دیگر به برنامه‌های گوگل روی گوشی‌تان نیازی ندارید؛ این جایگزین‌ها را امتحان کنید

هر بار که روی یکی از برنامه‌های گوگل می‌زنید، انبوهی از داده را روانه دستگاهی سیری‌ناپذیر می‌کنید که تک‌تک حرکت‌هایتان را زیر نظر دارد. اگر با این وضع راحت نیستید، وقت آن رسیده که از گوگل جدا شوید. خوشبختانه جایگزین‌های فراوانی وجود دارند که بسیاری از آن‌ها حتی تجربه بهتری ارائه می‌کنند.

۱ جیمیل

پروتون‌میل

جیمیل به‌حق محبوب‌ترین ارائه‌دهنده رایانامه شناخته می‌شود و دلیلش هم روشن است: سریع و آشناست و مدیریت پیام‌ها، برنامه‌ها و تأییدیه‌ها را آسان می‌کند. از رسید خرید و برنامه سفر گرفته تا دعوت‌نامه جلسه، همه‌چیز دقیقاً در جای مناسب خود قرار می‌گیرد. بااین‌حال، پشت این تجربه روان بده‌بستانی عمیق‌تر نهفته است: صندوق ورودی‌تان بی‌سروصدا سرنخ‌هایی درباره برنامه روزانه، علایق و زندگی شخصی شما گرد می‌آورد.

رایانامه‌های تأیید نشان می‌دهند چه می‌خرید، برنامه‌های سفر مقصدتان را آشکار می‌کنند و اشتراک‌ها از عادت‌ها و ترجیحات شما پرده برمی‌دارند. گوگل به‌مرور با کمک همه این اطلاعات، نمایه‌ای از عادت‌های برخط شما می‌سازد و از آن برای نمایش آگهی‌های هدفمند و شخصی‌سازی افراطی تجربه دیجیتال‌تان بهره می‌گیرد.

پروتون‌میل رویکرد متفاوتی دارد. بنیان آن بر حفظ حریم خصوصی است، نه ساختن نمایه از کاربران. هر رایانامه‌ای که می‌فرستید، به‌صورت سرتاسری رمزگذاری می‌شود؛ یعنی هیچ‌کس، حتی پروتون، نمی‌تواند پیام‌هایتان را بخواند. آنچه به اشتراک می‌گذارید میان شما و گیرنده موردنظر باقی می‌ماند و در پس‌زمینه خبری از پویش به‌دست اشخاص ثالث یا پالایش الگوریتمی نیست. برخلاف خدماتی که برای رایگان ماندن از داده‌های شما بهره‌برداری می‌کنند، الگوی کاری پروتون ساده است: شما محصول نیستید؛ اولویت هستید.

دفتر مرکزی این شرکت در سوئیس قرار دارد و این برای کسانی که حریم خصوصی را جدی می‌گیرند، امتیاز بزرگی است. پروتون برخلاف شرکت‌های مستقر در آمریکا یا دیگر مناطق آکنده از نظارت، زیر پوشش قوانین سخت‌گیرانه حریم خصوصی سوئیس فعالیت می‌کند؛ قوانینی که دسترسی نهادهای بیرونی به داده‌های شما را بسیار دشوار می‌سازند.

حتی اگر درخواستی هم مطرح شود، پروتون نمی‌تواند چیزی را تحویل دهد که توان خواندن یا رمزگشایی‌اش را ندارد. بی‌شک پروتون‌میل یکی از بهترین جایگزین‌ها برای برنامه جیمیل و خود سرویس جیمیل است.

دریافت: پروتون‌میل (رایگان، با امکان خرید اشتراک)

۲ نقشه‌های گوگل

ارگانیک مپس

آیا تابه‌حال احساس کرده‌اید گوگل بیش‌ازحد درباره شما می‌داند؟ احتمالاً همین‌طور است. نقشه‌های گوگل مکان، مسیرها و حتی تعداد دفعاتی را که به جاهای گوناگون سر می‌زنید، ردیابی می‌کند. گوگل با این داده‌ها آگهی‌های هدفمند نشانتان می‌دهد؛ موضوعی که با کمی تأمل نگران‌کننده است. اگر ترجیح می‌دهید ردیابی نشوید، ارگانیک مپس را امتحان کنید؛ برنامه مسیریابی رایگان و متن‌بازی که بر حریم خصوصی و دسترسی آفلاین تمرکز دارد.

