شبکهٔ خانگی ناپایدار پدیدهٔ کمیابی نیست. بسیاری از مردم با وایفای غیرقابلپیشبینی یا اتصال کند دستوپنجه نرم میکنند. گاهی مشکل از شرکت ارائهدهندهٔ اینترنت، یا همان ISP، است و خودشان باید آن را برطرف کنند. اما بعضی وقتها اتصال شما هیچ ایرادی ندارد و ریشهٔ مشکل جای دیگری است. برای من نیز وقتی هنگام بارگذاری صفحههای وب با مکثها و تأخیرهای عجیب روبهرو شدم، ماجرا همین بود.
پس از مدتی عیبیابی، معلوم شد علت چیزی کاملاً غیرمنتظره است. مدیران شبکه ضربالمثلی دارند: «همیشه پای DNS در میان است.» و در این مورد، واقعاً همینطور بود؛ یا دقیقتر بگوییم، پای DNS رمزگذاریشده در میان بود. راهحل چه بود؟ بازگشت به همان DNS معمولی و بدون رمزگذاری که بیشتر مردم هر روز از آن استفاده میکنند؛ روشی آزموده و قابلاعتماد.
DNS رمزگذاریشده چیست؟
و چرا شاید بخواهید از آن استفاده کنید
شاید از پیش با DNS یا سامانهٔ نام دامنه آشنا باشید. اغلب از آن با عنوان دفترچهٔ تلفن اینترنت یاد میشود. DNS نشانیهای وبِ قابلخواندن برای انسان، مانند makeuseof.com، را به نشانیهای IP تبدیل میکند که رایانهها و شبکهها به کار میبرند. این سامانه بخش مهمی از کارکرد اینترنت است.
با این حال، DNS رمزگذاریشده تقریباً به همان شیوه کار میکند، اما یک تفاوت آشکار دارد: درخواستهای DNS شما رمزگذاری میشوند. در نتیجه، اشخاص ثالث نمیتوانند محتوای یک درخواست DNS رمزگذاریشده را تشخیص دهند و حریم خصوصی بیشتر حفظ میشود.
بدون رمزگذاری، یک درخواست DNS میتواند نشان دهد چه وبسایتهایی را و در چه زمانی بازدید میکنید. شرکتهای ارائهدهندهٔ اینترنت نیز میتوانند چنین دادههایی را بفروشند و به دلالان داده اجازه دهند از عادتهای وبگردی شما پروفایل بسازند.
DNS رمزگذاریشده جلوی این کار را میگیرد؛ و اگر واقعاً نگران محرمانه ماندن فعالیت وبگردی خود هستید، این موضوع اهمیت زیادی دارد.
گلوگاههای پنهان
چگونه DNS رمزگذاریشده میتواند کارایی را بهشدت کاهش دهد
هرچند DNS رمزگذاریشده روی کاغذ عالی به نظر میرسد، اجباری کردن آن در سطح روتر ممکن است پیامدهای پیشبینینشدهای داشته باشد. DNS استاندارد سامانهای نسبتاً کمفشار است که از بستههای سبک و بدونحالت UDP استفاده میکند. یعنی درخواستهای DNS را میتوان با سرعتی بسیار بالا پردازش کرد و پاسخ داد.
در مقابل، DNS رمزگذاریشده از پروتکلهای TCP و TLS استفاده میکند. پیش از برقرار شدن اتصال، هر درخواست DNS به یک دستدادن رمزنگارانه نیاز دارد. این فرایند در برخی شرایط میتواند آغازگر مشکلات کارایی باشد.
این ادعای بحثبرانگیزی نیست که بیشتر روترهای خانگی طوری طراحی میشوند که تا حد ممکن ارزان باشند. بنابراین، از پردازندههای کمتوانی استفاده میکنند که برای مصرف انرژی پایین و نیازهای سادهٔ مسیریابی بهینه شدهاند. این دستگاهها برای انجام عملیات رمزنگاری ساخته نشدهاند. رمزگشایی و رمزگذاری صدها درخواست و پاسخ جستوجوی DNS در هر دقیقه، خیلی زود باعث میشود این پردازندههای کمتوان نتوانند همپای بار کاری پیش بروند.
