا کردم و همان نتیجهٔ مبهم را گرفتم.
این نتیجه برای مدت کوتاهی خیالم را آسوده کرد؛ تا اینکه به خط زیر آن نگاه کردم. عبارت «ظرفیت: ۴۵۰۰ mAh (معمول)» مشخصات باتری اصلی نوت ۲۰ را بیان میکند، اما بسیار بعید بود که باتری هنوز واقعاً چنین ظرفیتی داشته باشد.
صفحهٔ اطلاعات باتری در تنظیمات دو عدد به من نشان داد که چندان با یکدیگر جور درنمیآمدند:
- امتیاز سلامت باتری ۹۱٪ بود. این رقم برای گوشی سال ۲۰۲۰ کمی بیشازحد خوب به نظر میرسید؛ بهویژه با توجه به عملکرد ضعیفی که هنگام استفاده از نرمافزار کارخانهای دیده بودم.
- شمار چرخههای باتری ۱٬۴۴۴ بود. این رقم حدود ۴۰۰ چرخهٔ کامل شارژ، از ۱۰۰٪ تا ۰٪، بیشتر از میزانی است که معمولاً پایان عمر باتری یک گوشی پرچمدار به شمار میآید.
ناهماهنگی میان این تاریخها تا اندازهای با پیشینهٔ عجیب گوشی توضیح داده میشد. باتری در ۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۰ ساخته شده بود، درحالیکه تاریخ نخستین استفاده از آن ۴ نوامبر ۲۰۲۴ ثبت شده بود. این فاصلهای چهارساله است و با واقعیت هم جور درمیآید، زیرا گوشی حدود سپتامبر ۲۰۲۴ بهعنوان موجودی قدیمی انبار خریداری شده بود.
صرفنظر از نتایجی که سامسونگ نشان میداد، هیچیک نمیتوانستند بگویند ماندن طولانیمدت در انبار یا آن ۱٬۴۴۴ چرخه در عمل چه بر سر این باتری آوردهاند.
در این مرحله باید میان خرید باتری جایگزین و گوشی تازه یکی را انتخاب میکردم. نتیجهٔ «خوب» و عدد ۹۱٪ نقطهٔ آغاز مناسبی بودند، اما پیش از آنکه تصمیمم را بر پایهٔ هرکدام بگیرم، باید رفتار گوشی را هنگام خالیشدن و شارژشدن باتری زیر نظر میگرفتم.
یک ساعت پخش ویدئو، زندگی با این باتری را نشانم داد
شارژ پیوسته کم شد، اما برآوردهای زمان باقیمانده آشفته بودند
بررسی باتری هنگامی که گوشی بیاستفاده روی میز افتاده، تنها یک معیار است؛ من چیزی نزدیکتر به استفادهٔ واقعی میخواستم. برنامهٔ Battery Monitor را از F-Droid نصب کردم، گوشی را در شارژ ۴۴٪ از برق کشیدم و گذاشتم مستندی یکساعته دربارهٔ طبیعت را ــ که گمان میکردم بسیار آموزنده باشد ــ پخش کند؛ خودم هم رفتم شام بخورم.
در تاریخچهٔ برنامه، ساعت ۸:۰۲ شب شارژ ۴۳٪ و ساعت ۸:۵۶ شب ۳۴٪ ثبت شده بود؛ یعنی افت ۹ واحد درصدی در ۵۴ دقیقه. سطح شارژ هر چند دقیقه یک درصد پایین میآمد و خبری از افت ناگهانی واقعی یا خاموششدن گوشی نبود.
این دادهها اندکی سودمندتر از آن بودند که فقط باتری را «سالم» بنامیم. سلولهای لیتیومیونی با گذشت زمان ظرفیت خود را از دست میدهند و وقتی فرسوده شوند، ممکن است زیر فشار نتوانند ولتاژ را حفظ کنند و دچار افت عملکرد شوند. خود سامسونگ نیز رفتارهایی مانند خالیشدن ناگهانی باتری و خاموشیهای پیشبینینشده را از نشانههای هشداردهنده میداند.