ارگانیک مپس در اصل همان نقشه‌های گوگل است، اما بدون نظارت. این برنامه برای ارائه نقشه‌های دقیق و راهنمای گام‌به‌گام مسیر از داده‌های OpenStreetMap بهره می‌گیرد که جامعه کاربران آن‌ها را فراهم می‌کند، اما هرگز مکان شما را ردیابی نمی‌کند یا با دیگران به اشتراک نمی‌گذارد. در این برنامه نه آگهی هست، نه ردیابی و نه فرایندی برای گردآوری داده. حتی می‌توانید نقشه‌ها را از پیش دریافت کنید، مسیر بیابید و مکان‌ها را جست‌وجو کنید، بی‌آنکه به سیم‌کارت یا اتصال اینترنت نیاز داشته باشید. به مقصد می‌رسید و فقط خودتان می‌دانید آن مقصد کجاست.

ارگانیک مپس با وجود اولویت دادن به حریم خصوصی، از امکانات چیزی کم نمی‌گذارد. مسیرهای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و رانندگی را همراه با راهنمای صوتی نشان می‌دهد و حتی از مسیرهای کوه‌پیمایی و خطوط تراز پشتیبانی می‌کند. می‌توانید به‌صورت آفلاین جست‌وجو کنید، مکان‌ها را نشان‌گذاری کنید و برای مسیریابی شبانه از حالت تیره بهره ببرید. البته برخی امکانات افزوده گوگل، مانند نمایش زنده ترافیک یا بررسی کسب‌وکارها، در آن وجود ندارد؛ اما بسیاری این کاستی را در برابر مزایایش پذیرفتنی می‌دانند. نصب آن آسان است، نیازی به نام‌نویسی ندارد و داده‌هایتان را خصوصی نگه می‌دارد.

دریافت: ارگانیک مپس برای Android و iOS (رایگان)

۳ کروم

بریو

استفاده از کروم می‌تواند شبیه باز گذاشتن در ورودی خانه باشد. درست است که سریع و راحت است، اما گوگل به‌عنوان شرکتی تبلیغاتی، از کروم برای گردآوری داده‌های شما و رونق دادن به کسب‌وکار آگهی‌هایش بهره می‌گیرد. اگر این موضوع آسوده‌خاطرتان نمی‌گذارد، بریو جایگزینی خوشایند است که حریم خصوصی شما را در اولویت قرار می‌دهد.

بریو بر پایه موتور Chromium اجرا می‌شود؛ بنابراین ظاهر و کارکردش بسیار شبیه کروم است. می‌توانید از همه افزونه‌های دلخواهتان استفاده کنید و همه‌چیز روی رایانه رومیزی‌تان روان اجرا می‌شود. تفاوت اصلی این است که بریو آگهی‌ها، ردیاب‌ها، اسکریپت‌های انگشت‌نگاری و کوکی‌های مزاحم را پیش از آنکه حتی به صفحه‌نمایش برسند، مسدود می‌کند. همچنین امکاناتی دارد که در کروم پیدا نمی‌شوند؛ ازجمله حالت Tor برای مرور خصوصی، شبکه خصوصی مجازی برای تلفن همراه و نمای خواندن خلوتی که به حفظ تمرکزتان کمک می‌کند.

بریو همچنین موتور جست‌وجوی اختصاصی و حریم‌خصوصی‌محور خود را دارد و حتی یک دستیار هوش مصنوعی هم ارائه می‌کند. این ابزارها در کنار هم دلایل بیشتری به شما می‌دهند تا بدون نظارت همیشگی گوگل در وب بگردید. اگر خودتان این قابلیت را فعال کنید، «پاداش‌های بریو» حتی به شما امکان می‌دهد از تبلیغاتی درآمد داشته باشید که واقعاً حریم خصوصی‌تان را حفظ می‌کنند. با بریو، مرورگر سرانجام برای شما کار می‌کند، نه برای تبلیغ‌کنندگان.

دانلود: بریو (رایگان)

۴. گوگل فوتوز

ایمیچ

عکس‌هایتان داستان زندگی شما را روایت می‌کنند؛ پس چرا باید اختیار این روایت را به گوگل بسپارید؟ درست است که گوگل فوتوز با پشتیبان‌گیری خودکار و دسته‌بندی هوشمند کار را آسان می‌کند، اما بهای این آسودگی، حریم خصوصی شماست. هر عکسی که بارگذاری می‌کنید برای شناسایی چهره‌ها، مکان‌ها و اشیا بررسی می‌شود و اطلاعات آن به نمایه‌ای افزوده می‌شود که گوگل از عادت‌ها و ترجیحات شما می‌سازد. حتی خصوصی‌ترین لحظه‌هایتان، از دورهمی‌های خانوادگی و جشن‌های تولد گرفته تا سفرها، به داده‌های بیشتری برای تحلیل این شرکت تبدیل می‌شوند.

اگر ترجیح می‌دهید این خاطرات خصوصی بمانند، ایمیچ راهکاری خوش‌ساخت و کاملاً خودمیزبان است. به‌جای بارگذاری همه‌چیز روی سرورهای گوگل، می‌توانید عکس‌ها را روی سخت‌افزار خودتان ذخیره کنید؛ برای نمونه، یک ذخیره‌ساز متصل به شبکه خانگی (NAS)، سرور خصوصی مجازی (VPS) یا حتی رزبری پای.

پس از راه‌اندازی، ایمیچ بی‌سروصدا در پس‌زمینه کار می‌کند، به‌طور خودکار از عکس‌هایتان نسخه پشتیبان می‌گیرد و آن‌ها را بر اساس تاریخ، مکان و چهره سامان می‌دهد. ابزارهای هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی، مانند تشخیص اشیا، و نمای نقشه‌ای زیبا نیز در اختیارتان می‌گذارد. همه پردازش‌ها به‌صورت محلی انجام می‌شوند و اختیار داده‌هایتان هیچ‌گاه از دست شما خارج نمی‌شود. می‌توانید آلبوم بسازید، عکس‌های دلخواه را نشان‌گذاری کنید، مجموعه‌ها را به اشتراک بگذارید و حتی در حالت آفلاین با سرعتی چشمگیر جست‌وجو کنید.

رابط کاربری ایمیچ پاکیزه و امروزی است. چیدمان آشنا و گشت‌وگذار آسان آن باعث می‌شود حتی تازه‌واردان دنیای برنامه‌های خودمیزبان نیز به‌راحتی از آن استفاده کنند. این برنامه به پشتوانه جامعه‌ای پرشور از توسعه‌دهندگان متن‌باز که واقعاً برای حریم خصوصی شما ارزش قائل‌اند، پیوسته بهتر می‌شود. در صورت تمایل می‌توانید از پروژه پشتیبانی مالی کنید، اما استفاده از آن رایگان است.

دانلود: ایمیچ (رایگان)

۵. تقویم گوگل

پروتون کلندر

تقویم شما چیزی فراتر از مجموعه‌ای از تاریخ‌ها و یادآوری‌هاست؛ سندی خاموش از زندگی شماست. از تماس‌های کاری و نوبت پزشک گرفته تا سررسید صورت‌حساب‌ها و تولدها، همه‌چیز از برنامه‌های روزمره و اولویت‌هایتان خبر می‌دهد. تقویم می‌داند چه زمانی آزاد، گرفتار کار یا دور از میزتان هستید. اگر از تقویم گوگل استفاده کنید، همه این داده‌ها روی سرورهایی ذخیره می‌شوند که گوگل به آن‌ها دسترسی دارد. در جهانی که گوگل می‌داند هر سه‌شنبه ساعت ۱۰ صبح چه می‌کنید، میزان این افشای اطلاعات بیش از چیزی است که اغلب مردم تصور می‌کنند.

پروتون کلندر راهی خصوصی برای سامان‌دادن به برنامه‌هایتان فراهم می‌کند. این برنامه را همان گروه سازنده پروتون میل توسعه داده و برای حفاظت از داده‌های شما از رمزگذاری نیرومند بهره می‌گیرد. همه‌چیز، از عنوان‌ها و توضیحات گرفته تا نام شرکت‌کنندگان و مکان‌ها، پیش از رسیدن به سرورهای پروتون روی دستگاه شما رمزگذاری می‌شود. حتی خود پروتون هم نمی‌تواند برنامه زمانی‌تان را ببیند.

