همیشه احساس می‌کردم امکانات حریم خصوصی اندروید ناپخته و ناقص‌اند. هرچند ابزارهای فراوانی برای کنترل دستی در اختیارمان می‌گذارد، راستش را بخواهید اغلب کلیدهای داخلی آن را کافی نمی‌دانم. چند هفته وقت صرف کردم تا سامانه‌ای نیرومندتر بسازم و بهترین بخش ماجرا این بود که همهٔ این برنامه‌ها رایگان‌اند. فقط نمی‌توانید آن‌ها را از Play Store بگیرید. این‌ها برنامه‌های شخص ثالث کاملاً امنی هستند که قابلیت‌های حریم خصوصی اندروید را بهبود می‌دهند. به‌جز یک برنامه، بقیه را می‌توانید از F-Droid، جایگزین Play Store، دریافت کنید. اگر تنظیمات پیش‌فرض حریم خصوصی اندروید را دست‌کاری کرده‌اید و هنوز هم احساس می‌کنید زیر نظر هستید، باید این برنامه‌ها را نصب کنید.
تنظیمات پیش‌فرض اندروید فقط تا جایی کارسازند
تنظیمات از کارهای پنهانی برنامه‌ها بی‌خبرند
انجام کارهای معمول، مانند خاموش‌کردن Web & App Activity یا بازنشانی شناسهٔ تبلیغاتی، بی‌شک سودمند است؛ اما این تنظیمات بیشتر داده‌هایی را مهار می‌کنند که گوگل گردآوری می‌کند. آن‌ها نشان نمی‌دهند برنامه‌های دیگرتان داده‌های شما را پنهانی برای کدام ردیاب‌های شخص ثالث می‌فرستند. من می‌خواستم همین خلأ را پر کنم.
سه هدف برای خودم تعیین کردم: ردیاب‌ها را ببینم، مسدودشان کنم و بدترین متخلفان را تا جای ممکن از گوشی‌ام دور نگه دارم. یکی از دستاوردهای خوبم این بود که همهٔ ابزارها رایگان بودند و راه‌اندازی‌شان نیز وقت چندانی از من نگرفت.
سرانجام به ۵ برنامه رسیدم: Essentials، AdAway، HeliBoard، Insular و TrackerControl. در ادامه می‌بینید هرکدام روی گوشی چه کاری انجام می‌دهند.
ترکرکنترل
ردیاب‌ها را پیدا و متوقف می‌کند
TrackerControl برنامه‌ای متن‌باز است که در F-Droid عرضه می‌شود. این برنامه با بهره‌گیری از قابلیت VPN اندروید، ترافیک شبکهٔ برنامه‌ها را به‌صورت محلی روی خود گوشی تحلیل می‌کند و در نتیجه، سرورهای بیرونی هیچ دخالتی در این فرایند ندارند. سپس یافته‌هایش را با فهرست مسدودسازی Disconnect ــ همان فهرستی که Firefox به کار می‌برد ــ و فهرست اختصاصی خود می‌سنجد؛ فهرستی که به گفتهٔ سازندگان برنامه، با بررسی نزدیک به دو میلیون برنامه تدوین شده است.
نخستین بار که برنامه را باز می‌کنید، با فهرستی بلندبالا از شرکت‌هایی روبه‌رو می‌شوید که شاید هرگز نامشان را نشنیده باشید، اما به برنامه‌هایی پیوند دارند که سال‌هاست روی گوشی‌تان نصب‌اند. می‌توانید آن‌ها را یکی‌یکی مسدود کنید. در به‌روزرسانی‌های تازه نیز TrackerControl حالت‌های مسدودسازی حداقلی، استاندارد، سخت‌گیرانه و پژوهشی را ارائه می‌دهد تا دیگر نیازی به مدیریت جزءبه‌جزء نباشد. این برنامه بدون دسترسی ریشه نیز کار می‌کند و با Android ۶.۰ و نسخه‌های جدیدتر سازگار است.
اَدِوِی
تبلیغات و ردیاب‌ها را از سرچشمه مسدود می‌کند
AdAway تبلیغات و ردیاب‌ها را در سطح DNS مسدود می‌کند. می‌توانید این برنامه را هم روی گوشی اندرویدی روت‌شده و هم روت‌نشده به کار ببرید. نکتهٔ مهم این است که هرگاه برنامه‌ای بخواهد به میزبان یک تبلیغ یا ردیاب دسترسی پیدا کند، AdAway آن درخواست را به ۱۲۷.۰.۰.۱ هدایت می‌کند؛ یعنی درخواست عملاً به جایی نمی‌رسد. در گوشی روت‌شده، AdAway فایل hosts را مستقیماً ویرایش می‌کند؛ در غیر این صورت، از یک VPN محلی بهره می‌گیرد.
همچنین می‌توانید فهرست‌های مسدودسازی آماده را از درون برنامه دریافت کنید، فهرست دلخواهتان را دستی بیفزایید یا اگر چیزی از کار افتاد، میزبانی را در فهرست مجاز قرار دهید. AdAway روی Android ۸.۰ و نسخه‌های جدیدتر کار می‌کند. اگر پیش‌تر تنظیمات پیش‌فرض گوگل را کنار گذاشته‌اید، این برنامهٔ متن‌باز خوش‌ساخت نیز کاملاً پاسخ‌گوی نیازتان خواهد بود.
