اینتل در سالهای اخیر برای رسیدن به AMD تقلا کرده است، زیرا معماری Zen تیم قرمز یکی پس از دیگری موفقیت به دست آورده است. هرچند اینتل با پردازندههای سری Core Ultra ۲۰۰ بخشی از عقبماندگی خود را در بازار مصرفکنندگان جبران کرده، فناوری 3D V-Cache شرکت AMD بدون عریضترکردن تراشه یا افزودن هستههای بیشتر، حافظهٔ نهان را بهصورت لایهای روی هم میچیند؛ روشی که بهرهوری بالاتری به همراه دارد و بدون افزایش مصرف برق، کارایی بیشتری ارائه میدهد.
اکنون تیم آبی برای عرضهٔ نسل بعدی پردازندههای خود با نام «Nova Lake» آماده میشود؛ پردازندههایی که انتظار میرود با حداکثر ۵۲ هسته، نیروگاههایی تمامعیار باشند. بااینحال، افزایش شمار هستهها بهتنهایی نمیتواند فاصلهٔ اینتل با AMD را از میان ببرد، مگر آنکه این شرکت از نظر کارایی بهازای هر وات نیز به رقیب خود برسد.
نووا لیک هستهها را روی هم تلنبار میکند، اما نبرد به همینجا ختم نمیشود
جهش از ۲۸ به ۵۲ هسته لزوماً نشانهٔ «خوببودن» نیست
پردازندههای Nova Lake اینتل که برای سوکت جدید LGA ۱۹۵۴ ساخته میشوند، حداکثر ۵۲ هسته خواهند داشت؛ یعنی ۲۸ هسته بیشتر از قدرتمندترین مدل کنونی این شرکت، Core Ultra ۹ 285K. البته باید در نظر داشت که شمار هستههای اعلامشده از سوی اینتل ترکیبی از P-Cores (هستههای کارایی)، E-Cores (هستههای بهرهوری) و LP E-Cores (هستههای بهرهوری کممصرف) را در بر میگیرد.
البته این مشخصات به مدل پرچمدار اینتل مربوط است. مدلهای ردهبالا حداکثر ۵۲ هسته، مدلهای میانردهٔ رو به بالا ۲۸ یا ۱۶ هسته و مدلهای پایه ۸ هسته خواهند داشت.
اما بزرگترین مشکل، افزایش چشمگیر مصرف برق پردازنده است؛ مصرف مدل پرچمدار در وضعیت PL2، یعنی بیشترین توانی که پردازنده زیر فرکانسهای بوست میکشد، به 474W میرسد. بنابراین میتوان حدس زد که سقف توان دیگر مدلها نیز در محدودهای مشابه خواهد بود.
برای مقایسه، پردازندههای اینتل از زمان Comet Lake تاکنون از مرز 250W عبور نکردهاند.
لاوا لیک؟
اوایل امسال، GIGABYTE چیزی را به نمایش گذاشت که ظاهراً مادربردی برای پردازندههای Nova Lake بود. این مادربرد سه درگاه برق ۸ پین برای پردازنده داشت که البته ممکن است یکی از آنها درگاه PCIe باشد؛ درگاههایی که افزون بر 75W تأمینشده از سوی سوکت پردازنده، توان بیشتری فراهم میکنند.
نتیجه، دستگاهی داغ و تشنهٔ برق خواهد بود که دستکم به یک منبع تغذیهٔ ۱,200W نیاز دارد؛ بهویژه اگر کارت گرافیکی همتراز مانند RTX ۵۰۹۰ کنارش قرار گیرد که بهتنهایی TDP برابر با 575W دارد. البته مصرف برق همهٔ ماجرا نیست؛ حتی نمیخواهم گرمای سامانهای مجهز به پردازندهٔ پرچمدار Nova Lake و کارت گرافیک RTX ۵۰۸۰/۵۰۹۰ را تصور کنم.
در مقابل، هنوز ارقام دقیق مصرف برق Zen ۶ فاش نشده است؛ اما با کمتر از نصف این تعداد هسته، یعنی طبق افشاگری پوششدادهشده در Tom's Hardware تنها ۲۴ هسته، انتظار میرود مصرف برق آن از Nova Lake پایینتر باشد. پیشبینی من این است که مدل پرچمدار کمتر از 300W مصرف کند.
شاید اینتل از روی دست ایامدی تقلب میکند
بیالالسی نووا لیک، پاسخ اینتل به تریدی ویکش است
فناوری 3D V-Cache شرکت AMD این شرکت را به قهرمان بیچونوچرای پردازندههای بازی تبدیل کرده و بالاتر از اینتل نشانده است؛ اما به نظر میرسد تیم آبی نیز پاسخی آماده میکند که شاید آن را در پردازندههای Nova Lake ببینیم. فناوری bLLC (حافظهٔ نهان بزرگِ آخرینسطح) اینتل، نوعی حافظهٔ نهان لایهای است که عملکردی مشابه 3D V-Cache دارد.
همین پیشرفت بهتنهایی ممکن است صحنهٔ رقابت اینتل و AMD را بهکلی دگرگون کند. افشاگریهای کنونی از 288MB حافظهٔ نهان برای پردازندهٔ پرچمدار Nova Lake خبر میدهند؛ رقمی که نزدیک به ۸۰ MB بیشتر از حافظهٔ نهان قدرتمندترین پردازندهٔ کنونی AMD، یعنی AMD Ryzen ۹ 9950X3D2، است.
ظاهراً همهٔ پردازندههای Nova Lake نیز از bLLC بهرهمند نخواهند شد و به احتمال بسیار زیاد، این فناوری تنها در مدلهای ۵۲ و ۲۸ هستهای عرضه میشود. پردازندههای پایه تا میانرده از این امتیاز بیبهره خواهند ماند.
بعید میدانم در وهلهٔ نخست مصرفکنندگان زیادی خواهان پردازندهای ۵۲ هستهای باشند. موفقیت چشمگیر AMD با پردازندههای X3D نیز از آنجا ناشی میشد که میتوانست از پردازندههایی با هستههای کمتر، کارایی بیشتری بیرون بکشد. افزون بر این، حافظهٔ نهان بیشتر لزوماً به معنای کارایی بهتر نیست، زیرا بهرهوری نیز اهمیت دارد. AMD بهعنوان پیشگام این فناوری میداند چگونه از 3D V-Cache بهدرستی بهره بگیرد؛ بنابراین تا زمانی که نتایج واقعی آزمونهای بازی را نبینیم، نمیتوان با اطمینان سخن گفت.
هستههای بیشتر، صورتحساب سنگینتر
اینتل مشکلی را حل میکند که اصلاً وجود ندارد
پردازندههای ۵۲ و ۲۸ هستهای ارزان نخواهند بود، بهویژه با توجه به قیمتهای اخیر سختافزار. با درنظرگرفتن گرانی DDR5 و بهای سرسامآور کارتهای گرافیک سری RTX ۵۰، هزینهٔ رایانهای با چنین ترکیبی بهآسانی میتواند از $۵,۰۰۰ فراتر برود.
برای بهرهگیری از این هستهها به حافظهٔ رم بیشتری نیاز است؛ تازه، پردازندهای ۵۲هستهای در عمل راهحلی برای مسئلهای است که اصلاً وجود ندارد، چون دستکم در میان کاربران رایانههای رومیزی چه کسی به چنین توان پردازشی هنگفتی نیاز دارد؟
با درنظرگرفتن قیمت این روزهای سختافزار، رقابت اصلی در ردهٔ پردازندههای میانرده شکل میگیرد و حتی اگر نتایج فاششدهٔ آزمونهای کارایی را هم نادیده بگیریم، پردازندههای AMD بهلطف بهرهوری و مصرف انرژی بهترشان در این بخش پیروز خواهند شد؛ بهویژه اینکه امروزه هیچ بازی مدرن AAA به بیش از ۸ هسته نیاز ندارد.
حتی تا آنجا پیش میروم که بگویم تراشههای Ryzen ۹۰۰۰ و ۷۰۰۰ X3D، پس از عرضهٔ پردازندههای Nova Lake نیز همچنان برای ردهٔ میانرده کافی خواهند بود.
گمان میکنم داشتن یک پردازندهٔ ۵۲هستهای هم یکی از راههای آمادهشدن برای GTA VI باشد.
دسکتاپها و لپتاپها بازی متفاوتی در پیش دارند
برتری دسکتاپ در دست AMD میماند، اما لپتاپها جهشی بزرگ خواهند داشت
بهگمانم پردازندههای Nova Lake در بازار لپتاپ پیروز خواهند شد؛ جایی که فناوری bLLC در کنار شمار هستهها و بهرهوری بیشتر، کارایی را افزایش میدهد. البته ممکن است لپتاپهای ردهبالا پرمصرف شوند، اما دستگاههای اقتصادی تا میانرده بیتردید شکوفا خواهند شد.
AMD هیچگاه واقعاً بازار لپتاپ را در اختیار نداشته است، اما Zen ۶ میتواند این وضعیت را تغییر دهد؛ البته به این شرط که AMD تراشههای ۳ نانومتری کممصرف خود را بهخوبی پیاده کند و از هر هسته توان پردازشی بیشتری به دست آورد.
برتری بلندمدت همچنان از آن AMD است
AMD این مزیت را دارد که با Zen ۶، بنیانی تثبیتشده را بهبود میدهد؛ معماریای که قرار است IPC را افزایش دهد و به بسامدهای بالاتری دست یابد. پردازندههای Zen ۶ برخلاف محصولات Intel به سوکت تازهای نیاز نخواهند داشت؛ بنابراین اگر امکان ارتقا را هم در نظر بگیریم، احتمالاً بیشتر سازندگان رایانه AMD را ترجیح میدهند و خود را درگیر برپایی سامانهای کاملاً تازه با Intel نمیکنند.
بااینهمه، پردازندههای Nova Lake بزرگترین جهش Intel در پردازندههای دسکتاپ خواهند بود؛ اما دستکم در این نسل، رقابت با AMD شاید ممکن نباشد. احتمالاً Intel باید چند نسل دیگر پردازنده عرضه کند تا کاربران را دوباره به پلتفرم خود بازگرداند؛ درست مانند نبردی که AMD هنگام عرضهٔ نخستین تراشههای مبتنی بر Zen با تیم آبی آغاز کرد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Shaheer Khan است. مشاهده مقاله اصلی