دههها نوتپد یکی از معدود برنامههای ویندوز بود که تقریباً هیچ انتظاری از شما نداشت. بازش میکردید، تایپ میکردید، فایل را ذخیره میکردید و میبستید. قالببندی اندکی داشت، نیازی به ورود به حساب ابری نبود و هیچ نوار ابزار شلوغی برای جلب توجه با نوشتهتان رقابت نمیکرد. مجموعه ویژگیهای محدود آن، بخشی از جذابیتش بود.
همزمان با افزودن تدریجی ویژگیهای بیشتر از سوی مایکروسافت، از جمله ابزارهای هوش مصنوعی، آن سادگی شروع به تغییر کرد. توسعهدهندهای با نام ForLoopCodes در واکنش به این روند، برنامه را از صفر با ++C و Win32 API بازسازی کرد. فایل README پروژه انگیزه این کار را صریحتر بیان میکند و استدلال میکند که مایکروسافت «دست از افزودن انبوهافزار هوش مصنوعی به notepad.exe برنمیدارد».
نتیجه، لگسی نوتپد است؛ یک ویرایشگر متن متنباز که برای حفظ تجربه ساده نوشتن ساخته شده؛ تجربهای که نسخه مایکروسافت بهتدریج از آن فاصله گرفته است.
ویژگیهای هوش مصنوعی نوتپد مرحلهبهمرحله آمدند و ماندند
کاپایلت آیکون خود را از دست داد، اما ویژگیها حذف نشدند
مرور زمانبندی رویدادها مهم است، زیرا دقیقاً نشان میدهد این فورک به چه چیزی واکنش نشان میدهد. مایکروسافت بهتدریج نوتپد را به ابزاری برای نوشتن با کمک هوش مصنوعی تبدیل کرد: ابتدا با Rewrite برای Windows Insiders در نوامبر ۲۰۲۴، سپس Summarize در مارس ۲۰۲۵ و Write در ماه مه همان سال. این ویژگیهای ابری به حساب مایکروسافت نیاز دارند و از سهمیه ماهانه اعتبار هوش مصنوعی استفاده میکنند.
تا بهار ۲۰۲۶، مایکروسافت آیکون عمومی Copilot در نوتپد را با برچسب روشنتر Writing Tools جایگزین کرد. این تغییر باعث شد ورودی نوار ابزار کمتر با برند Copilot شناخته شود، اما ویژگیهای هوش مصنوعی وابسته به متن را حذف نکرد. مایکروسافت به کاربران اجازه میدهد ویژگیهای هوش مصنوعی نوتپد را از طریق تنظیمات برنامه غیرفعال کنند؛ بنابراین Legacy Notepad تنها راه رسیدن به یک صفحه خالی و عاری از هوش مصنوعی نیست.
تفاوت در این است که لگسی نوتپد چیزی برای غیرفعال کردن ندارد. جذابیت آن فقط به این محدود نمیشود که مایکروسافت ویژگیای افزوده که برخی کاربران دوست ندارند. این فورک ابزارهای هوش مصنوعی، الزام ورود به حساب کاربری، زبانهها، نشستهای بازیابیشده و دیگر افزودهها را یکجا کنار میگذارد و به ویرایشگری بازمیگردد که کارش باز کردن یک سند و نوشتن در آن است.
این نوتپد است؛ بازسازیشده از صفر، آگاهانه و عمدی
Win32 و RichEdit آن را همخانواده با ویندوز نگه میدارند
لگسی نوتپد یک پوسته یا تنظیم رجیستری برای برنامه مایکروسافت نیست. این برنامه با کدبیس تازهای در C++۱۷ ساخته شده که مستقیماً بر Win32 API و کنترل RichEdit ۴.۱ تکیه دارد؛ کنترلی از همان خانواده گسترده کنترلهای متنی بومی ویندوز که نوتپد خود مایکروسافت نیز از آن استفاده میکند. GDI+ پردازش اختیاری تصویر پسزمینه را انجام میدهد.
نسخهای که بررسی کردم، از الگوی ویرایش کلاسیک نوتپد پیروی میکند: هر بار یک سند را باز میکند و نوار منوی متعارفی بالای ناحیه بزرگ متن دارد. منوهای File و Edit دستورهای ذخیره، چاپ، جستوجو، جایگزینی، پیمایش و انتخاب را پوشش میدهند، در حالی که Format و View شامل پیچش سطر، فونتها، بزرگنمایی، نوار وضعیت، حالت تاریک، شفافیت و رفتار همیشهرویدیگرپنجرهها هستند.