هلی‌بورد
نوشته‌هایتان را آفلاین نگه می‌دارد
صفحه‌کلیدتان می‌تواند هر چیزی را که می‌نویسید ببیند؛ از پیام‌ها و گذرواژه‌ها گرفته تا عبارت‌های جست‌وجو. به‌ندرت به این موضوع فکر می‌کنیم، اما برطرف‌کردنش اهمیت زیادی دارد. HeliBoard صفحه‌کلیدی متن‌باز و مبتنی بر AOSP و OpenBoard است و یکی از بهترین جایگزین‌های صفحه‌کلید گوگل به شمار می‌رود.
HeliBoard در F-Droid عرضه می‌شود و اصلاً از اینترنت استفاده نمی‌کند؛ بنابراین کاملاً آفلاین است و نمی‌تواند نوشته‌هایتان را به جایی بفرستد. همه‌چیز روی گوشی شما باقی می‌ماند. خوشبختانه توسعه‌دهندگان برای رسیدن به این هدف، امکانات برنامه را قربانی نکرده‌اند. قابلیت‌هایی مانند پوسته‌های سفارشی، تاریخچهٔ بریده‌دان، حالت یک‌دستی، تایپ چندزبانه و امکان پشتیبان‌گیری از تنظیمات و واژه‌های آموخته‌شده همگی در دسترس‌اند.
اینسولار
نمایه‌ای جداگانه برای هر کار
بعضی برنامه‌ها آن‌قدر ضروری‌اند که نمی‌توانید بدون آن‌ها سر کنید، اما در عین حال نمی‌شود به آن‌ها اعتماد کرد. اینسولار دقیقاً برای حل همین مشکل ساخته شده است. این برنامه انشعابی از آیلند ــ که در Play Store عرضه می‌شود ــ است و با بهره‌گیری از نمایه کاری اندروید، برنامه‌ها را از دیگر بخش‌ها جدا می‌کند. به این ترتیب، این برنامه‌ها به‌آسانی نمی‌توانند محتوای دیگر بخش‌های گوشی‌تان را ببینند؛ ارتباطشان با سایر برنامه‌ها نیز مسدود می‌شود و در محیطی جداگانه قرار می‌گیرند. اینسولار همچنین به شما اجازه می‌دهد برنامه‌ها را شبیه‌سازی یا منجمد کنید تا در پس‌زمینه اجرا نشوند؛ افزون بر این، می‌توانید آن‌ها را پنهان کنید.
قابلیت جداسازی صرفاً ادعایی تبلیغاتی نیست و واقعاً کار می‌کند. داده‌های برنامه‌ها در نمایه کاری اندروید از نمایه اصلی جدا نگه داشته می‌شوند؛ بنابراین می‌توان برنامه‌ها و داده‌های کاری را از موارد شخصی تفکیک کرد. اگر از VPN استفاده می‌کنید، حتی می‌توانید در یک نمایه از یک VPN و در نمایه دیگر از VPN متفاوتی بهره ببرید.
اسنشیالز
ابزارهای کوچکی که جای خالی‌ها را پر می‌کنند
اسنشیالز فقط یک برنامه حریم خصوصی با یک کاربرد مشخص نیست؛ بلکه مجموعه‌ای از بیش از ۲۵ ابزار قدرتمند برای حفاظت از حریم خصوصی دستگاه اندرویدی شماست. چند مورد از این ابزارها به‌ویژه با این چیدمان سازگاری خوبی دارند. از جمله امکانات آن می‌توان به بازتنظیم دکمه‌ها، به‌روزرسان برنامه‌ها، اعلان‌ها و نورپردازی لبه‌ها، شخصی‌سازی پویانمایی و مقیاس، منجمدکردن برنامه‌ها، قفل برنامه، کاشی تنظیمات سریع DNS خصوصی و کنش‌های پیوند اشاره کرد.
کاشی DNS خصوصی همان قابلیتی است که هر روز از آن استفاده می‌کنم. به کمک آن، دیگر لازم نیست هر بار برای روشن یا خاموش‌کردن DNS در منوی تنظیمات جست‌وجو کنم. فقط توجه داشته باشید که هنگام اجرای برنامه، DNS خصوصی پشتیبانی نمی‌شود؛ پس هنگام تغییر وضعیت آن، این نکته را در نظر بگیرید. اسنشیالز در F-Droid عرضه نمی‌شود و باید فایل APK آن را از وب‌سایت رسمی برنامه دریافت کنید.
چند برنامه ساده برای رهایی از دردسرها
تنظیمات حریم خصوصی اندروید، به‌ویژه در عصر دیجیتال، بیشتر به بخشی فراموش‌شده می‌ماند. با این پنج ابزار می‌توانید بفهمید چه کسانی شما را ردیابی می‌کنند، جلویشان را بگیرید، محرمانه تایپ کنید و برنامه‌های مشکوک را از پرونده‌های شخصی خود دور نگه دارید. لازم نیست همه‌چیز را یک‌باره راه‌اندازی کنید؛ بهتر است با یک برنامه، مانند هلی‌بورد، آغاز کنید و تفاوت را ببینید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Sagar Naresh است. مشاهده مقاله اصلی