بالاخره شاید خبر خوشی برای منتظران خرید RAM در راه باشد

اگر به‌دلیل قیمت‌های سرسام‌آور، ارتقای RAM را مدام عقب انداخته‌اید، سرانجام کورسوی امیدی در انتهای تونل دیده می‌شود. پیش‌بینی‌های صنعت نشان می‌دهند که عرضه DRAM ممکن است در سال ۲۰۲۸ از تقاضا پیشی بگیرد و زمینه را برای کاهش قیمت‌ها فراهم کند.

البته این اتفاق پس از سال بسیار پرهزینه ۲۰۲۶ و سال ۲۰۲۷ رخ خواهد داد که شاید بازار در آن حتی فشرده‌تر شود. نکته اینجاست که سازندگان حافظه از دوره‌های پیشین رونق و رکود درس گرفته‌اند؛ بنابراین افزایش عرضه لزوماً به موجی فوری از حافظه‌های فوق‌العاده ارزان منجر نخواهد شد.

سازندگان، سود HBM را به ماژول DDR5 شما ترجیح دادند

کندشدن رشد قیمت، به‌معنای ارزان‌ترشدن RAM نیست

مشکل کنونی فقط این نیست که جهان ناگهان با کمبود حافظه معمولی رایانه‌های رومیزی روبه‌رو شده است. رونق زیرساخت‌های هوش مصنوعی، اولویت‌های تولیدکنندگان حافظه را تغییر داده است. Samsung، SK Hynix و Micron می‌توانند با اختصاص ظرفیت تولید پیشرفته به حافظه پهن‌باند یا HBM و محصولات سرور، درآمد بیشتری به دست آورند تا اینکه بازار را از DRAM ارزان‌قیمت مصرفی اشباع کنند. این تغییر، عرضه در دسترس برای رایانه‌های رومیزی، لپ‌تاپ‌ها، گوشی‌ها و دیگر دستگاه‌های مصرفی رایج را محدود کرده است؛ حتی با وجود آنکه تقاضای مصرف‌کنندگان همچنان نسبتاً پایین مانده است.

تأثیر این وضعیت بر قیمت‌ها، دست‌کم می‌توان گفت، چشمگیر بوده است. TrendForce پیش‌بینی کرد که قیمت قراردادی DRAM معمولی در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ نسبت به فصل پیش از آن ۹۰ تا ۹۵ درصد افزایش یابد و قیمت DRAM رایانه‌های شخصی نیز بیش از دو برابر شود. این مؤسسه انتظار داشت آهنگ افزایش قیمت تا سه‌ماهه سوم به ۱۳ تا ۱۸ درصد کاهش یابد، اما این رقم همچنان نشان‌دهنده افزایش دوباره است، نه بازگشت قیمت‌ها. موجودی تأمین‌کنندگان نیز در سطحی کم‌سابقه پایین باقی ماند و بخش عمده تولید افزوده به‌سوی سرورها روانه شد.

به‌بیان دیگر، تورم کندتر همان RAM ارزان‌تر نیست. ممکن است قیمت‌ها با شتاب کمتری بالا بروند، اما یک بسته 32GB همچنان به‌طرز دردناکی گران بماند. برای کسانی که در انتظار بستن یا ارتقای یک رایانه شخصی هستند، نقطه عطف واقعی زمانی فرا می‌رسد که رشد تولید به‌طور پایدار خود را به تقاضا برساند، نه هنگامی که افزایش فصلی قیمت‌ها صرفاً اندکی کمتر شود.

سال ۲۰۲۸؛ زمانی که شاید عرضه سرانجام از تقاضا پیشی بگیرد

ساخت، تأیید و افزایش تولید کارخانه‌های جدید سال‌ها زمان می‌برد

نقطه عطف عرضه ممکن است در سال ۲۰۲۸ فرا برسد. برآوردی از TrendForce که در همایش Future of Memory and Storage سال ۲۰۲۶ ارائه شد، نشان می‌داد عرضه DRAM در آن سال می‌تواند حدود ۲% از تقاضا فراتر رود. مدل‌سازی JP Morgan نیز مسیر مشابهی را نشان می‌دهد و برآورد می‌کند که پس از کمبودهای چشمگیر سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، رشد عرضه DRAM در سال ۲۰۲۸ می‌تواند حدود ۳ واحد درصد بیشتر از رشد تقاضا باشد.

دلیل مهمی وجود دارد که رسیدن به این گشایش را تا این اندازه طولانی می‌کند. کارخانه‌های ساخت تراشه را نمی‌توان مانند چند سرور اضافه در یک مرکز داده، به‌سادگی روشن و وارد مدار کرد. تولیدکنندگان باید اتاق‌های پاک بسازند، تجهیزات پیچیده را نصب کنند، فرایندهای تولید را به تأیید برسانند، بازده ساخت را بهبود دهند و سپس حجم تولید را به‌تدریج افزایش دهند. TrendForce می‌گوید ظرفیتی که قرار است در سال ۲۰۲۷ وارد مدار شود، احتمالاً تا سال ۲۰۲۸ سهم چشمگیری در تولید نخواهد داشت. تا آن زمان، سرورهای هوش مصنوعی همچنان برای دستیابی به ذخیره محدود ویفرهای DRAM با محصولات معمولی رقابت خواهند کرد.

