نوتپد روزگاری یکی از سادهترین ابزارهای ویندوز بود؛ دفترچهای دیجیتال برای نوشتن متنهای ساده. اما مایکروسافت با هر بهروزرسانی، ویژگیهای ناخواستهای به آن اضافه میکند. برای نمونه، نوتپد اکنون به قابلیتهای هوش مصنوعی مجهز شده است که با کمک کاپیلوت میتوانند متن بنویسند، بازنویسی کنند و خلاصه بسازند.
اینکه این قابلیتهای هوش مصنوعی، با وجود امکان غیرفعالسازی، به اشتراک نیاز دارند، برایم عجیبتر است. اگر بخواهم از ابزار نوشتاری هوش مصنوعی استفاده کنم، مستقیماً سراغ چتجیپیتی یا کاپیلوت میروم؛ نه اینکه چنین ابزاری در برنامهٔ سادهای مانند نوتپد جاسازی شده باشد.
وضعیت آنقدر وخیم شد که دیو پلامر، مهندس پیشین مایکروسافت، تصمیم گرفت جایگزینی رایگان با نام تینیرتروپد منتشر کند.
تینیرتروپد: نوتپدی ساده و بیافزونه
ویرایشگر متن را به ماهیت اصلی نوتپد بازمیگرداند
تینیرتروپد قصد ندارد در ویرایشگرهای متن نوآوری کند؛ بلکه مسیر مخالف آن را در پیش گرفته است. این برنامه ویرایشگری متنی برای ویندوز، به سبک نوتپد، است که بر ایدهٔ سادگی پایدار بنا شده است. پروژه امکانات پایهٔ نوتپد را در بر میگیرد: باز کردن و ذخیرهٔ فایلها، جستوجو و جایگزینی، پیچش متن، تنظیمات قلم، چاپ و نمایشگر شمارهٔ خط و ستون.
در اینجا خبری از هوش مصنوعی برای بازنویسی جملهها، درخواست اشتراک یا ویژگیهای غیرضروری در رابط کاربری نیست. این موضوع برایم مهم است، چون از نوتپد بهعنوان برنامهای کامل برای نوشتن استفاده نمیکنم؛ معمولاً آن را برای یادداشتبرداری سریع، چسباندن موقت متن، مرور محتوای فایلها یا ویرایشهای فوری باز میکنم. تینیرتروپد نیز به همین کاربرد ساده وفادار میماند و نمیکوشد ویرایشگر پایه را بیدلیل بزرگ و پیچیده کند.
«کوچک» در نام آن صرفاً تبلیغ نیست
واقعاً فقط چند کیلوبایت حجم دارد
پروژه، حجم این ابزار را در گیتهاب حدود ۲٫۵ KB اعلام میکند و مشخصات فایل برنامه در ویندوز نیز اندازهٔ ۲٫۷ KB را تأیید میکند. این حجم در مقایسه با برنامههای امروزی تقریباً خندهدار است. میتوانید ابزار را از مخزن گیتهاب دریافت کنید؛ پس از کلون کردن یا دانلود مخزن، کافی است فایل را استخراج کنید تا برنامهٔ تینیرتروپد را در پوشه بیابید.
مایکروسافت نوتپد را به برنامهای پرامکانات تبدیل کرده است، در حالی که تینیرتروپد تجربهٔ اصلی ویرایش متن را در فایلی چندکیلوبایتی ارائه میدهد. کوچک نگه داشتن برنامه، هدف اصلی طراحی این پروژه است؛ هدفی که با نگاه به شیوهٔ ساخت آن، جالبتر هم میشود.
بهای سادگی چیست
اندازهٔ کوچک تینیرتروپد با کاستیهایی همراه است
مهاجرت از برنامهٔ رسمی مایکروسافت به پروژهای متنباز، با مشکلاتی همراه است. نخست اینکه ویندوز دیفندر ممکن است هنگام اجرای تینیرتروپد هشدار نمایش دهد. این مسئله میتواند برخی کاربران را دلسرد کند، بهویژه وقتی برنامه را از گیتهاب دریافت کرده باشند. هشدار لزوماً به معنای مخرب بودن برنامه نیست، اما باید پیش از اجرا از آن آگاه باشید.
موضوع بعدی، مصرف رم است که ظاهراً نکتهای طنزآمیز به نظر میرسد. با وجود حجم کمتر از ۳ KB، تینیرتروپد هنگام اجرا روی لپتاپ ویندوز ۱۱ من حدود ۵۰۰ MB رم مصرف کرد. کاربران دیگر نیز در صفحهٔ Issues گیتهاب از مصرف حافظهٔ برنامه شکایت کردهاند؛ بنابراین این مورد فقط یک مشاهدهٔ عجیب در لپتاپ من نیست.
همچنین بهجای مؤلفهای صیقلخورده از ویندوز، از پروژهای کمامکانات استفاده میکنید؛ بنابراین نباید انتظار همان سطح از پرداخت و ویژگیهای نوتپد مایکروسافت را داشته باشید. تینیرتروپد متنباز است و میتوانید کد آن را تغییر دهید و ویژگیهای بیشتری بیفزایید، اما پیش رفتن بیش از حد در این مسیر، هدف پروژه را نقض میکند. افزودن پیوستهٔ ویژگیها صرفاً به این دلیل که ممکن هستند، در نهایت همان چیزی را بازتولید میکند که تینیرتروپد برای دوری از آن ساخته شده است.
گاهی کمتر، بیشتر است
اگر مردم واقعاً خواهان ویژگیهای تازه باشند، افزودن آنها به نوتپد از سوی مایکروسافت اشکالی ندارد. تصحیح املایی، حالت تاریک، برگهها و دیگر بهبودها میتوانند برنامه را کاربردیتر کنند. مشکل من این است که جذابیت اصلی نوتپد، سادگی آن بود. نیازی نیست هر برنامهٔ ویندوزی بیدلیل پیچیده شود، بهویژه برنامهای که هدفش فراهم کردن فضایی خالی برای نوشتن متن ساده است.
مایکروسافت میتواند بدون محدودیت نوتپد را گسترش دهد و احتمالاً برخی کاربران نیز این افزودهها را تحسین میکنند. اما من به تینیرتروپد کوچک و متنباز میچسبم؛ برنامهای که دقیقاً همان کاری را انجام میدهد که از نوتپد میخواستم.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oluwaseun Bamisile است. مشاهده مقاله اصلی