«پروژه هیل مری» تاکنون یکی از بزرگترین فیلمهای سال ۲۰۲۶ بوده است؛ اقتباسی درخشان از رمان علمیتخیلی سال ۲۰۲۱ اندی ویر که به یک اندازه هوشمندانه و احساسبرانگیز است. فیلم داستان رایلند گریس با بازی رایان گاسلینگ را روایت میکند؛ آموزگاری که آخرین امید بشر برای کشف علت کمنورشدن خورشید نیز هست. او به فاصله چندین سال نوری، بهسوی ستاره تاو نهنگ فرستاده میشود؛ یکی از معدود ستارگان این بخش از کهکشان که از ریزاندامگان بیگانهای به نام آستروفاژ تأثیر نپذیرفته است. گریس در آنجا با موجودی فرازمینی، پنجدست و بیچهره روبهرو میشود که او را راکی مینامد و آن دو میکوشند با همکاری یکدیگر این معما را حل کنند.
اندی ویر نویسنده کتاب «مریخی» در سال ۲۰۱۱ نیز هست؛ کتابی که در سال ۲۰۱۵ به فیلمی همنام اقتباس شد. هر دوی این آثار، رمانهایی درخشان در گونه علمیتخیلی سختاند، اما براندون ساندرسون، نویسنده آثار فانتزی، معتقد است یکی از آنها بیچونوچرا برتر است.
«پروژه هیل مری» بهترین کتاب اندی ویر تا امروز است
دستکم از نگاه یکی دیگر از بزرگان ادبیات
ساندرسون نویسندهای بهطرز باورنکردنی پرکار است و مجموعههایی چون «زاده مه» و «بایگانی روشنایی طوفان» را در کارنامه دارد؛ آثاری که هر دو اکنون در مسیر اقتباس تصویری قرار گرفتهاند. او همچنین دوست دارد ارتباطش را با خوانندگان خود حفظ کند. ساندرسون در جریان بازی «هیلو ۲» در ۱۶ مارس، درست پیش از اکران سینمایی «پروژه هیل مری»، دیدگاهش را درباره مجموعه آثار اندی ویر چنین بیان کرد:
من واقعاً «مریخی» را دوست دارم. «آرتمیس» را هم دوست دارم؛ اما این یکی را بیشتر از هر دوی آنها میپسندم. این اثر بیشتر به کتابی از جنس آثار براندون شباهت دارد… منظورم این است که عاشق «مریخی» هستم، اما مگر میشود کسی «مریخی» را دوست نداشته باشد؟ این یکی اندکی علمیتخیلیتر است، روایت پیچیدهتری دارد و شخصیت آن نیز جذابتر و چندلایهتر است. بااینحال، همه چیزهایی را که در «مریخی» دوست داشتم نیز در خود دارد. اندی ویر دقیقاً در همین کار مهارت دارد… چیزی که در کار اندی دوست دارم این است که نشان میدهد خوشبینی هم میتواند نیرویی گیرا در روایت باشد.
ویر تاکنون تنها سه کتاب نوشته است: «مریخی»، «آرتمیس» و «پروژه هیل مری». از این سه اثر، دو کتاب به فیلمهای پرفروش تبدیل شدهاند و اقتباس سومین کتاب نیز در راه است.
درست است که «پروژه هیل مری» در مقایسه با «مریخی» ــ داستان فضانوردی گرفتار در سیاره سرخ ــ «اندکی علمیتخیلیتر است». در «مریخی» خبری از موجودات بیگانه نیست و تعجبی هم ندارد که نویسندهای با علایق ساندرسون، اثری خیالانگیزتر را ترجیح دهد.
بااینهمه، این کتاب همچنان «همه چیزهایی را که ساندرسون در مریخی دوست داشت» در خود دارد. اما منظور او دقیقاً چه چیزهایی است؟
حتی پس از تماشای فیلم هم خواندن «پروژه هیل مری» ارزش دارد
جزئیات فراوانی را از دست دادهاید
اندی ویر نویسندهای در گونه علمیتخیلی «سخت» به شمار میرود؛ یعنی سخت میکوشد دانش بهکاررفته در کتابهایش دقیق باشد، یا دستکم آنقدر درست جلوه کند که خواننده غیرمتخصص همهچیز را امکانپذیر بداند.
«پروژه هیل مری» سرشار از جزئیات علمی جذاب است. در کتاب با دلایل ژنتیکی زندهماندن رایلند گریس پس از اغمای القاشده پزشکی آشنا میشویم؛ اغمایی که همکارانش از آن جان سالم به در نبردند. همچنین درمییابیم چرا او پس از آن دچار فراموشی شده است. کتاب سازوکار دقیق آستروفاژ را توضیح میدهد، درحالیکه فیلم بیشتر آن را همچون منبع نیرویی علمیتخیلی و مبهم به تصویر میکشد. درباره زیستشناسی راکی اطلاعات بسیار بیشتری به دست میآوریم و زمان زیادی را همراه گریس میگذرانیم؛ هنگامی که آزمایش میکند، معادلات شیمیایی را محاسبه میکند و با آزمونوخطا ابزار میسازد. براندون ساندرسون در یکی از قسمتهای پادکست «عمداً خالی» گفت که جای این جنبهها در فیلم برایش خالی بوده است: «بخش بزرگی از مباحث علمی، آزمونهای ناموفق و روند کشف سازوکار چیزها را کنار گذاشتهاند.»
با وجود این، ساندرسون همچنان از فیلم «پروژه هیل مری» لذت برد و گفت بازیگران و عوامل «کاری فوقالعاده انجام دادهاند». اما هنگام انتقال داستان از صفحه کتاب به پرده سینما، همیشه بخشی از آن از دست میرود؛ حتی اگر اقتباس درخشان باشد.
آینده براندون ساندرسون و اندی ویر چه خواهد بود؟
آثار فراوانی در راهاند
همانطور که گفته شد، دو کتاب از سه اثر منتشرشده اندی ویر به فیلم تبدیل شدهاند. اقتباس سومین کتاب، «آرتمیس» محصول ۲۰۱۷، در دست ساخت است و فیل لرد و کریستوفر میلر، کارگردانان «پروژه هیل مری»، نیز از هماکنون به این پروژه پیوستهاند. داستان «آرتمیس» در دهه ۲۰۸۰ و در شهری روی ماه میگذرد. این اثر رمانی سرقتمحور است که در مقایسه با «مریخی» یا «پروژه هیل مری» کمتر بر مهندسی و حل مسئله تمرکز دارد، اما همچنان بر پایه قوانین فیزیک دنیای واقعی بنا شده است.
در مورد برندن سندرسن نیز اپل مشغول اقتباس از کتابهای مجموعه «بایگانی نور طوفان» برای ساخت یک سریال تلویزیونی و تبدیل کتابهای «مهزاد» به مجموعهای سینمایی است. سندرسن فانتزی مینویسد، نه علمیتخیلی؛ اما هواداران این دو گونه اغلب اشتراک فراوانی دارند، بنابراین بد نیست روند شکلگیری این پروژهها را زیر نظر داشته باشیم.
کتابهایی برای هر سلیقه
دورانی که در آن زندگی میکنیم، نهفقط برای رمانهای علمیتخیلی، بلکه برای اقتباس تصویری از آنها نیز بهنوعی عصر طلایی است. «گستره»، «سیلو» و «بنیاد» همگی سریالهای علمیتخیلی درخشانی هستند که طی ۱۰ سال گذشته بر پایه کتابها ساخته شدهاند و آثار بیشتری هم در راه است. چه شیفته فانتزی باشید، چه علمیتخیلی یا داستانهایی که در مرز میان این دو حرکت میکنند، گزینههای فراوانی پیش رویتان دارید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی