شاید باورش دشوار باشد، اما نسخهٔ اصلی بلوتوث ــ که نام رسمی آن «صدای کلاسیک بلوتوث» است ــ بیش از دو دهه قدمت دارد. پروتکل ارتباط بیسیمی که هدفونها، ایربادها، ساعتها، تلفنها و دستگاههای دیگر را به هم پیوند میدهد، بر فناوریای کهنه استوار است. با پیشرفت سختافزارهای پیرامون بلوتوث، این استاندارد خیلی زود به ضعیفترین حلقهٔ زنجیر بدل شد. گروه علاقهمندان ویژهٔ بلوتوث (Bluetooth SIG) برای برطرفکردن مشکلات فزایندهٔ صدای کلاسیک بلوتوث، صدای کممصرف بلوتوث را بهعنوان بخشی از بلوتوث ۴٫۰ معرفی کرد.
بااینحال، جهش واقعی با صدای کممصرف بلوتوث (LE Audio) رقم خورد که همراه با بلوتوث ۵٫۲ افزوده شد. این مشخصات، همهٔ مزیتهای بلوتوث کممصرف را به محصولات صوتی مانند هدفون و ایرباد آورد. اکنون در سال ۲۰۲۶، بلوتوث LE Audio در مسیر فراگیرشدن قرار دارد؛ دلیلش هم روشن است: بلوتوث LE Audio این پنج مشکل صدای کلاسیک بلوتوث را برطرف میکند.
کیفیت و بهرهوری صدا
بلوتوث LE Audio کُدک LC3 را الزامی میکند
صدای کلاسیک بلوتوث برای پخش صدا از دستگاههای مبدأ به خروجیهای متصل، از پروفایل توزیع پیشرفتهٔ صدا (A2DP) بهره میگیرد. A2DP پروفایلی محدود است، زیرا تنها از یک جریان استریوی یکطرفه پشتیبانی میکند. صدای کلاسیک بلوتوث و A2DP، کُدک زیرباندی (SBC) را بهعنوان کُدک پایهٔ صدای بیسیم الزامی میدانند. در نتیجه، هر دستگاه بلوتوثی که از A2DP استفاده میکند باید از SBC پشتیبانی کند؛ هرچند میتواند کُدکهای اختیاری مانند AAC یا کُدکهای اختصاصی، از جمله LDAC سونی یا مجموعهٔ aptX کوالکام، را نیز پشتیبانی کند.
مشکل SBC بهعنوان کُدک پایهٔ صدای کلاسیک بلوتوث و A2DP این است که فشردهسازی بسیار شدیدی دارد. SBC از منابع صوتی با عمق ۱۶ بیت و نرخ نمونهبرداری تا ۴۸ کیلوهرتز پشتیبانی میکند، اما عامل محدودکننده، حداکثر نرخ بیت ۳۲۸ کیلوبیتبرثانیهای آن است. از دید فنی، SBC نسبت به گزینههایی مانند AAC نرخ نمونهبرداری و حداکثر نرخ بیت بالاتری دارد. پس ایراد SBC چیست؟ همهچیز به بهرهوری بازمیگردد. AAC معمولاً دادههای صوتی بیشتری را نسبت به SBC حفظ میکند، بهویژه هنگامی که در دستگاههای اپل به کار میرود. SBC همچنین تأخیر زیادی دارد که معمولاً میان ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلیثانیه است.
بلوتوث LE Audio، SBC را با کُدک ارتباطی کمپیچیدگی (LC3) بهعنوان گزینهٔ پایهٔ الزامی جایگزین میکند و این تغییر، پیشرفتی چشمگیر است. LC3 حتی از SBC و AAC نیز بهرهورتر است و با نرخ بیت کمتر، کیفیت صدایی بهتر از هر دو کُدک ارائه میدهد. این کُدک تازه میتواند با نرخ بیتی تقریباً نصف AAC یا SBC، اطلاعات صوتی بیشتری را حفظ کند.
مصرف انرژی
دستگاههای بلوتوث LE Audio شارژدهی بیشتری دارند
هدفونها و ایربادهای بلوتوثی باتریهای بسیار کوچکی دارند و برندها باید راهی بیابند تا از ذرهذرهٔ انرژی آنها استفاده کنند. صدای کلاسیک بلوتوث به بهرهوری انرژی شهرت ندارد. نام «صدای کممصرف بلوتوث» خود گویای ماجراست. بلوتوث LE Audio برای مصرف انرژی کمتر و فراهمکردن زمان پخش طولانیتر در خروجیهای صوتی متصل طراحی شده است. کُدک تازهٔ LC3 و نرخ بیت پایینتر آن، روشن میکنند که LE Audio چگونه به اوج بهرهوری میرسد. اگر کُدکی بتواند با نصف نرخ بیت، کیفیت صوتی یکسان یا بهتری ارائه دهد، انرژی کمتری نیاز خواهد داشت.
از نظر فنی، دستگاههای بلوتوث LE Audio به رادیوی ویژهٔ کممصرف مجهز هستند. رادیوی استاندارد بلوتوث تنها از اتصال یکبهیک دستگاهها پشتیبانی میکند و چندان بهرهور نیست. در مقابل، رادیوی کممصرف با محوریت بهرهوری طراحی شده و از اتصالهای چندجریانی پشتیبانی میکند. همهٔ اینها به ایربادهای شما کمک میکند ضمن ارائهٔ کیفیت صوتی مورد انتظار، عمر باتری را افزایش دهند و یکی از بزرگترین مشکلات محصولات صوتی بلوتوثی قدیمی را حل کنند.
