سالها بود که خانواده Raspberry Pi Zero نخستین پیشنهاد برای کسانی بهشمار میرفت که ارزانترین رایانه کوچک ممکن را برای پروژهشان میخواستند. با قیمت ۱۵ دلار، استفاده از آن در هر کاری منطقی بود؛ از مسدودکننده تبلیغات Pi-hole گرفته تا دوربین ثبت وقایع دستساز برای خودرو. اما حالا دیگر این حسابوکتاب جور درنمیآید.
اگر امروز دنبال یکی از آنها بگردید، با آگهیهایی از ۴۰ تا ۹۰ دلار روبهرو میشوید و بسیاری از فروشندگان قیمتی نزدیک به ۶۰ دلار تعیین کردهاند. ماجرا این نیست که Raspberry Pi ناگهان از سر لجبازی قیمت برد را بالا برده باشد؛ کمبود کالا، سودجویی فروشندگان و بحران گستردهتر حافظه که سراسر بازار رایانههای تکبردی را آشفته کرده، همگی در این وضعیت نقش دارند.
برد ۱۵ دلاری هنوز وجود دارد، اما در انبارها نه
رزبری پای به قولش وفا کرد؛ واسطهها نه
Raspberry Pi آشکارا اعلام کرده است که افزایش قیمت فراگیر مدلهای ۲ گیگابایتی و بالاتر، از جهش هزینه حافظههای DRAM و فلش سرچشمه میگیرد. این شرکت همچنین بهصراحت گفته بود که انتظار ندارد قیمت خانواده Zero تغییر کند، زیرا هنوز مقداری از حافظه قدیمی LPDDR2 مورد استفاده در Zero ۲ W را در انبار دارد.
روی کاغذ، این ذخیره باید برچسب قیمت ۱۵ دلاری را دستنخورده نگه میداشت. اما در عمل، موجودی فروشندگان رسمی آنقدر اندک بوده که واسطهها و فروشندگان بازارهای اینترنتی جای خالی را با قیمتهای گزاف پر کردهاند؛ همان قیمتهایی که بیشتر خریداران واقعاً میبینند. بنابراین اشتباه نمیکنید: این برد از نظر رسمی هنوز جایی ۱۵ دلار قیمت دارد، اما برای پیدا کردنش با همین قیمت باید بسیار خوششانس باشید.
همان ابعاد، چهار برابر حافظه رم
آرمبین خوب کار میکند، اما به پختگی رزبری پای اواس نیست
اگر فقط دستگاهی میخواهید که در همان فضای فیزیکی جا بگیرد و کموبیش همان کار را انجام دهد، Orange Pi Zero ۳ روشنترین انتخاب برای شروع است. این برد از تراشه چهارهستهای Allwinner H618 و ۴ گیگابایت حافظه رم بهره میبرد و به اترنت گیگابیتی و Wi-Fi ۵ مجهز است. بسته به فروشگاه و اینکه آن را مستقیم وارد کنید یا نه، قیمتش حدود ۲۵ تا ۴۰ دلار خواهد بود.
این مشخصات در مقایسه با حافظه رم ۵۱۲ مگابایتی و ارتباط بیسیم تکباند Zero ۲ W، پیشرفتی واقعی بهشمار میآید؛ ضمن اینکه هنوز از بیشتر آگهیهای گرانشده Zero ارزانتر است. Orange Pi Zero 2W نیز در همین بازه قیمتی انتخابی قابلاعتماد است؛ با امکانات بیسیم مشابه و سقف حافظهای اندکی متفاوت. بااینحال، نقطهضعف بردهای Orange Pi پشتیبانی نرمافزاری و میزان پختگی آنهاست. Armbian و تصویرهای ساختهشده بهدست جامعه کاربران برای کارهای سرور بدون نمایشگر، مانند Pi-hole، افزونههای Home Assistant یا یک سرور سبک اشتراک فایل، بهخوبی کار میکنند؛ اما نباید انتظار تجربه روان و بیدردسر نخستین راهاندازی در Raspberry Pi OS را داشته باشید.
وقتی پروژه واقعاً به پینهای GPIO نیاز دارد
جایگزینی مستقیم با چیدمانی همانند زیرو
اگر پروژه شما برای حسگرها، موتورها یا HATها به پینهای GPIO نیاز دارد، Banana Pi BPI-M2 Zero نیز ارزش بررسی دارد. چیدمان فیزیکی آن همانند Zero است و سالهاست که در میان سازندگان بهعنوان جایگزینی مستقیم به کار میرود. قیمتش نیز معمولاً بین ۱۸ تا ۲۵ دلار است.
از نظر توان پردازشی خام به تراشههای جدیدتر Allwinner نمیرسد، اما برای خودکارسازیهای ساده و ثبت دادههای حسگرها کار را راه میاندازد؛ بیآنکه ناچار شوید محفظه دستگاه را از نو طراحی کنید یا سیمکشی برد رابط را تغییر دهید.
وقتی دیگر اندازه زیرو محدودیت اصلی نیست
هستههای ۶۴بیتی کامل و سازگاری با GPIO، در ابعادی بزرگتر
قرار نیست هر جایگزینی برای Zero حتماً کوچک باشد. اگر اندازه محدودیتی ایجاد نمیکند و پروژهتان به فضای ذخیرهسازی سریعتر، حافظه رم بیشتر یا چندوظیفگی واقعی نیاز دارد، Le Potato برای سرمایهگذاری بلندمدت انتخاب بهتری از جستوجوی یک برد کوچک دیگر در ابعاد Zero است. این برد حدود ۳۵ دلار قیمت دارد، از تراشه Amlogic S905X با هستههای ۶۴بیتی کامل استفاده میکند و چینش پینهای GPIO آن با بسیاری از لوازم جانبی موجود برای Pi سازگار است. Le Potato از Zero بزرگتر است و برای محفظههای تنگ مناسب نیست؛ اما در نقش سرور خانگی یا دستگاه بازیهای قدیمی، توانی بسیار فراتر از قیمتش ارائه میدهد.
گاهی لینوکس از اساس انتخاب درستی نیست
یک ESP32 بیدرنگ راه میافتد و هرگز به کارت SD نیاز ندارد
وقتی پروژهها را بر پایهٔ نیازشان دستهبندی کنید، درمییابید که برای بسیاری از آنها در واقع نه به لینوکس نیاز دارید، نه به محیط دسکتاپ و نه حتی به سامانهٔ فایل. اگر فقط میخواهید دادههای حسگری را بخوانید، رلهای را قطعووصل کنید یا یک فرایند خودکار ساده را از طریق وایفای به اجرا درآورید، برد توسعهٔ ESP32 با قیمتی بسیار کمتر از ۱۵ دلار از پس کار برمیآید و تنها اندکی برق مصرف میکند. آن را با ESPHome و Home Assistant همراه کنید تا دستگاهی ویژهٔ همان کار داشته باشید که بیدرنگ راه میافتد و هرگز به کارت SD نیاز ندارد. ESP32 بهطور کلی جایگزین رزبری پای نیست، اما برای بسیاری از پروژهها شاید انتخاب هوشمندانهتری باشد.
برد را بر پایهٔ کار انتخاب کنید، نه نام تجاری
چهار برد برای چهار کار؛ بیهیچ پاسخ همگانی
هیچ بردی نیست که در همهٔ موقعیتها جای رزبری پای زیرو را بگیرد؛ البته ایرادی هم ندارد. جایگزین را متناسب با کارتان برگزینید: اورنج پای زیرو ۳ برای رایانش همهمنظورهٔ بدون نمایشگر، بنانا پای M2 زیرو برای زمانی که دقیقاً همان ابعاد و قالب را میخواهید، له پوتیتو هنگامی که بردهای بسیار کوچک دیگر پاسخگوی نیازتان نیستند و ESP32 وقتی که استفاده از لینوکس زیادهروی است.
پیش از خرید، صرف پنج دقیقه برای بررسی قیمتهای روز کاملاً میارزد؛ زیرا موجودی همهٔ این بردها هفتهبههفته تغییر میکند. بااینهمه، اکنون دوران درخشانی برای رایانههای تکبردی است و گزینههای جایگزین کم نخواهند بود. فقط باید برد مناسب کارتان را پیدا کنید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Yadullah Abidi است. مشاهده مقاله اصلی