وقتی به حفاظت از حریم خصوصی فکر میکنید، احتمالاً نخست گوشیتان به ذهن میرسد. همه میدانند که گوشیها انواع دادهها را درباره ما گردآوری میکنند؛ از مکانهایی که میرویم و برنامههایی که به کار میبریم تا محتوایی که میبینیم و میخوانیم. اما گوشی تنها وسیلهای نیست که موقعیت مکانی شما را زیر نظر دارد.
ممکن است خودرویتان بیسروصدا بیش از آنچه تصور میکنید دادههای مکانی گردآوری کند؛ و این تازه بخشی از اطلاعاتی است که درباره شما در اختیار دارد. خودروهای امروزی انواع اطلاعات را ثبت میکنند؛ از دادههای موقعیت مکانی GPS گرفته تا عادتهای رانندگی شما و جزئیاتی دیگر. این کار نیز اغلب بیآنکه مالکان خودرو از گستردگی دادههای گردآوریشده آگاه باشند، انجام میشود.
خودروهای امروزی همهچیز را زیر نظر دارند
هر پیچ، توقف و سفر ثبت میشود

اغراق نیست اگر بگوییم خودروهای امروزی در اصل رایانههایی غولپیکر روی چهار چرخاند. این خودروها اغلب برای اتصال بیسیم به مودم همراه داخلی مجهزند و برای نقشه و امکانات مسیریابی نیز حسگرهای GPS دارند. کارکرد برخی از این تجهیزات را میتوانید در سامانه سرگرمیِ صفحهبزرگ روی داشبورد خودرو ببینید.
اما خودروهای امروزی اطلاعات فراوانی گردآوری میکنند که روی آن صفحه لمسی به چشمتان نمیآید. از همان لحظهای که سوئیچ را میچرخانید یا دکمه روشنکردن را فشار میدهید، سامانههای متصل خودرو ثبت دادههای تلهماتیک را آغاز میکنند. این دادهها مسیرهای پیمودهشده، سرعت خودرو، الگوهای ترمزگیری و حتی محل و مدت توقف خودرو پس از رسیدن به مقصد را در بر میگیرند.
اما برخلاف برنامهای روی گوشی که پیش از دسترسی به دادههای مکانی باید از شما اجازه بگیرد، سامانههای تلهماتیک مستقیماً در سیستمعامل مرکزی خودرو جای گرفتهاند. هنگام خرید خودرو با گردآوری این دادهها موافقت کردهاید، حتی اگر همان موقع متوجه آن نشده باشید.
سیاستهای حریم خصوصی به کمکتان نمیآیند
تبصرههای ریز را بخوانید





وقتی خودرویی میخرید یا حتی اجاره میکنید، یا برنامه همراه آن را روی گوشیتان راه میاندازید، شرایط استفادهای را میپذیرید که اجازه گردآوری دادهها را میدهد. خودروسازان معمولاً در سیاستهای حریم خصوصی خود به امکان گردآوری اطلاعات، از جمله دادههای مکانی، اشاره میکنند؛ اما این اسناد اغلب هزاران کلمه دارند و با زبان حقوقی پیچیده و دشوار نوشته شدهاند. واقعیت این است که شمار اندکی از مالکان خودرو هرگز این اسناد را میخوانند. بیشتر افراد بیآنکه بدانند چه اختیاراتی به خودروسازان میدهند، آنها را میپذیرند.
بدتر آنکه خودروها معمولاً همه این اطلاعات را برای تجمیع و بررسی به سرورهای سازنده میفرستند. سپس شرکتها میتوانند این دادهها را هر طور که میخواهند به کار بگیرند؛ حتی آنها را به کسی بفروشند که بیشترین پول را میپردازد. شرکتهای تبلیغاتی و حتی بیمهگران دلایل روشنی برای دسترسی به چنین دادههایی دارند و این موضوع میتواند بر حق بیمه و موارد دیگر اثر بگذارد.
پیشتر نیز دیدهایم که دادههای تلهماتیک خودرو در دادگاه به کار رفتهاند. هم دادستانها و هم وکلای مدافع میدانند که خودروها دامنه گستردهای از اطلاعات را گردآوری میکنند و این اطلاعات را میتوان به شیوههای گوناگون به کار گرفت؛ اتفاقی که همین حالا نیز رخ میدهد.
از کار انداختن ردیابی مکانی آسان نیست
اینجا از کلیدهای ساده گوشی خبری نیست




