ممکن است دنیای سینمایی مارول در حال کمکردن سرعت خود باشد، اما همیشه جایی برای مرد عنکبوتی وجود خواهد داشت. از زمانی که توبی مگوایر در فیلم «مرد عنکبوتی» محصول ۲۰۰۲ لباس عنکبوتیاش را به تن کرد، این تارانداز همواره یکی از چهرههای ثابت پرده بزرگ بوده است. با اکران «مرد عنکبوتی: روزی کاملاً نو»، تصمیم گرفتیم تمام فیلمهای مرد عنکبوتی را که از آن زمان تاکنون اکران شدهاند رتبهبندی کنیم.
۱۱. مرد عنکبوتی شگفتانگیز ۲ (۲۰۱۴)
تهتغاری نحیف خانواده عنکبوتی
از میان چهار مجموعه فیلم «مرد عنکبوتی» که در این قرن داشتهایم، دو فیلمی که اندرو گارفیلد در آنها نقش این تارانداز را بازی میکند، عموماً ضعیفترین آثار به شمار میروند. گارفیلد در نقش پیتر پارکر درسخوان و سربهزیری که در قالب مرد عنکبوتی حاضرجواب با جرم و جنایت مبارزه میکند، دلنشین است؛ اما خود فیلمها یک سر و گردن پایینتر از سطحی هستند که هواداران معمولاً انتظار دارند.
و «مرد عنکبوتی شگفتانگیز ۲» ضعیفترِ این دو فیلم است؛ زیرا پیرنگهای فرعی بیش از حدی—تلاش پیتر برای حل توطئهای مرتبط با والدینش، خاستگاه الکترو و خاستگاه گرین گابلین—برای بهدستآوردن زمان با یکدیگر رقابت میکنند، آن هم در حالی که فیلم میکوشد زمینه دنبالههای دیگری را فراهم کند که هرگز ساخته نشدند. گارفیلد با اما استون، بازیگر نقش گوئن استیسی، هماهنگی فوقالعادهای دارد، اما این برای نجات این قسمت بیرمق کافی نیست.
۱۰. مرد عنکبوتی ۳ (۲۰۰۷)
دستهای جاز!
این فیلم که نقطه اوج سهگانه اصلی «مرد عنکبوتی» با بازی توبی مگوایر است، باز هم میکوشد مطالب بیش از حدی را در خود جا دهد و داستان خاستگاه دو شخصیت شرور، ونوم و مرد شنی، را روایت کند؛ با اینکه فرصت کافی برای پرداختن به هیچیک را ندارد. افزون بر این، سم ریمی، نویسنده و کارگردان فیلم، کمی بیش از حد پشت فرمان احساس راحتی میکند و فیلم را به مسیرهای عجیبی میکشاند. در جایی از فیلم، پیتر پارکر نگرش تازه پسر بد خود را با اجرای یک رقص جاز نشان میدهد؛ صحنهای که آنقدر ناشیانه و عجیب است که از آنسو دوباره بامزه میشود. دستکم «مرد عنکبوتی ۳» از «مرد عنکبوتی شگفتانگیز ۲» سرگرمکنندهتر است، هرچند بهتر دانستن آن اغراقآمیز خواهد بود.
۹. مرد عنکبوتی شگفتانگیز (۲۰۱۲)
همهچیز از نو
نخستین فیلم «مرد عنکبوتی شگفتانگیز» از دنبالهاش بهتر است، اما این تعریف چندان بزرگی محسوب نمیشود. این بار مشکل آن است که فیلم تنها یک دهه پس از روایت سم ریمی در «مرد عنکبوتی» محصول ۲۰۰۲، داستان خاستگاه مرد عنکبوتی را دوباره بازگو میکند؛ از نیش عنکبوت رادیواکتیو گرفته تا مرگ عمو بن که در اینجا مارتین شین نقشش را بازی میکند. بار دیگر، گارفیلد در نقش اصلی عالی است، اما نمیتوان بهآسانی از این احساس رها شد که قبلاً اینجا بودهایم و دفعه پیش بیشتر دوستش داشتیم.
۸. مرد عنکبوتی: دور از خانه (۲۰۱۹)
مرد عنکبوتی در برابر جیک جیلنهال
از اینجا به بعد، جز آثار باکیفیت چیزی نداریم. «دور از خانه» دومین فیلم مرد عنکبوتی است که تام هالند در آن نقش اصلی را بازی میکند و او فوقالعاده است؛ درسخوان و آسیبپذیر، اما در عین حال استوار و نیرومند. در «دور از خانه»، او مقابل میستریو (جیک جیلنهال) قرار میگیرد؛ کسی که خود را نیکوکاری از بُعدی دیگر معرفی میکند، اما در واقع فریبکاری زیرک از همین دنیاست که درک خوبی از فناوری پیشرفته دارد. در تناسبی طعنهآمیز، عدهای کلاهبردار نیز از هیاهوی پیرامون این فیلم استفاده کردند تا هواداران را هدف قرار دهند.
رویدادهای «دور از خانه» طی یک اردوی خارجی مدرسه رخ میدهد و همین موضوع حالوهوای متمایزی به فیلم میبخشد. تماشای «دور از خانه» لذتبخش است؛ فقط بهاندازه دیگر فیلمهای این فهرست خوب نیست.
۷. مرد عنکبوتی: روزی کاملاً نو (۲۰۲۶)
رقیبی تازه از راه میرسد
در جدیدترین فیلم «مرد عنکبوتی»، تام هالند بار دیگر به این نقش بازگشته و تقریباً در انزوای کامل از دوستان و خانوادهاش زندگی میکند و در عوض، خود را تماموکمال وقف محافظت از شهر نیویورک کرده است. این وضعیت مسیر شخصیتی قدرتمندی را در سراسر فیلم برای او رقم میزند، زیرا میآموزد بار دیگر خود را به روی ارتباط انسانی بگشاید. چالشی تازه از جایی غیرمنتظره سر میرسد و از ترس لو دادن داستان، جرئت نمیکنیم بیشتر از این بگوییم.
شوخیها به هدف مینشینند، صحنههای اکشن هیجانانگیزند و تام هالند در نقش اصلی مثل همیشه جذاب و باورپذیر است. فیلم کمی شلوغ است؛ عناصر داستانی بخشهای دیگر دنیای سینمایی مارول را وارد میکند و همزمان زمینه عناصر تازهای را برای فیلمهای آینده میچیند. با این حال، همچنان اثری خوشریتم و لذتبخش برای تماشا است.
۶. مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی (۲۰۲۳)
مایلز مورالز در کانون توجه
فیلمهای پویانمایی دنیای عنکبوتی تنها آثاری هستند که پیتر پارکر را در نقش اصلی ندارند. در عوض، ما مایلز مورالز (شامیک مور) را دنبال میکنیم که تنوعی سرگرمکننده به این مجموعه میبخشد.
اما نقطه قوت اصلی فیلمهای دنیای عنکبوتی، تخیل بصری چشمگیری است که به نمایش میگذارند. در این دنباله فیلم «مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی» محصول ۲۰۱۸ (که بعداً بیشتر دربارهاش خواهیم گفت)، مرد عنکبوتی میان ابعاد مختلف جابهجا میشود و با انواع نسخههای متفاوت خودش روبهرو میشود؛ از جمله یک مرد عنکبوتی پانکراک و نسخهای شوم با صداپیشگی اسکار آیزاک.
«مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی» بهدلیل پایان تعلیقآمیزش — که قرار است دنبالهای برای آن ساخته شود — چند امتیاز از دست میدهد، اما همچنان تجربهای شگفتانگیز است.
۵. مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه (۲۰۱۷)
عصر مدرن آغاز میشود
«مرد عنکبوتی: بازگشت به خانه» تام هالند را در نقش پیتر پارکر به ما معرفی میکند. این فیلم اشتباه «مرد عنکبوتی شگفتانگیز» را تکرار نمیکند و دوباره به بازگویی داستان پیدایش مرد عنکبوتی نمیپردازد؛ در عوض، یکراست به نبرد میان مرد عنکبوتی و کرکس میرود، شروری از طبقه کارگر که مایکل کیتون نقشش را بازی میکند. همچنین با همکلاسیهای پیتر، امجی (زندایا) و ند (جیکوب باتالون)، آشنا میشویم که از این پس اجزای مهم این گروه شخصیتها خواهند بود.
«بازگشت به خانه» سرزنده و چابک است. ضرباهنگ خوب، بازیها خوب، شوخیها خندهدار و صحنههای اکشن هیجانانگیز هستند. این فیلم راهی عالی برای آغاز عصر کنونی فیلمهای عنکبوتی است.
۴. مرد عنکبوتی (۲۰۰۲)
تار ۱.۰
نخستین فیلم «مرد عنکبوتی» سم ریمی همچنان یکی از بهترینهاست. توبی مگوایر در نقش دانشآموز دبیرستانی و مبارز با جرمِ داستان، بهشکلی دوستداشتنی دستوپاچلفتی است، اما ویلم دفو در نقش گرین گابلین صحنه را از آن خود میکند؛ این بازیگر در سراسر فیلم با نیشخند و قهقهه پیش میرود و به نظر میرسد بهترین لحظات عمرش را سپری میکند.
