بسته به اینکه با چه کسی هم‌صحبت شوید، هوش مصنوعی یا بزرگ‌ترین پیشرفت فناوری در ۱۰۰ سال گذشته است، یا کابوسی ویران‌شهری که در بهترین حالت همه‌مان را بی‌خانمان می‌کند و در بدترین حالت به کشتنمان می‌دهد. فیلم‌سازان نیز مانند دیگران در این‌باره هم‌نظر نیستند. برخی یکسره از هوش مصنوعی روی گردانده‌اند، برخی تا جایی از آن بهره می‌گیرند که جای نیروی انسانی را نگیرد و گروهی نیز با کمک آن قواعد فیلم‌سازی را از نو می‌نویسند.
گاسیپ گابلین، نام مستعار اینترنتی فیلم‌سازی به نام زک لندن، در گروه سوم جای می‌گیرد و شاید اکنون در آستانهٔ جهشی بزرگ باشد.
گاسیپ گابلین کیست یا چیست؟
و چرا باید برایتان مهم باشد؟
زک لندن حدود سال ۲۰۲۳، هم‌زمان با اوج‌گرفتن توجه به تصویرها و ویدئوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی، انتشار چنین ویدئوهایی را در یوتیوب و دیگر بخش‌های اینترنت آغاز کرد. او و گروهش با ابزارهای گوناگون هوش مصنوعی، ویدئوهای کوتاهی می‌سازند که در جهانی علمی‌تخیلی و غریب می‌گذرند. در این جهان، بشر تمدنی فضاپیماست که پیوسته به قله‌های پیشرفت فناوری می‌رسد، با استفادهٔ نادرست از فناوری تمدن خود را به فروپاشی می‌کشاند و سپس راهی سیاره‌ای تازه می‌شود تا همه‌چیز را از نو تکرار کند. نام این جهان «۱۳ چرخهٔ بشریت» است.
بسیاری از ویدئوهای لندن در چرخهٔ دوم بشریت می‌گذرند؛ دورانی که ما انسان‌ها برای جاودانه‌شدن، بدن‌هایمان را با ماشین درمی‌آمیزیم و ژنوم خود را بازنویسی می‌کنیم. اما با این کار، بخش بزرگی از آنچه از آغاز ما را انسان می‌کرد پشت سر می‌گذاریم. وقتی بدنی که بسیاری از خواسته‌های انسانی را پدید آورده دیگر وجود ندارد، میل انسان چه صورتی پیدا می‌کند؟ چه اندازه از روح ما به بدنمان گره خورده است و آیا در جست‌وجوی زندگی جاودان، آن را نیز پشت سر می‌گذاریم؟
لندن تا امروز بیشتر ویدئوهای کوتاه می‌ساخت که هرکدام معمولاً تنها چند دقیقه بودند. اما اکنون آماده است نخستین فیلم بلند خود را که در چرخهٔ دوم بشریت می‌گذرد به نمایش بگذارد: «خدایان هدیه نمی‌دهند». این فیلم ۱۰۴ دقیقه‌ای در جهان «نیرو کریدل» رخ می‌دهد؛ جایی «که بدن‌ها دورریختنی‌اند و آگاهی به کالا تبدیل شده است». فیلم «چهار داستان به‌هم‌پیوسته را روایت می‌کند که با پیامدهای هولناک تلاش بشر برای فرارفتن از جسم برخورد می‌کنند».
هالیوود تا چه اندازه باید از «خدایان هدیه نمی‌دهند» نگران باشد؟
انسان‌ها هنوز در کارند، اما…
«خدایان هدیه نمی‌دهند» روز جمعه، ۴ دسامبر، در شماری از سینماهای آمریکا و بریتانیا روی پرده می‌رود. این نخستین فیلم ساخته‌شده با هوش مصنوعی نیست که در سینما نمایش داده می‌شود، اما با وجود اکران محدودش، نخستین نمونه‌ای است که در این شمار از سالن‌ها روی پرده خواهد رفت. پیش‌پردهٔ آن هم‌اکنون در سینماها پخش می‌شود؛ این اثر نخستین فیلم هوش مصنوعی است که از انجمن سینمایی آمریکا، MPA، رده‌بندی سنی R گرفته و قرار است کارزاری نیز برای نامزدی آن در بخش بهترین پویانمایی بلند اسکار به راه بیفتد.
این نشانه‌های پذیرفته‌شدن ممکن است برای فیلم‌سازانی که هوش مصنوعی را تهدیدی برای شغل خود می‌دانند نگران‌کننده باشد؛ هرچند باید یادآور شد که فیلم‌های گاسیپ گابلین سراسر با هوش مصنوعی ساخته نمی‌شوند. فیلم‌نامه‌ها را انسان‌ها می‌نویسند، صداپیشگان انسانی به شخصیت‌ها جان می‌دهند، موسیقی ساختهٔ آهنگ‌سازی انسانی است و ویدئوها نیز مانند فیلمی سنتی تدوین می‌شوند. حتی یک هنرمند صداساز نیز جلوه‌های صوتی را می‌آفریند. لندن در گفت‌وگویی با هالیوود ریپورتر در ماه مارس گفته بود که دوست دارد سرانجام برای ضبط حرکت از بازیگران انسانی بهره بگیرد، اما فناوری هنوز به آن مرحله نرسیده است.
بااین‌همه، تصویرها به دست هوش مصنوعی ساخته می‌شوند و لندن و گروهش برای این کار از ابزارهای گوناگونی بهره می‌برند. آن‌ها زمان زیادی صرف ساخت صدها یا هزاران تصویر و قطعهٔ ویدئویی می‌کنند و سپس با پیوندزدنشان یک ویدئوی کامل می‌سازند؛ اما این فرایند همچنان نیاز به صحنه‌آرایان، طراحان صحنه، فیلم‌برداران، طراحان لباس و بسیاری از متخصصان دیگر را از میان می‌برد. بنابراین نگرانی اهالی هالیوود چندان دور از انتظار نیست.
وجه تمایز گاسیپ گابلین
«خدایان هدیه نمی‌دهند» گام بعدی است
استودیوهای هالیوود از همین حالا هوش مصنوعی را وارد کار خود کرده‌اند. نتفلیکس استودیوی هوش مصنوعی اینترپازیتیو را خرید تا در ساخت جلوه‌های دیداری، نورپردازی و پس‌زمینه‌ها به آن کمک کند. آمازون ام‌جی‌ام نیز آلبرت چنگ، مدیر اجرایی، را مأمور کرده است پیشبرد برنامه‌های هوش مصنوعی شرکت را بر عهده بگیرد و با هدایت استودیوهای هوش مصنوعی، روندهای کاری زنجیرهٔ تولید را شتاب دهد. گوگل دیپ‌مایند هم برای ساخت ابزارهای فیلم‌سازی مبتنی بر هوش مصنوعی با ای۲۴ همکاری کرده است و نمونه‌های دیگری نیز وجود دارد.
اما بیشتر این برنامه‌ها صرفاً فیلم‌سازی سنتی را تقویت خواهند کرد؛ فیلم‌های گاسیپ گابلین نمایندهٔ رویکردی به‌مراتب بنیادی‌ترند. اگر «خدایان هدیه نمی‌دهند» در اکران محدود خود موفق شود، شاید دیگران را به پیشروی بیشتر ترغیب کند. چه‌بسا سرانجام چندین فیلم «سنتی» در کنار آثاری که با بهره‌گیری گسترده از هوش مصنوعی ساخته شده‌اند روی پرده بروند. برای اینکه بفهمیم چنین آینده‌ای بهتر از وضعیت کنونی است یا بدتر، باید منتظر بمانیم.
گاسیپ گابلین بلد است چگونه درست از هوش مصنوعی بهره بگیرد
بسیاری از ویدئوهای هوش مصنوعی در اینترنت به‌عنوان «محتوای بنجل» کنار گذاشته می‌شوند و در بسیاری از موارد نیز به‌سختی می‌توان با این برچسب مخالفت کرد. آنچه آثار گاسیپ گابلین را متمایز می‌کند، شخصیت و جانی است که به‌راستی در پس آن‌ها احساس می‌شود.
افزون بر این، او از ویژگی‌های منحصربه‌فرد ویدئوهای هوش مصنوعی به سود خود بهره می‌گیرد. همان‌طور که در پیش‌پرده‌ها و تصاویر می‌بینید، ویدئوهای گاسیپ گابلین در پی ظاهری واقع‌گرایانه نیستند؛ اگر چنین بودند، احتمالاً ساختشان تا این اندازه شدنی نبود. با بافت‌های مصنوعی و چهره‌های وهم‌آلودشان، غریب و پس‌زننده به نظر می‌رسند. این ویژگی در بسیاری از زمینه‌ها نقطه‌ضعف به شمار می‌آمد، اما به‌شکلی نامتعارف با «۱۳ چرخه بشریت» همخوان است؛ اثری درباره نمایش هولناک و چندش‌آوری که وقتی انسان‌ها با فناوری خود را به موجوداتی بیگانه بدل می‌کنند، پدید می‌آید.
خلاصه اینکه گاسیپ گابلین راهی یافته است تا جنبه‌های آزاردهنده ویدئوهای هوش مصنوعی را به خدمت کار خود بگیرد؛ از همین رو، «خدایان هدیه نمی‌دهند» بخت آن را دارد که فراگیر شود. گاسیپ گابلین هم‌اکنون میلیون‌ها دنبال‌کننده در اینترنت دارد. اگر این جریان به متن فرهنگ عمومی راه یابد، نمی‌توان پیش‌بینی کرد صنعت سرگرمی را تا کجا با خود خواهد برد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی