ضربه زدن روی یک پیوند معمولاً کاری ناخودآگاه است. در خبرنامه یا گفت‌وگویی گروهی به مطلب جالبی برمی‌خورم، روی آن می‌زنم و صفحه باز می‌شود. آنچه به‌ندرت می‌بینم، پارامترهای ردیابی و تغییرمسیرهایی است که بی‌سروصدا از چشم پنهان می‌مانند. حتی پیوندهای کوتاه نیز تا پیش از باز شدن، مقصد واقعی‌شان را پنهان می‌کنند.
هیچ‌وقت چندان به اتفاقی که پشت یک ضربه رخ می‌دهد فکر نکرده بودم، تا اینکه یک ابزار پایش شبکه نشانم داد بعضی برنامه‌ها چه تعداد اتصال برقرار می‌کنند. همین موضوع کنجکاوم کرد تا پیوندهایی را که از خبرنامه‌ها، گفت‌وگوهای گروهی و ضربه‌های اتفاقی در برنامه‌های دیگر باز می‌کنم، دقیق‌تر بررسی کنم.
تبدیل یوآرال‌چک به مرورگر پیش‌فرض
کروم همچنان پیوندها را باز می‌کند، اما دیگر تصمیم‌گیرندهٔ نخست نیست
URLCheck برنامه‌ای متن‌باز برای اندروید است که اجازه می‌دهد پیش از انتخاب مرورگر، پیوند را بررسی و پاک‌سازی کنم. پس از نصب، از من خواست آن را مرورگر پیش‌فرض قرار دهم؛ به این ترتیب، میان پیوندی که روی آن می‌زنم و مرورگر نقش دروازه‌بان را بر عهده می‌گیرد. در راهنمای برنامه آمده است که بدون اجازهٔ من چیزی را تغییر نمی‌دهد و به اینترنت هم متصل نمی‌شود؛ بنابراین در حالت پیش‌فرض، تا دکمه‌ای را نزنم هیچ اتفاقی نمی‌افتد.
این برنامه نشانی را به دامنه، بخش‌های مسیر، پارامترهای پرس‌وجو و قطعه‌ها تقسیم می‌کند. برچسب‌های نارنجی بخش‌هایی را نشان می‌دهند که برنامه تغییرشان را پیشنهاد می‌کند و دکمهٔ «اعمال» تغییر را انجام می‌دهد. گزینهٔ «بررسی وضعیت» تغییرمسیرهای پیوند را دنبال می‌کند تا مقصد نهایی آن را نشان دهد و گزینهٔ «بازکردن پیوند کوتاه» نیز با استفاده از سرویس رایگان unshorten.me، نشانی کامل پیوندهای کوتاه را آشکار می‌کند.
بخش انتخاب مرورگر به من اجازه می‌دهد از میان مرورگرهای نصب‌شده روی گوشی، یکی را برای باز کردن پیوند برگزینم. حتی می‌توانم پیوند را مستقیماً در پنجره‌ای خصوصی باز کنم و دیگر لازم نیست ابتدا آن را باز کنم، نشانی‌اش را کپی کنم و سپس دوباره در حالت مرور خصوصی به سراغش بروم.
پشت بعضی پیوندها بیش از آنچه گمان می‌کردم خبر بود
نشانی روی صفحه همهٔ ماجرا را نشان نمی‌داد
صندوق ورودی‌ام پر از خبرنامه است و در چند گروه گفت‌وگو نیز عضوم که کاربران هر روز در آن‌ها پیوند به اشتراک می‌گذارند. پیش‌تر بی‌آنکه به خود پیوند اهمیت بدهم روی آن می‌زدم؛ پیام پیرامونش برایم مهم بود و همین که مرا به مقصد دلخواهم می‌رساند، کافی به نظر می‌رسید.
URLCheck نشان داد درون برخی از این پیوندها چه چیزهایی نهفته است. برای نمونه، یکی از پیوندهای گزیده‌مطالب Reddit شامل یک نشانی ردیابی و پارامترهایی مانند ref_campaign و utm_content بود.
یکی از پیوندهای گروه گفت‌وگو دربارهٔ Mindrift، پس از عبور از ردیاب Mandrill به صفحه‌ای تبلیغاتی می‌رسید؛ در همین حال، پیوندی از یک خبرنامه از تغییرمسیر Google و چند نشانی ردیابی دیگر عبور می‌کرد.
این موارد بدافزار یا مخرب نیستند، اما رفتار دیجیتالی مرا فعالانه زیر نظر می‌گیرند. پیوندهایی که از برنامه‌هایم آزمایش کردم، همگی دست‌کم نوعی ردیاب در خود داشتند و دیدن این موضوع تکان‌دهنده بود.
می‌دانم پیوندهای بازاریابی اغلب از سرورهای ردیابی عبور می‌کنند، اما دیدن این بخش‌های اضافی پیش از باز کردن پیوند باعث شد محتاط‌تر شوم.
پاک‌سازی فقط موارد علامت‌گذاری‌شده
بقیهٔ نکته‌ها را با خراب کردن پیوندها آموختم
نخستین پیوندی که آزمایش کردم در یکی از خبرنامه‌هایم بود. پیوند درون یک تغییرمسیر Google پیچیده شده بود و URLCheck آن را با برچسب نارنجی «تغییرمسیر اجباری پیدا شد» مشخص کرد. دکمهٔ «اعمال» را زدم؛ برچسب سبز شد و پوشش تغییرمسیر Gmail ناپدید شد. سپس پیوند همان صفحهٔ ورود مورد انتظارم را باز کرد.
در مرحلهٔ بعد سراغ یک پیوند YouTube رفتم. Gmail آن را در تغییرمسیر خودش پیچیده بود و URLCheck هم آن پوشش و هم هر سه پارامتر را علامت‌گذاری کرد. پس از زدن دکمهٔ «اعمال»، URLCheck پارامترهای utm_source، utm_medium و fbclid را حذف کرد و ویدئو باز شد. تغییرمسیر Google پیرامون makeuseof.com را نیز آزمایش کردم که Gmail آن را بار دیگر در پوششی جداگانه قرار داده بود. در نتیجه، لازم شد دو بار دکمهٔ «اعمال» را بزنم تا تنها نشانی اصلی باقی بماند؛ پس از آن، صفحهٔ اصلی به‌طور عادی باز شد.
مشکل از جایی آغاز شد که خودم با دکمه‌های X به بریدن بخش‌های پیوند پرداختم. URLCheck کنار هر بخش مسیر و هر پارامتر پرس‌وجو یک دکمهٔ حذف می‌گذارد تا بتوان آن‌ها را دستی کنار گذاشت. تصور می‌کردم می‌توانم رشته‌های ردیابی‌ای را که قواعد خودکار از قلم انداخته‌اند حذف کنم. اما برخی بخش‌های پیوند نشانی صفحه را تعیین می‌کنند و برخی دیگر فقط کلیک را می‌شمارند؛ از ظاهرشان هم نمی‌توانستم تشخیص دهم هرکدام چه نقشی دارند.
این تصور چند پیوند را از کار انداخت. گیج‌کننده‌ترین نتیجه به پیوندی از Top One Futures مربوط می‌شد. ابتدا پارامتر آن و سپس بخشی از مسیرش را حذف کردم، اما به‌جای صفحهٔ دلخواهم سر از صفحهٔ ورود ActiveCampaign درآوردم. زبانه را بستم، به URLCheck برگشتم و این بار فقط دکمهٔ «اعمال» را زدم. پیوند، صفحهٔ اصلی پیشنهاد Top One Futures را به‌درستی باز کرد.
ویرایش‌های دستی دیگر هم دردسرساز شدند. پیوند گفت‌وگوی گروهی پس از حذف آخرین بخش مسیر همچنان کار می‌کرد، اما وقتی دو بخش دیگر را هم بریدم، Mandrill صفحهٔ خطای ۴۰۴ را نشان داد. پیوند گزیدهٔ Reddit بدون دست‌کاری، نوشتهٔ درست را باز کرد؛ ولی پس از حذف یکی از پارامترها، به‌جای همان نوشتهٔ مشخص، سر از صفحهٔ اصلی درآوردم.
همهٔ این تجربه‌ها به من آموختند که نباید هر جزء ناآشنای نشانی اینترنتی را دورریختنی بدانم. پارامترهای مسیریابی و ردیابی از بیرون هیچ تفاوتی با هم ندارند. بریدن دستی چیزی جز حدس‌زدن نیست، اما قابلیت داخلی «اعمال قواعد» اجزای اضافی را بی‌آنکه چیزی را خراب کند، حذف کرد.
آن لمس اضافه ارزشش را دارد
قبول دارم که روش قدیمی سریع‌تر بود. افزودن یک مرحله به باز کردن هر پیوند، کار را کندتر و کمی آزاردهنده می‌کند؛ به‌ویژه وقتی هیچ موردی علامت‌گذاری نشده باشد. حالا به‌جای رفتن مستقیم به صفحه، نشانی را بررسی می‌کنم، تغییرهای پیشنهادی را اعمال می‌کنم و سپس مرورگر را برمی‌گزینم.
البته این راهکار هم چارهٔ همه‌چیز نیست. نشانی خبرنامه حتی پس از زدن «اعمال» همچنان نشانی ردیابی خود فرستنده را در بر داشت؛ بنابراین گمان می‌کنم فرستنده هنوز بتواند کلیک مرا ثبت کند. Unshort یک پیوند کوتاه‌شدهٔ YouTube را به نشانی اصلی گسترش داد، اما از پس پیوند ردیابی دیگری که آزمودم برنیامد. URLCheck نیز تضمین نمی‌کند که یک وب‌سایت امن باشد.
بااین‌همه، پس از چند روز استفاده تصمیم گرفتم URLCheck را به‌عنوان برنامهٔ پیش‌فرض رسیدگی به پیوندها نگه دارم، چون نمی‌خواهم هر بار که پیوندی را باز می‌کنم این فرصت بررسی را از دست بدهم. صرف چند ثانیهٔ بیشتر برای وارسی یک نشانی اینترنتی، در برابر پیوندهایی که از صندوق ورودی، گفت‌وگوهای گروهی و جاهای دیگر می‌رسند و نمی‌توان در یک نگاه از ماهیتشان سر درآورد، بهایی منصفانه است.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Isaac Akinleye است. مشاهده مقاله اصلی