ویندوز روی Arm تا همین اواخر رقیبی جدی برای نسخه x86 نبود، اما اکنون ورق کاملاً برگشته است. تازه‌ترین لپ‌تاپ‌های مجهز به تراشه‌های سری Snapdragon X کوالکام و سری RTX Spark انویدیا نه‌تنها با سامانه‌های مبتنی بر اینتل رقابت می‌کنند، بلکه برای کاربران عادی گزینه‌های بهتری هستند. البته لپ‌تاپ‌های مجهز به تراشه‌های Arm هنوز بی‌نقص نیستند. پشتیبانی از برنامه‌ها و بازی‌ها همچنان چندان قابل‌اعتماد نیست و از زمان جهش بزرگ لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون در سال ۲۰۲۴، پشتیبانی فراگیر از لینوکس در آن‌ها تقریباً وجود نداشته است.
این وضعیت سرانجام در حال تغییر است؛ کوالکام پیش‌نمایش زودهنگام ویژه توسعه‌دهندگان را برای پشتیبانی از لینوکس روی تراشه‌های اسنپدراگون ارائه کرده است. این شرکت به‌طور مشخص درایورهای GPU و NPU سری Snapdragon X2 را به شاخه اصلی می‌فرستد تا ابزارهای لازم برای ساخت و توسعه لینوکس در اختیار علاقه‌مندان و توسعه‌دهندگان قرار گیرد. همین امروز می‌توان لینوکس را روی لپ‌تاپ‌های Snapdragon X2 آزمایش کرد و پشتیبانی رسمی نیز چندان دور نیست. پشتیبانی از Debian برای پیش از پایان امسال برنامه‌ریزی شده و Canonical نیز قرار است در نیمه نخست سال ۲۰۲۷ پشتیبانی از Ubuntu را فراهم کند.
کوالکام با این کار یکی از بزرگ‌ترین موانع خرید لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون را از میان برمی‌دارد.
مشکل لینوکس در لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون
به‌زودی یک دلیل کمتر برای دوری از آن‌ها خواهیم داشت
لپ‌تاپی مجهز به Snapdragon X2 Elite که Windows ۱۱ را اجرا می‌کند.
پشتیبانی تراشه‌های کوالکام از لینوکس همیشه امکان‌پذیر به نظر می‌رسید. تراشه‌های اسنپدراگون مبتنی بر Arm سال‌هاست نیروی پردازشی دستگاه‌های Android را تأمین می‌کنند و خود Android نیز بر پایه هسته لینوکس ساخته شده است. وقتی کوالکام اوایل امسال اشاره کرد که تراشه‌های اسنپدراگون قرار است نیروی پردازشی Googlebookها را تأمین کنند، ماجرا جذاب‌تر شد. Googlebookها سیستم‌عامل Googlebook OS را اجرا می‌کنند که از پشته فنی Android و یک زیرسامانه لینوکس بهره می‌برد.
دوستداران لینوکس توانسته‌اند برخی توزیع‌ها را با نتایجی متفاوت روی مدل‌های مشخصی از لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون اجرا کنند. این فرایند تاکنون مستلزم استخراج دستی میان‌افزار از نسخه‌های رسمی Windows on Arm بود و بی‌تردید نمی‌شد آن را پشتیبانی رسمی از لینوکس دانست. تراشه‌های مبتنی بر Arm در مقایسه با سامانه‌های x86 به بهره‌وری بیشتر شهرت دارند، اما Windows ۱۱ به کارایی و مصرف بهینه منابع معروف نیست.
همین موضوع توضیح می‌دهد که چرا دارندگان لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون خواهان پشتیبانی رسمی لینوکس برای دستگاه‌هایشان بودند؛ شاید بهترین ترکیب تراشه و سیستم‌عامل از نظر بهره‌وری و دوام باتری، تراشه‌های سری Snapdragon X در کنار یکی از توزیع‌های لینوکس باشد.
متأسفانه دامنه این پروژه محدود است. این پشتیبانی نه با نسل نخست تراشه‌های Snapdragon X کار می‌کند و نه با رایانه‌های رومیزی مجهز به تراشه‌های اسنپدراگون. تنها کاربران لپ‌تاپ‌های سری Snapdragon X2 می‌توانند از این پیش‌نمایش زودهنگام ویژه توسعه‌دهندگان بهره‌مند شوند.
سازگاری با دبیان و اوبونتو در راه است
همین امروز پیش‌نمایش لینوکس را روی اسنپدراگون بیازمایید
هنوز مدتی زمان می‌برد تا بتوان لینوکس را با راهکاری یک‌کلیکی روی لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون نصب کرد، اما کار از همین حالا آغاز شده است. نخستین گام، فعال‌سازی سطح‌پایین سامانه روی تراشه است. کوالکام درایورهای لازم برای بهره‌گیری کامل از قابلیت‌های تراشه‌های اسنپدراگون در لینوکس، از جمله NPU و GPU آن‌ها، را فراهم می‌کند. از این پس برای اجرای لینوکس روی لپ‌تاپ‌های سری Snapdragon X2 نیازی به وصله‌های خارج از شاخه اصلی نخواهد بود.
در عوض، سری Snapdragon X2 از پشتیبانی UEFI لازم برای راه‌اندازی لینوکس و درایورهای I/O موردنیاز برای اتصال دستگاه‌های جانبی برخوردار خواهد شد. کاربران می‌توانند از رابط کاربری رومیزی، پردازش GPU و شتاب‌دهی مرورگر بهره ببرند. به گفته کوالکام، بارهای کاری هوش مصنوعی محلی نیز در نهایت خواهند توانست برای پردازش‌های استنتاجی از NPU سری Snapdragon X2 استفاده کنند.
کوالکام تصویرهای Debian Linux را در Github منتشر کرده است و دوستداران لینوکس می‌توانند همین حالا آن‌ها را روی لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون آزمایش کنند. علاقه‌مندان می‌توانند هسته لینوکس را همراه با مؤلفه‌های نرم‌افزاری سفارشی بسازند و سپس آن را روی لپ‌تاپی مجهز به Snapdragon X2 فلش کنند. این پروژه در مرحله کنونی همچنان به دست جامعه کاربران پیش می‌رود و کارشناسان لینوکس می‌توانند به بررسی قابلیت‌های درست‌کار و شناسایی موارد مشکل‌دار کمک کنند. کوالکام برای علاقه‌مندان، مستندات رسمی لینوکس ویژه لپ‌تاپ‌های Snapdragon X2 را نیز منتشر کرده است.
با ورود جدی کوالکام و فراهم‌شدن پشتیبانی درایورها در شاخه اصلی، اجرای لینوکس روی لپ‌تاپ‌های اسنپدراگون در آینده آسان‌تر خواهد شد. حتی ممکن است لپ‌تاپ‌هایی با لینوکس ازپیش‌نصب‌شده روانه بازار شوند. قرار است HP، Asus و Humain در نیمه نخست سال آینده پشتیبانی از لینوکس را آغاز کنند. Debian نیز پیش از پایان امسال از راه می‌رسد و پس از آن نوبت Ubuntu خواهد بود.
به‌زودی سه سیستم‌عامل رومیزی پیش روی شماست
ویندوز و گوگل‌بوک او‌اس اکنون؛ لینوکس به‌زودی
لپ‌تاپی مجهز به Snapdragon X Elite که Googlebook OS را اجرا می‌کند.
فاصله چندانی با روزی نداریم که در بازار رایانه‌های شخصی، لپ‌تاپ‌های مبتنی بر Arm با Windows ۱۱، Linux و Googlebook OS در کنار یکدیگر عرضه شوند. هرچند پشتیبانی Linux از لپ‌تاپ‌های Snapdragon هنوز در آغاز راه است، همکاری Qualcomm با Canonical تحول مهمی به شمار می‌آید. Canonical، ناشر Ubuntu — یکی از پرطرفدارترین توزیع‌های Linux — ممکن است در آینده نصب‌کننده‌ای تک‌دکمه‌ای برای کاربران عادی منتشر کند.
برای نخریدن لپ‌تاپ‌های Snapdragon در سال ۲۰۲۶ چند دلیل وجود دارد. برخی کاربران به نرم‌افزارهایی وابسته‌اند که تنها روی تراشه‌های x86 اجرا می‌شوند. گیمرها نیز با مجموعه‌ای همچنان بسیار محدود از بازی‌هایی روبه‌رو هستند که روی تراشه‌های Arm اجرا می‌شوند و عملکرد خوبی دارند. در حال حاضر نیز کسانی که Linux را به Windows ترجیح می‌دهند و برای جابه‌جایی میان سیستم‌عامل‌ها راهکاری آماده و بی‌دردسر می‌خواهند، ناچارند همچنان سراغ Intel بروند.
این وضعیت سرانجام در حال تغییر است و در آینده‌ای نزدیک، یکی از دلایل برگزیدن x86 به‌جای Arm از میان خواهد رفت.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Brady Snyder است. مشاهده مقاله اصلی