اشتراکگذاری صدا
اوراکست یک جریان صوتی را برای شمار زیادی گیرندهٔ LE Audio پخش میکند
رادیوی صدای کلاسیک بلوتوث تنها از اتصالهای بیسیم یکبهیک پشتیبانی میکرد و این محدودیتی جدی بود. برای آنکه یک جفت ایرباد کاملاً بیسیم از راه بلوتوث کلاسیک به تلفن شما وصل شود، فقط یکی از ایربادها میتوانست جریان صدا را دریافت کند. سپس همان ایرباد باید دادههای صوتی را به ایرباد دیگر میفرستاد و همزمان جریانهای صدا را با یکدیگر هماهنگ میکرد. رادیوی تازهٔ بلوتوث LE Audio به دستگاه میزبان اجازه میدهد جریانهای صوتی جداگانه را مستقیماً به هر گیرنده بفرستد؛ مانند ایرباد چپ و راست در یک جفت کاملاً بیسیم.
پشتیبانی از اتصال بیسیم یکبهچند، تنها ارتقایی نیست که بلوتوث LE Audio به ارمغان میآورد. بلوتوث LE Audio از Auracast نیز پشتیبانی میکند؛ استانداردی برای دسترسپذیری که به یک میزبان اجازه میدهد یک جریان صوتی را برای شمار زیادی گیرندهٔ LE Audio پخش کند. این قابلیت کاربردهای مهمی در دسترسپذیری و زیرساخت دارد؛ برای نمونه، فرودگاه یا ایستگاه قطار میتواند اعلامیههای عمومی را مستقیماً به ایربادها یا سمعکهای LE Audio بفرستد. Auracast برای مصرفکنندگان نیز سودمند است، زیرا Android ۱۷ از آن برای همرسانی صدا از یک منبع Android با چندین ایرباد LE Audio در نزدیکی استفاده میکند.
تأخیر
بلوتوث LE Audio برای بازی و رسانههای کمتأخیر بهتر است
پیشتر بهاختصار به تأخیر زیاد کُدک اجباری Subband Codec یا SBC در صدای کلاسیک بلوتوث پرداختیم. تأخیر معمول SBC بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلیثانیه است؛ رقمی که برای کاربردهای حساس به زمان، مانند بازی و پخش ویدئو، مناسب نیست. تأخیر صدای کلاسیک بلوتوث میتواند مشکل ناهماهنگی ایجاد کند؛ بهگونهای که لبهای بازیگر حرکت میکنند، اما صدایش را با کمی تأخیر از ایربادهای بیسیم خود میشنوید. در بازی نیز این مکث ممکن است باعث شود صدای قدمها یا شلیک گلوله را کسری از ثانیه دیرتر بشنوید؛ تأخیری که میتواند سرنوشتساز باشد.
در مقابل، کمینهٔ تأخیر نظری یک اتصال بلوتوث LE Audio فقط ۷٫۵ میلیثانیه است. هرچند در دنیای واقعی هرگز به این رقم نمیرسید، در کاربردهای عملی میتوان انتظار اتصالهای LE Audio با تأخیری در حد ۵۰ میلیثانیه را داشت. LE Audio با تأخیری نزدیک به یکسوم بهترین تأخیر واقعی صدای کلاسیک بلوتوث، پیشرفتی چشمگیر بهشمار میرود.
اتصال سمعک
بلوتوث LE Audio اتصال سمعک را آسان میکند
در پایان، همهٔ پیشرفتهای بلوتوث LE Audio آن را به گزینهای ایدئال برای اتصال بیدردسر سمعک تبدیل میکنند. پشتیبانی از صدای چندجریانی به LE Audio اجازه میدهد جریانهای انتقال جداگانهای را با فاصلهٔ زمانی بسیار اندک میان کانالها به سمعک چپ و راست بفرستد. بهطور مشخص، بلوتوث LE Audio میتواند کانالهای چپ و راست سمعک را با دقت ۲۰ میکروثانیه همگام کند؛ قابلیتی که صدای کلاسیک بلوتوث هرگز از عهدهٔ آن برنمیآمد. کاربران سمعک همچنین از Auracast بهره میبرند و میتوانند صدای پخشهای نزدیک را مستقیماً از راه سمعک خود بشنوند.
چرا بلوتوث کلاسیک از رقابت بازماند
صدای کلاسیک بلوتوث، چه از نظر سختافزار و چه نرمافزار، بر فناوری قدیمی تکیه دارد. رادیوهای قدیمی صدای کلاسیک بلوتوث انرژی بیشتری مصرف میکنند و به اندازهٔ رادیوهای LE Audio کارآمد نیستند. افزون بر این، اتکای بلوتوث کلاسیک به SBC بهعنوان کُدک پایه، در برابر LC3 پایهٔ LE Audio حرفی برای گفتن ندارد. حاصل، تجربهای از صدای بیسیم است که بهروشنی از بلوتوث کلاسیک برتر است و ایرادهای اصلی این استاندارد سالخورده را برطرف میکند.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Brady Snyder است. مشاهده مقاله اصلی