عاملهای دیگری هم میتوانند گلوگاههای کارایی ایجاد کنند. سربار اتصال برای برپایی یک تونل امن TLS، همراه با رفتوبرگشتهای متعدد به سرورهای DNS راهدور، باعث میشود هر قطع اتصال اثرات زنجیرهای بزرگتری داشته باشد. درخواستهای DNS رمزگذاریشده ممکن است در صف بمانند و صفحههای وب با مکث بارگذاری شوند یا کندتر از معمول بالا بیایند.
هیچیک از اینها به سود یک شبکهٔ خانگی روان و پربازده نیست؛ بهویژه شبکهای که دستگاههای فراوانی مانند رایانه، تلفن و حتی لوازم جانبی خانهٔ هوشمند به آن وصلاند.
انتخاب میان کارایی و حریم خصوصی
موضوع، یافتن تعادل است
صرفاً غیرفعال کردن DNS رمزگذاریشده و استفاده از سرورهای DNS استاندارد میتواند برای جان دادن دوباره به شبکههای خانگیِ گرفتار مکث کافی باشد. صفحههای وب سریعتر بارگذاری میشوند، اما این مزیت شاید برای همه مهمترین معیار نباشد. اینکه چشمپوشی از رمزگذاری DNS در برابر بارگذاری سریعتر صفحهها ارزش دارد یا نه، تصمیمی نیست که بتوانم به جای شما بگیرم.
خوشبختانه راه میانهای هم وجود دارد. میتوانید همچنان از حریم خصوصی وبگردی خود محافظت کنید، بیآنکه کارایی تمام شبکهتان را قربانی کنید.
یک راهحل این است که بار رمزگذاری را به دستگاههای خود منتقل کنید و روتر را از این معادله کنار بگذارید. در بیشتر سیستمعاملهای امروزی و گاهی حتی در مرورگرهای وب جداگانه، میتوانید DNS رمزگذاریشده را فعال کنید. رایانهها و حتی گوشیهای هوشمند، پردازندههایی بسیار سریعتر از روتر شما دارند و میتوانند از گلوگاههای کارایی آن دوری کنند. این روش در عمل حتی ممکن است کارایی DNS رمزگذاریشده را از DNS استاندارد هم بیشتر کند.
راه دیگر، استفاده از سختافزار شبکهای اختصاصی است. دستگاههای گوناگونی میتوانند فرایند تبدیل نامهای دامنه را انجام دهند؛ از جمله رایانههای رزبری پای. راهکارهای محبوب Pi-hole و Unbound مستندات خوبی دارند و اگر برای یک پروژه تازه و سرگرمکننده وقت دارید، انتخابی مطمئناند.
راهاندازی خودتان را بیازمایید
نتیجه ممکن است برای شما متفاوت باشد
در نهایت، پیشنهاد میکنم شبکه خودتان را بیازمایید تا ببینید آیا DNS رمزگذاریشده عامل اختلال در شبکه خانگی شما هست یا نه. در برابر هر موردی که DNS رمزگذاریشده یک روتر را از پا درمیآورد، مورد دیگری هم هست که هیچ مشکلی ایجاد نمیکند.
اما اگر شبکهتان درست کار نمیکند و میدانید روترتان از DNS رمزگذاریشده استفاده میکند، نخستین گام برای عیبیابی باید غیرفعال کردن آن باشد. شاید مشکلتان را برطرف کند و شاید هم نه؛ اما تا خودتان آن را نیازمایید، نمیفهمید.
DNS آنقدر بخش بنیادینی از سازوکار اینترنت است که باید مطمئن شوید برای شما و دستگاههایتان تا جای ممکن سریع عمل میکند؛ چه رمزگذاریشده باشد و چه نباشد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oliver Haslam است. مشاهده مقاله اصلی