یک رایانه قدیمی ممکن است برای کارهای روزمره به‌طرز آزاردهنده‌ای کند باشد، اما همین موضوع آن را به زباله‌دان پسماندهای الکترونیکی محکوم نمی‌کند. سخت‌افزارهای سال‌خورده، وقتی دیگر مجبور نباشند یک محیط کامل دسکتاپ، ده‌ها زبانه مرورگر و برنامه‌های روزمره را اجرا کنند، توانایی‌های شگفت‌انگیزی از خود نشان می‌دهند.
کافی است یک توزیع سبک Linux روی آن نصب کنید، Docker را به آن بیفزایید و چند ماشین مجازی راه بیندازید؛ تا به خودتان بیایید، یک سرور تمام‌عیار در خانه خواهید داشت. اگر هم برایتان سؤال شده، برنامه‌های رایگانی که روشن نگه‌داشتن یک رایانه قدیمی را توجیه کنند، کم نیستند.
هوم اسیستنت، رایانه قدیمی‌تان را فرمانروای خانه هوشمند می‌کند
کنترل محلی، بی‌نیاز از فضای ابری و بدون وابستگی به برندها
اگر خسته شده‌اید از اینکه فقط به‌دلیل سازگاری با هاب فعلی خود ناچار به خرید دستگاه‌های خاصی باشید، یا نمی‌خواهید هم‌زمان با چندین برنامه خانه هوشمند سروکله بزنید، Home Assistant بی‌تردید بهترین ارتقایی است که می‌توانید به خانه هوشمندتان بدهید. این برنامه چراغ‌ها، پریزها، حسگرها، ترموستات‌ها، دوربین‌ها و دیگر دستگاه‌های متصل از برندهای گوناگون را در یک رابط واحد گرد هم می‌آورد و امکان ساخت خودکارسازی‌هایی را می‌دهد که به یک سازنده خاص وابسته نیستند.
برای نمونه، Home Assistant می‌تواند پس از غروب آفتاب و با تشخیص حرکت، چراغ راهرو را روشن کند؛ هنگام باز شدن در به شما هشدار بدهد؛ یا وقتی کسی در خانه نیست، وسایل برقی را خاموش کند. من با خودکارسازی‌های Home Assistant که متناسب با وسایل و تجهیزات هوشمند خانه‌ام نوشته‌ام، نوارهای LED را به هشدارهای دیداری تبدیل کرده‌ام، با پریزهای هوشمند جان تازه‌ای به وسایل معمولی‌ام بخشیده‌ام و حتی یک سامانه اختصاصی تنظیم آب‌وهوا ساخته‌ام.
مهم‌تر اینکه Home Assistant کنترل محلی را در اولویت می‌گذارد. دستگاه‌های مبتنی بر فناوری‌هایی مانند Zigbee، Z-Wave، Matter، Thread یا ESPHome حتی هنگام قطع اینترنت یا از دسترس خارج شدن سکوی ابری سازنده نیز می‌توانند به کار خود ادامه دهند؛ هرچند Zigbee، Z-Wave و Thread به یک دانگل رادیویی USB متصل به رایانه نیاز دارند. یک رایانه قدیمی x86 یا x64 نیز به‌راحتی و بدون فشار چندانی می‌تواند ماشین مجازی یا محفظه Docker مربوط به Home Assistant را اجرا کند. اگر ساده‌ترین راه‌اندازی اختصاصی را می‌خواهید، Home Assistant برای رایانه‌های سازگار ۶۴ بیتی UEFI نیز تصویر سیستم‌عامل ارائه می‌دهد؛ به‌شرط آنکه بوت امن (Secure Boot) را غیرفعال کنید.
کوپیا بی‌سروصدا از داده‌های تمام اعضای خانه پشتیبان می‌گیرد
تصاویر لحظه‌ای رمزگذاری‌شده و بدون داده‌های تکراری؛ اما نه به‌عنوان تنها نسخه پشتیبان
یکی دیگر از کاربردهای عالی یک رایانه همیشه‌روشن، تبدیل آن به محل مرکزی نگهداری نسخه‌های پشتیبان است و Kopia در راه‌اندازی چنین سامانه‌ای به شما کمک می‌کند. این ابزار رایگان و متن‌باز پشتیبان‌گیری برای Windows، macOS و Linux عرضه شده و هم رابط خط فرمان دارد و هم رابط گرافیکی. Kopia تصاویر لحظه‌ای از داده‌ها می‌سازد و می‌تواند آن‌ها را روی دیسک‌های محلی، فضای ذخیره‌سازی شبکه، سرورهای SFTP یا WebDAV و همچنین سرویس‌های گوناگون ذخیره‌سازی ابری نگه دارد.
Kopia مخزن‌ها را به‌طور پیش‌فرض رمزگذاری می‌کند و از فشرده‌سازی، زمان‌بندی، سیاست‌های نگهداری و حذف محتوای تکراری پشتیبانی می‌کند. تصاویر لحظه‌ای آن نیز افزایشی‌اند؛ یعنی پس از تهیه نخستین نسخه پشتیبان، فقط داده‌های تازه یا تغییریافته ذخیره می‌شوند. این برنامه حتی می‌تواند از ذخیره دوباره محتوای یکسانی که میان چند فایل یا رایانه در یک مخزن مشترک است جلوگیری کند.
به این ترتیب، رایانه قدیمی شما به مرکز پشتیبان‌گیری تمام اعضای خانه تبدیل می‌شود. Kopia را روی رایانه‌های اصلی خود نصب کنید و تصاویر لحظه‌ای آن‌ها را به یک درایو پرظرفیت متصل به سرور بفرستید. فقط به یاد داشته باشید که سرور نباید میزبان تنها نسخه پشتیبان شما باشد. راهبردی سنجیده همچنان ایجاب می‌کند چند نسخه از داده‌های مهم را روی دست‌کم دو نوع فضای ذخیره‌سازی نگه دارید.
پیپرلس-ان‌جی‌ایکس بالاخره به انبوه برگه‌های ضمانت شما سامان می‌دهد
فشار OCR بر پردازنده قدیمی فقط هنگام هر پویش است؛ جست‌وجو تقریباً هزینه‌ای ندارد
Paperless-ngx سرور را به بایگانی خصوصی اسناد تبدیل می‌کند. صورت‌حساب‌ها، رسیدها، برگه‌های ضمانت، گواهی‌ها، دفترچه‌های راهنما و گزارش‌های پویش‌شده را به آن بدهید تا با تشخیص نوری نویسه‌ها، محتوایشان را جست‌وجوپذیر کند. داده‌های اصلی نیز به‌جای فرستاده شدن به یک سرویس میزبانی‌شده مدیریت اسناد، روی سرور خودتان باقی می‌مانند.
به‌جای زیرورو کردن پوشه‌هایی با نام‌گذاری‌های ناهماهنگ، می‌توانید نام یک شرکت، محصول، نشانی یا عبارتی را که در صفحه‌ای پویش‌شده آمده است جست‌وجو کنید. Paperless-ngx اسناد را با استفاده از برچسب‌ها، طرف‌های مکاتبه، نوع سند، مسیرهای ذخیره‌سازی و فیلدهای سفارشی سازمان‌دهی می‌کند. همچنین می‌تواند از دسته‌بندی‌های موجود بیاموزد و فراداده مناسب را خودکار به اسناد تازه‌وارد بیفزاید.
البته OCR ممکن است برای مدت کوتاهی پردازنده‌ای قدیمی را زیر فشار بگذارد، اما چون پیوسته اجرا نمی‌شود، یک پردازنده نسبتاً ضعیف نیز از عهده کار برمی‌آید. پس از پردازش هر سند، مرور و جست‌وجوی بایگانی به توان پردازشی چندانی نیاز ندارد. Paperless-ngx نیز یک راه‌اندازی رسمی Docker Compose ارائه می‌کند و ازاین‌رو گزینه‌ای طبیعی برای افزودن به همان سرور Linux است.
جلی‌فین، رایانه قدیمی را به سینمای خانگی بدل می‌کند و پلکس را کنار می‌زند
کوئیک سینک تبدیل ویدئو را بر عهده می‌گیرد تا پردازنده سالخورده‌تان به زحمت نیفتد
جلی‌فین کار سرگرم‌کننده‌تری به رایانه‌تان می‌سپارد. این نرم‌افزار مجموعه شخصی فیلم‌ها، سریال‌ها، موسیقی و دیگر رسانه‌های شما را سامان می‌دهد و سپس آن‌ها را روی گوشی‌ها، رایانه‌ها و تلویزیون‌های سازگار پخش می‌کند. جلی‌فین برخلاف گزینه‌های انحصاری، نرم‌افزاری آزاد و رایگان است و برای دسترسی به امکانات اصلی سرور به خرید اشتراک نیازی ندارد.
محدودیت اصلی، تبدیل قالب ویدئو است. اگر دستگاه پخش نتواند قالب فایلی را پردازش کند، ممکن است جلی‌فین ناچار شود آن را هم‌زمان با پخش تبدیل کند. خوشبختانه بسیاری از پردازنده‌های قدیمی اینتل از سخت‌افزار Quick Sync برخوردارند که می‌تواند تبدیل‌های پشتیبانی‌شده را بدون تحمیل بار سنگین به پردازنده شتاب دهد. جلی‌فین در لینوکس از Quick Sync برای پردازنده‌های Broadwell، یعنی Core نسل پنجم و مدل‌های جدیدتر، و از VA-API برای تقریباً همه پردازنده‌های گرافیکی اینتل پشتیبانی می‌کند؛ هرچند پشتیبانی از کدک‌ها به نسل پردازنده بستگی دارد.
آینده رایانه قدیمی و «بی‌ارزش» شما بهتر از زباله‌دانی است
یک برنامه برگزینید، فضای ذخیره‌سازی و پشتیبان‌گیری بیفزایید و اشتراکی را لغو کنید
سپردن کاری مشخص به یک رایانه قدیمی، یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای بهره‌برداری بیشتر از سخت‌افزاری است که بی‌ارزش می‌پنداشتید. این برنامه‌ها نیازهای کاربردی وابسته به دسترسی شبانه‌روزی را برآورده می‌کنند و در عین حال، داده‌ها و خدماتتان را کاملاً زیر کنترل خودتان نگه می‌دارند.
راه‌اندازی اولیه آن‌ها نیز بیش از اندازه فنی یا دشوار نیست. نخست برنامه‌ای را برگزینید که مشکلی فوری را حل می‌کند و هر زمان نیاز داشتید، دامنه کار را گسترش دهید. با اندکی فضای ذخیره‌سازی، نصب پایدار لینوکس و پشتیبان‌گیری منظم، رایانه‌های رومیزی و لپ‌تاپ‌های دیروز می‌توانند به دستگاه‌هایی کارآمد تبدیل شوند که هزینه‌ها و پسماند را کاهش می‌دهند و زندگی دیجیتال شما را آسان‌تر و امن‌تر می‌کنند.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Yadullah Abidi است. مشاهده مقاله اصلی