این برنامه همچنین به‌خوبی با پروتون میل یکپارچه شده است؛ بنابراین وقتی تأییدیه پرواز یا دعوت‌نامه جلسه‌ای دریافت می‌کنید، تنها با یک کلیک می‌توانید آن را به تقویمتان بیفزایید. اگر هم قصد کوچ از گوگل را دارید، پروتون ابزار درون‌ریزی «ایزی سوئیچ» را در اختیارتان می‌گذارد تا بدون ساختن دوباره برنامه زمانی از ابتدا، همه رویدادهایتان را منتقل کنید.

درحالی‌که تقویم گوگل داده‌هایتان را برای نمایش پیشنهادها و یادآوری‌های هوشمند می‌کاود، پروتون کلندر به حریم خصوصی شما احترام می‌گذارد: نه تلنگری در کار است، نه ردیابی و نه نمایه‌سازی پنهانی. فقط تقویم شماست، برنامه‌های شما و حریم خصوصی‌تان. اگر برنامه زمانی‌تان به‌اندازه گفت‌وگوهایتان شخصی است، سزاوار همان میزان حفاظت نیز هست؛ و پروتون کلندر دقیقاً همین حفاظت را فراهم می‌کند.

دانلود: پروتون کلندر (رایگان، با امکان تهیه اشتراک)

۶. گوگل درایو

مگا

فضای ذخیره‌سازی ابری باید مانند گاوصندوقی دیجیتال باشد، نه پنجره‌ای رو به پرونده‌های شخصی شما. گوگل درایو بارگذاری، همگام‌سازی و اشتراک‌گذاری اسناد را آسان می‌کند، اما این سادگی بهایی پنهان دارد. گوگل می‌تواند محتوای پرونده‌هایتان، از عکس و سند پی‌دی‌اف گرفته تا یادداشت‌های شخصی، را بررسی کند و داده‌های به‌دست‌آمده را برای تصمیم‌گیری‌های مربوط به سیاست‌هایش یا بهبود خدمات خود به کار گیرد. در نهایت، شاید دیگر احساس نکنید پرونده‌هایتان کاملاً متعلق به خودتان هستند.

اینجاست که مگا با رویکردی سازگارتر با حریم خصوصی وارد میدان می‌شود. رمزگذاری سرتاسری به‌طور پیش‌فرض فعال است و پرونده‌ها پیش از آنکه دستگاهتان را ترک کنند، همان‌جا رمزگذاری می‌شوند. کلید رمزگشایی فقط در اختیار شماست؛ بنابراین حتی مگا نیز نمی‌تواند به داده‌هایتان دسترسی پیدا کند. اسناد، عکس‌ها و نسخه‌های پشتیبان شما صددرصد خصوصی باقی می‌مانند.

MEGA افزون بر پاسداری از حریم خصوصی، فضای ذخیره‌سازی سخاوتمندانه‌ای هم در اختیارتان می‌گذارد. طرح رایگان آن از 20GB آغاز می‌شود و از این نظر، از فضای 15GB در Google Drive پیشی می‌گیرد. اگر هم فضای بیشتری بخواهید، طرح‌های پولی تا 16TB افزایش می‌یابند. قابلیت‌های کاربردی دیگری مانند نگهداری نسخه‌های گوناگون فایل، همگام‌سازی گزینشی و اشتراک‌گذاری امن با گذرواژه و پیوندهای تاریخ‌دار نیز در MEGA گنجانده شده‌اند.

در همهٔ بسترهای اصلی، از جمله Windows، macOS، Linux، Android، iOS و وب، به MEGA دسترسی دارید. درست است که مانند Google Docs امکان ویرایش هم‌زمان را ندارد، اما پیش‌نمایش فایل‌ها، پیام‌رسانی امن و رابطی ساده و خوش‌ساخت ارائه می‌دهد که برای ذخیره‌سازی خصوصی و مطمئن طراحی شده است.

دریافت MEGA (رایگان، با امکان تهیهٔ اشتراک)

این‌ها برنامه‌های Google هستند که می‌توانید برای دستیابی به حریم خصوصی و اختیار بیشتر، کنارشان بگذارید و جایگزین کنید. از برنامه‌هایی آغاز کنید که برایتان مهم‌ترند؛ خیلی زود از خود خواهید پرسید چرا زودتر این جابه‌جایی را انجام نداده بودید.

منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Digvijay Kumar است. مشاهده مقاله اصلی