پخش این ویدئو را نمیشد دقیقاً آزمون فشار نامید و اجازه هم ندادم شارژ باتری به محدودههای پایینتر و گویاتر برسد. بااینحال، پخش پیوسته در سطح میانی شارژ رفتاری نسبتاً عادی داشت.
بااینهمه، برآوردهای زمان کارکرد واقعاً ناسازگار بودند. Battery Monitor بعدتر در شارژ ۳۲٪، زمان باقیمانده را ۷ ساعت و ۳۴ دقیقه پیشبینی کرد؛ درحالیکه سامسونگ با اطمینان، در شارژ ۳۱٪ عدد ۱۵ ساعت و ۳۱ دقیقه را نشان میداد. هر دو تنها مصرف آینده را پیشبینی میکردند و معیاری برای سنجش سلامت باتری نبودند.
صفحهٔ باتری سامسونگ نیز نشان میداد که در بازهٔ مصرف نمایشدادهشده، ۱۲.۳% از باتری را یوتیوب مصرف کرده است. این رقم را نباید با افت ۹ درصدی باتری در آزمایش زمانبندیشدهٔ من اشتباه گرفت.
این نتیجه خیالم را راحت کرد؛ بهویژه چون همین آزمایش با نرمافزار اصلی گوشی، شارژ باتری را حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش میداد. بااینحال، هنوز آماده نبودم باتری را سالم بدانم. بهاحتمال زیاد آرتیزانرام توان مصرفی گوشی را هنگام کارهای روزمره کاهش داده بود؛ نه اینکه باتری بهشکلی جادویی ظرفیت ازدسترفتهاش را بازیافته باشد.
این آزمایش نشان داد که گوشی، دستکم با رام سفارشی، آنقدر خوب کار میکند که بتوانم همچنان از آن استفاده کنم. اما تنها یک آزمایش دقیق و سنجیده میتوانست مشخص کند که آیا باتری به تعویض نیاز دارد یا نه.
یک بار شارژ کامل، برآوردی نهچندان دلگرمکننده به دست داد
اکیوباتری سلامت را ۷۶% سنجید، اما گوشی ۹۱% گزارش کرد
اکیوباتری را از فروشگاه Google Play نصب کردم، زیرا پیش از ارائهٔ نتیجهٔ آزمایش به یک نوبت شارژ طولانی نیاز داشت. وقتی شارژ به ۲۸% رسید، ظرفیت اسمی را روی ۴,۵۰۰ mAh تنظیم کردم و از سر بیصبری، شارژر USB-C PPS خود را به گوشی وصل کردم.
برنامه جریان و ولتاژ لحظهای را نمایش داد و سپس روند افزایش شارژ تا ۱۰۰% را ثبت کرد. در مجموع، این کار ۱ ساعت و ۱۱ دقیقه طول کشید؛ تجربهای که بهمراتب کمدردسرتر از تماشای خالیشدن باتری گوشی بود.
در این افزایش ۷۲ واحد درصدی، اکیوباتری ثبت کرد که ۲,۴۶۹ mAh به شارژ باتری افزوده شده است. بنابراین، ظرفیت کامل تخمینی آن ۳,۴۲۹ mAh بود، زیرا حاصل تقسیم ۲,۴۶۹ بر ۰.۷۲ برابر با ۳,۴۲۹.۱۱ است. در مقایسه با ظرفیت اسمی اولیهٔ ۴,۵۰۰ mAh، باتری افت چشمگیری کرده و سلامت ناچیز ۷۶% برایش باقی مانده است.
صفحهٔ اطلاعات باتری گوشی، سلامت آن را ۹۱% اعلام میکرد؛ اختلافی ۱۵ واحد درصدی که نمیشد بهسادگی نادیدهاش گرفت.
شگفتآور است که یک گوشی میتواند پخش ویدئویی یکساعته را تاب بیاورد، اما دو ابزار سنجش باتری دربارهٔ ظرفیت باقیمانده نسبت به ظرفیت اولیهٔ آن تا این اندازه اختلاف نظر داشته باشند.
این نخستین نتیجهای بود که مرا به فکر تعویض نهفقط باتری، بلکه خود گوشی انداخت. آشکار بود که حکم «خوب» سامسونگ بیشازحد خوشبینانه است؛ بااینحال، هنوز نمیتوانستم آن را نادرست بدانم، زیرا یک آزمایش بهتنهایی نتیجهای قطعی به شمار نمیآید.
در مستندات اکیوباتری آمده است که این برنامه برای محاسبهٔ سلامت باتری به دستکم ۶۰% شارژ نیاز دارد و تکرار آزمایش در چند نوبت، دقت آن را افزایش میدهد. افزایش ۷۲ واحد درصدی شارژ من بیتردید این شرط را برآورده میکرد، اما نوبتهای بعدی شارژ ممکن بود این برآورد را بهکلی تغییر دهند.
نمایش «۰.۹۷ چرخه فرسودگی» در برنامه نیز مسئلهٔ دیگری بود. این رقم، برآورد فرسودگی در همین نوبت شارژ را توصیف میکرد، نه مجموع خیرهکنندهٔ ۱,۴۴۴ چرخه در سراسر عمر گوشی. فعلاً رقم ۷۶% دلیل کافی به من میداد تا پیش از تصمیم نهایی برای جستوجوی باتری جایگزین در Amazon.com، اندازهگیریها را ادامه دهم.
پرچمدارم را نگه میدارم، اما آزمایش باتری را ادامه خواهم داد
پیش از کنارگذاشتن گوشی محبوبم، تعویض باتری منطقیتر است
پس از چهار بررسی، به این نتیجه رسیدهام که حکم «خوب» سامسونگ بیشازحد خوشبینانه است و عملاً فایدهای ندارد. اکیوباتری سلامت باتری را ۷۶% برآورد کرد، درحالیکه اطلاعات باتری سامسونگ رقم ۹۱% را نشان میداد. مشکل اینجاست که رقم پایینتر تنها از یک نوبت شارژ به دست آمده است. باید طی چند نوبت شارژ بعدی نیز اندازهگیری را ادامه دهم تا روشن شود برآورد سامسونگ دقیقاً چقدر با واقعیت فاصله دارد.
بااینهمه، تصمیم گرفتهام باتری را تعویض کنم. پس از ۱,۴۴۴ چرخهٔ کامل شارژ، همان برآورد پایینتر دلیل کافی برای هزینهکردن و خرید یک سلول تازه به من میدهد. گذشته از حس کنجکاوی، برای گرفتن این تصمیم واقعاً نیازی ندارم ظرفیت باقیماندهٔ باتری را با دقت کامل بدانم.
با آنکه میدانم نوت ۲۰ اولترا برای همیشه دوام نخواهد آورد، هنوز هم عاشق استفاده از آن هستم. نمایشگر، دوربین، قلم S Pen و فضای ذخیرهسازی گسترشپذیر آن، در کنار عملکرد بهبودیافتهاش با آرتیزانرام، همگی ویژگیهایی هستند که هنگام بررسی هر جایگزین احتمالی در سال ۲۰۲۶ باید با دقت در نظر بگیرم.
یک پرچمدار تازه در این سطح، بسیار بیشتر از مبلغی هزینه دارد که در سال ۲۰۲۴ برای نوت ۲۰ پرداختم؛ از سوی دیگر، خرید گوشیای متناسب با بودجهام بهمعنای چشمپوشی از ویژگیهایی است که در این گوشی دوست دارم. وقتی ممکن است یک باتری نو چند سال خوب دیگر به عمر این گوشی فوقالعاده بیفزاید، چنین چشمپوشیای بیشازحد سنگین به نظر میرسد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Gregory Gibson است. مشاهده مقاله اصلی