حذفها بیش از افزودهها، تجربه کار با آن را شکل میدهند. پنجره، نوار زبانه و کنترلهای هوش مصنوعی را ندارد، هرگز برای ورود به حساب کاربری درخواست نمیکند و متن ساده را بدون لایه پردازش Markdown نمایش میدهد. لگسی نوتپد همچنین غلطگیری املایی، اصلاح خودکار، ذخیره خودکار نشستهای ذخیرهنشده و بازیابی نشست را کنار میگذارد. بنابراین بستن سند همان مسئولیت کلاسیک نوتپد را به همراه دارد: یا فایل را آگاهانه ذخیره میکنید، یا میپذیرید که از بین برود.
پشتیبانی از چند رمزگذاری شامل UTF-۸، UTF-۸ با BOM، UTF-۱۶ در هر دو ترتیب بایت و ANSI است و انتخاب پایان خط نیز در کنار آنها در دسترس قرار دارد. پنجره میتواند بالای برنامههای دیگر ثابت بماند و چاپ از طریق پنجرههای گفتوگوی متداول چاپ و تنظیم صفحه انجام میشود.
چند گزینه نیز فراتر از نوستالژی میروند و بیشتر به سلیقه شخصی مربوطاند. میتوانید تصویری را پشت متن بهعنوان پسزمینه قرار دهید، اندازه و شفافیت آن را تنظیم کنید یا آیکون برنامه را با آیکونی از فایل ICO، EXE، DLL یا ICL جایگزین کنید. اینها بههیچوجه ویژگیهای ضروری نیستند، اما بدون تغییر در الگوی اصلی نوشتن، به ویرایشگر شخصیت میبخشند.
بهای کنترل بیشتر
پروژهای کوچک، هشدار دیفندر و مختص ویندوز
این پروژه نوپا و متکی به یک نگهدارنده است، نه برنامهای پیشفرض که در مقیاس مایکروسافت آزمایش و نگهداری شده باشد. پروژه از بیرون مشارکتهایی دریافت کرده و توجه قابلقبولی جلب کرده است، اما ناگزیر دامنه آزمایش آن بسیار محدودتر است.
یکی از ایشوهای مخزن، گزارشهایی را مستند کرده که Windows Defender نسخه x86 برنامه legacy-notepad.exe را علامتگذاری کرده است. مثبت کاذب آنتیویروس ممکن است رخ دهد، اما این گزارش را نباید نه بهطور خودکار نشانه بدافزار دانست و نه تأیید قطعی بیخطر بودن برنامه. تأیید هش SHA-۲۵۶ منتشرشده فقط نشان میدهد فایل با نسخهای که توسعهدهنده منتشر کرده مطابقت دارد.
نسخههای بعدی امضای دیجیتال و هشهای جداگانه برای هر معماری را افزودهاند. بنابراین اگر برنامه را دانلود میکنید، از آخرین نسخه استفاده کنید، هش SHA-۲۵۶ آن را با مقدار منتشرشده از سوی توسعهدهنده مقایسه کنید و پیش از اجرا، ارزیابی خودتان را انجام دهید.
Notepad_legacy فقط برای ویندوز است، زیرا مستقیماً بر پایه Win32 API ساخته شده است. پروژه هشدار میدهد که سازگاری با Wine و Proton تأیید نشده و استفاده از آنها با مسئولیت خودتان است. ساخت برنامه از کد منبع به CMake و یکی از ابزارهای MinGW-w64 یا MSVC نیاز دارد، هرچند نسخههای ازپیشساختهشده این مرحله را برای بیشتر کاربران حذف میکنند. مجوز MIT نیز کد منبع را برای هر کسی که میخواهد آن را بررسی، تغییر یا فورک کند، باز میگذارد.
گاهی کمبودن، خودِ ویژگی است
Notepad_legacy تنها راه دور نگهداشتن هوش مصنوعی از Notepad نیست. مایکروسافت اجازه میدهد ابزارهای نگارش را غیرفعال کنید؛ اگر همچنان زبانهها، ذخیره خودکار، بازیابی نشست و دیگر امکانات Notepad مدرن را میخواهید، این گزینه احتمالاً کافی است.
این فورک برای کسانی است که الگوی ویرایش قدیمی را بهطور کامل میخواهند و سازشهای همراه آن را میپذیرند. در عوض، یک سند در هر زمان، ذخیره آگاهانه، رابط کاربری متعارف ویندوز و کد منبعی بهاندازه کافی کوچک برای بررسی به دست میآورید. اما بازیابی خودکار، کمک نوشتاری مدرن و اطمینان ناشی از برنامهای مایکروسافتی را که بهطور گسترده آزمایش شده است، از دست میدهید.
گاهی پاسخ به افزایش قابلیتهای نرمافزار، افزودن یک کلید تنظیم دیگر نیست؛ بلکه ویرایشگری است که از ابتدا آن قابلیتها را ندارد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oluwademilade Afolabi است. مشاهده مقاله اصلی