با توجه به همه این نکات، شاید درباره سپردن چنین دادههایی به خودروسازان تجدیدنظر کنید. اما در حالی که خاموشکردن خدمات مکانی در گوشی تنها به چند لمس نیاز دارد، جلوگیری از ارسال دادههای تلهمتری فرایند پیچیدهتری است. برای نمونه، بسیار بعید است تنظیمی سراسری برای غیرفعالکردن ردیابی مکانی پیدا کنید. حتی اگر چنین گزینهای وجود داشته باشد، احتمالاً آنقدر در هزارتوی منوها و زیرمنوها پنهان شده است که افراد کمی آن را پیدا خواهند کرد.
حتی اگر خودرویتان گزینهای برای غیرفعالکردن تلهمتری داشته باشد و روش انجام آن را نیز بیابید، شاید ترجیح دهید این کار را نکنید. مانند بسیاری از مسائل مربوط به حریم خصوصی، تلهمتری خودرو هم پیچیدهتر و خاکستریتر از چیزی است که در نگاه نخست به نظر میرسد. بیشک در اختیار گرفتن دادههای مکانی همیشه فکر خوبی است، اما معمولاً باید پیامدها و هزینههای آن را نیز سنجید.
در خودروها، غیرفعالکردن گردآوری دادههای مکانی اغلب میتواند امکانات اصلی و روزمره را نیز از کار بیندازد. اگر به خودروساز اجازه بررسی موقعیت مکانیتان را ندهید، ممکن است مسیریابی داخلی، خدمات امدادی و حتی روشنکردن خودرو از راه دور غیرفعال شوند. در موارد حادتر، تنها راه جلوگیری از ردیابی موقعیت مکانی این است که سختافزار مربوطه را بهطور فیزیکی از خودرو بیرون بیاورید؛ اقدامی که دشواریها و دردسرهای آشکاری به همراه دارد.
ردیابی خودروها ماندگار شده است
آگاهی، کلید ماجراست
خودروها روزگاری چیزی بیش از جعبههای بزرگ فلزی نبودند که سوخت میسوزاندند تا موتوری مکانیکی را به کار بیندازند و آن موتور نیز چند چرخ را بچرخاند. اما آن روزها مدتهاست که سپری شدهاند. خودروهای امروزی بهکلی موجودات دیگریاند. آنها امکانات پیشرفتهای دارند که اغلب بهصورت استاندارد عرضه میشوند؛ امکاناتی که اگر تصادف کنید، میتوانند با خدمات اضطراری تماس بگیرند و اگر خودرویتان به سرقت برود، در یافتن آن کمکتان کنند. بااینحال، این قابلیتها برای کارکردن به دادههای مکانی و اتصال بیسیم نیاز دارند و در نتیجه، حریم خصوصی شما ناگزیر آسیب میبیند.
در حال حاضر، حفظ حریم خصوصی دادههای خودرو به برقراری تعادلی ظریف نیاز دارد: بخشی از حریم خصوصیمان را واگذار میکنیم و در برابر، امکاناتی به دست میآوریم. همچنین ضروری است بدانید خودرویتان چه دادههایی گردآوری میکند و این دادهها چگونه ممکن است به کار گرفته شوند. هرجا امکان داشت، از همرسانی دادهها با اشخاص ثالث انصراف دهید و اگر حق انتخاب دارید، خدمات متصل غیرضروری را نپذیرید. خودروهای متصل ماندگار شدهاند و دادههایی که گردآوری میکنند نیز ماندگار خواهند بود. بهترین کاری که از دستمان برمیآید، آگاهی از این واقعیت و رفتار متناسب با آن است.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oliver Haslam است. مشاهده مقاله اصلی