بااین‌حال، هنگامی که عرضه از تقاضا پیشی بگیرد، خریداران بخشی از قدرت چانه‌زنی خود را بازمی‌یابند. سازندگان رایانه‌های شخصی و فروشندگان ماژول دیگر ناچار نیستند با همان شدت برای گرفتن سهمیه عرضه رقابت کنند، موجودی انبارها می‌تواند دوباره افزایش یابد و تأمین‌کنندگان برای مذاکره زیر فشار بیشتری قرار می‌گیرند. بنا بر گزارش‌ها، Bernstein انتظار دارد میانگین قیمت فروش DRAM شرکت SK hynix در اواخر سال ۲۰۲۷ به اوج $۲.۲۳ به‌ازای هر GB برسد و سپس تا پایان سال ۲۰۲۸ به $۱.۰۵ به‌ازای هر GB کاهش یابد؛ یعنی افتی بیش از ۵۰%.

مازاد عرضه روی کاغذ، تخفیف هنگام خرید را تضمین نمی‌کند

سازندگان انگیزه فراوانی برای حفظ حاشیه سود بالا دارند

همه این‌ها خبری عالی به نظر می‌رسد، اما لزوماً بدین معنا نیست که RAM در بازار خرده‌فروشی بی‌درنگ دوباره ارزان خواهد شد. مازاد پیش‌بینی‌شده در این صنعت اندک است و اگر تقاضای هوش مصنوعی سریع‌تر از انتظار رشد کند، افزایش تولید کارخانه‌های جدید کند پیش برود یا سازندگان میزان تولید را تعدیل کنند، ممکن است همین مازاد نیز از میان برود. برای نمونه، Citi پیش‌بینی بسیار تهاجمی‌تری از تقاضا ارائه کرده است که بر اساس آن، عرضه DRAM در هر دو سال ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ همچنان کمتر از تقاضا خواهد بود. این‌ها مدل‌های رقیب‌اند، نه وعده‌های قطعی.

مهم‌تر اینکه سه تولیدکننده مسلط بازار حافظه، انگیزه چندانی برای بازآفرینی مازادهای عظیمی ندارند که در گذشته قیمت DRAM را به‌شدت پایین می‌آورد. Samsung اعلام کرده است که قصد دارد برای کاهش خطر عرضه بیش از اندازه، میان هزینه‌های سرمایه‌ای، تقاضا و قیمت‌گذاری تعادل برقرار کند. این صنعت همچنین به‌جای شتاب برای افزودن ظرفیت تولید ویفرهای معمولی، بر گذار به فرایندهای ساخت جدید و محصولات پُرسود تمرکز کرده است. اگر موجودی انبارها بیش از اندازه سریع افزایش یابد، تأمین‌کنندگان می‌توانند توسعه ظرفیت را به تعویق بیندازند، آغاز تولید ویفر را کاهش دهند یا بخش بیشتری از ظرفیت را به HBM و حافظه سرور اختصاص دهند.

ارقام برنشتاین نشان می‌دهد که تولیدکنندگان تا چه اندازه دستشان باز است. این مؤسسه برآورد می‌کند که حتی پس از افت قیمت پیش‌بینی‌شده در سال ۲۰۲۸، حاشیه سود ناخالص DRAM شرکت SK hynix همچنان می‌تواند ۸۶٫۴ درصد باشد. چنین حاشیه‌ای به تولیدکننده اجازه می‌دهد قیمت‌های پایین‌تر را تاب بیاورد، بی‌آنکه ناچار شود بیشترین حجم ممکن را تولید کند یا تمام صرفه‌جویی‌های ناشی از افزایش بهره‌وری را به مصرف‌کنندگان انتقال دهد.

انتظار واقع‌بینانه، سال‌ها طول می‌کشد نه چند فصل

اواخر ۲۰۲۸، زودترین موعدی است که می‌توان روی آن حساب کرد

بنابراین، خبر واقعاً امیدوارکننده این نیست که رم ارزان همین نزدیکی‌هاست؛ بلکه نخستین زمینه‌های قابل‌اعتماد برای اصلاحی فراگیر کم‌کم در افق پدیدار می‌شوند. اگر گسترش ظرفیت عرضه طبق برنامه پیش برود و تقاضا نیز با پیش‌بینی‌های متعادل‌تر هم‌سو شود، اواخر ۲۰۲۸ می‌تواند برای ارتقای اساسی حافظه، به‌مراتب بهتر از سال‌های ۲۰۲۶ یا ۲۰۲۷ باشد.

بااین‌حال، برای کسی که همین امروز به حافظه بیشتری نیاز دارد، دو سال انتظار چندان توجیه‌پذیر نیست. همچنان پیش‌بینی می‌شود قیمت‌ها در کوتاه‌مدت افزایش یابند و هرگونه افت نهایی در بهای تراشه نیز زمان می‌برد تا از قراردادها، سازندگان ماژول، توزیع‌کنندگان و خرده‌فروشان بگذرد و به بازار مصرف برسد. اما کسانی که اکنون برای ساخت سامانه‌ای پرظرفیت و غیرضروری برنامه می‌ریزند، دلیل موجهی برای صبر کردن دارند. شاید بازار سرانجام به سوی مازاد عرضه پیش برود، حتی اگر تولیدکنندگان هر کاری از دستشان برمی‌آید انجام دهند تا این فرود به‌جای چشمگیر بودن، آرام و تدریجی باشد.

منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Yadullah Abidi است. مشاهده مقاله اصلی