اینجا داستان استاندارد پیدایش مرد عنکبوتی را میبینیم، اما در آن زمان هنوز آنقدر تکرار نشده بود که ملالآور شود. ریمی و مگوایر با حوصله آن را روایت میکنند و مطمئن میشوند هر ضرب داستانی دقیقاً همانجایی اثر میگذارد که باید.
۳. مرد عنکبوتی: راهی به خانه نیست (۲۰۲۱)
هوادارنوازی در بهترین شکل خود
«راهی به خانه نیست» بزرگداشتی برای ۲۰ سال گذشته مرد عنکبوتی است. هالند، گارفیلد و مگوایر را همگی با هم روی پرده میبینیم و شرورهای قدیمی این فرنچایز نیز حضور دارند. ۲۰ سال بعد، دفو بار دیگر در نقش گرین گابلین در آستانه ربودن تمام توجههاست.
این فیلم همچنین مجموعه را بهشکلی تمیز از نو تنظیم میکند و مستقیماً به «روز کاملاً نو» میرساند. اگر ابتدا چند فیلم دیگر مرد عنکبوتی را دیده باشید، تأثیر این فیلم بسیار بیشتر خواهد بود، اما در هر صورت همچنان بهخوبی جواب میدهد.
۲. مرد عنکبوتی: به درون دنیای عنکبوتی (۲۰۱۸)
انفجاری از تخیل در پویانمایی
نخستین ماجراجویی پویانمایی مایلز مورالز مانند فورانی از ایدههای انباشتهشده به نظر میرسد. همانند دنباله، مایلز بار دیگر با مهمانانی از خارج بُعد خودش سروکار دارد، اما این فیلم بهلطف زمانی که صرف پرورش روابط میان مایلز و اعضای خانوادهاش میکند، داستان را کمی واقعگرایانهتر نگه میدارد. و درست مانند «مرد عنکبوتی: در میان دنیای عنکبوتی»، از نظر بصری تماشایی است.
۱. مرد عنکبوتی ۲ (۲۰۰۴)
اوج تارافکنی
هنوز هیچ فیلم عنکبوتی نتوانسته از «مرد عنکبوتی ۲» پیشی بگیرد؛ فیلمی که داستانی بسیار احساسی درباره تقلاهای پیتر پارکر با مسئولیت قهرمان بودن روایت میکند. کریستن دانست در نقش مری جین واتسون، دختری که شاید دوستدختر او باشد، میدرخشد و آلفرد مولینا در نقش دکتر اختاپوس همزمان هم همدلیبرانگیز و هم هراسانگیز است. سم ریمی نسبت به زمان کارگردانی نخستین فیلم «مرد عنکبوتی» تسلط بیشتری دارد و به خودش اجازه میدهد جلوههای سبکی بهیادماندنیای به کار ببرد. بااینحال، آنقدر آسودهخاطر نیست که مانند «مرد عنکبوتی ۳» کنترل لحن را از دست بدهد. «مرد عنکبوتی ۲» تا امروز پرجزئیاتترین و کاملترین فیلم مرد عنکبوتی است.
حتی فراتر از دنیای عنکبوتی
فیلم عنکبوتی بعدی که در راه است، «مرد عنکبوتی: فراتر از دنیای عنکبوتی» نام دارد و سهگانه پویانمایی مایلز مورالز را تکمیل خواهد کرد. این فیلم قرار است در ۱۸ ژوئن ۲۰۲۷ در سینماها اکران شود.
علاوه بر اینها، در گذشتههای دور چند فیلم قدیمیتر از مرد عنکبوتی نیز ساخته شده بود؛ از جمله یک فیلم تلویزیونی محصول ۱۹۷۷ با عنوان سادهٔ «مرد عنکبوتی» که در واقع قسمت آزمایشی مجموعهٔ تلویزیونی «مرد عنکبوتی شگفتانگیز» بود و نیکلاس هموند در آن نقش پیتر پارکر را بازی میکرد. دو دنبالهٔ نیمهمستقل با نامهای «مرد عنکبوتی ضربه میزند» و «مرد عنکبوتی: چالش اژدها» نیز بهترتیب در سالهای ۱۹۷۸ و ۱۹۸۱ در خارج از آمریکا اکران شدند، هرچند در واقع چیزی جز چند قسمت از آن مجموعهٔ تلویزیونی نبودند که به یکدیگر چسبانده شده بودند. سرانجام، شرکت Toei Company در سال ۱۹۷۸ یک فیلم ژاپنی از مرد عنکبوتی را بر اساس مجموعهٔ تلویزیونی کاملاً متفاوتی از این شخصیت منتشر کرد. آن فیلم نیز صرفاً «مرد عنکبوتی» نام دارد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی