برنامههای ناخواسته در گوشیهای قفلشده برای اپراتور آنقدر رایج شدهاند که بسیاری از کاربران دیگر آنها را زیر سؤال نمیبرند. نویسنده میگوید Galaxy S26 او از AT&T پیش از آنکه حتی به Wi‑Fi متصل شود، ۱۸ برنامه نصبشده توسط اپراتور داشت؛ جدا از برنامههای غیرضروری که Samsung از پیش نصب میکند.
او بهجای کنار آمدن با این وضعیت، از ADB برای حذف همه آنها استفاده کرد؛ کاری که برخلاف تصورش زمان زیادی نگرفت.
برنامههای ناخواسته فقط فضای ذخیرهسازی را هدر نمیدهند
اپراتور را مقصر بدانید
تقریباً همه گوشیهای Android قفلشده برای اپراتور، مجموعهای از برنامهها دارند که کاربر هرگز درخواستشان نکرده است؛ حتی مدلهای پرچمدار هم از این قاعده مستثنا نیستند. بخشی از این برنامهها برای تبلیغ سرویسهای خود اپراتور نصب میشوند و بخشی دیگر حاصل همکاری تجاری با شرکتهای ثالثاند. در هر دو حالت، با برنامههای ناخواستهای روبهرو هستید که نادیده گرفتنشان دشوار است.
مشکل این است که بیشتر این برنامههای از پیش نصبشده را نمیتوان بهسادگی حذف کرد. اپراتورها با سازندگان همکاری میکنند تا برنامهها در سطح سیستم قرار بگیرند؛ بنابراین دکمه Uninstall وجود ندارد یا در بهترین حالت، گزینه خاکستری Disable نمایش داده میشود. در نتیجه برنامهها همچنان فضا و منابع گوشی را اشغال میکنند.
حتی اگر مسئله فضا را نادیده بگیرید، مشکل دیگری باقی میماند: بعضی از این برنامهها بسته به پیکربندیشان میتوانند از موقعیت مکانی، گزارش تماسها و دادههای حساس دیگر استفاده کنند. بیتوجهی به آنها در عمل میتواند حریم خصوصی شما را در معرض خطر بگذارد.
شلوغی هم آزاردهنده است. دهها آیکن اضافی در فهرست برنامهها ظاهر میشوند و برخی از آنها در طول روز با اعلانهای مکرر توجه شما را میطلبند.
ADB برنامههای از پیش نصبشده را بدون root حذف میکند
بدون root هم ممکن است
معمولاً حذف این برنامههای ناخواسته اپراتور به root کردن گوشی نیاز دارد؛ کاری که خطرناک است و در بسیاری از گوشیها گارانتی را باطل میکند. خوشبختانه ADB (Android Debug Bridge) یک ابزار خط فرمان است که امکان ارتباط میان رایانه و گوشی Android را فراهم میکند و میتواند برای حذف برنامههای اپراتور به کار رود. به یک رایانه، کابل USB و حدود ده دقیقه صبر نیاز دارید.
ابتدا باید SDK Platform Tools را روی رایانه دانلود کنید. سپس از منوی Developer Options در گوشی، USB Debugging را فعال کنید. بعد از اتصال گوشی با کابل، کافی است فرمانهای درست را اجرا کنید.
UAD-NG حذف برنامههای ناخواسته را بسیار سادهتر میکند
کلیک کنید، تایپ نکنید
اگر کار با فرمانهای خام برایتان خوشایند نیست، راه سادهتری وجود دارد. Universal Android Debloater Next Generation (UAD-NG) یک ابزار رایگان و متنباز با رابط گرافیکی است که بر پایه ADB ساخته شده و کل فرایند را قابلفهمتر میکند. با آن لازم نیست نام بسته هر برنامه را دستی بنویسید؛ فهرست کامل برنامههای نصبشده، از جمله برنامههای اضافهشده توسط اپراتور، نمایش داده میشود.
این ابزار توضیح میدهد هر برنامه چه کاری انجام میدهد و حذف آن تا چه اندازه ایمن است. بستهها با برچسبهای Recommended، Advanced، Expert یا Unsafe مشخص میشوند تا هنگام تصمیمگیری کورکورانه عمل نکنید.
راهاندازی آن مانند ADB معمولی است: Developer Options، USB Debugging و اتصال گوشی به رایانه. اما پس از اتصال، UAD-NG ادامه کار را بر عهده میگیرد؛ فهرست کامل برنامهها را میبینید، موارد ناخواسته را انتخاب میکنید و روی Uninstall میزنید.
اگر این هم برایتان پیچیده است یا اصلاً رایانه ندارید، برنامه Canta میتواند برای حذف برنامههای ناخواسته مستقیماً از گوشی Android کمک کند.
متأسفانه این کار یکبار برای همیشه نیست
یک بهروزرسانی ممکن است همهچیز را برگرداند
نویسنده پس از بررسی همه برنامههای اپراتور در AT&T Samsung Galaxy S26 خود، ۱۸ برنامه را حذف کرد و در مجموع بیش از ۵GB فضا آزاد شد. این مقدار فقط حدود ۲٪ از حافظه داخلی ۲۵۶GB است، اما همچنان ارزش دارد. فهرست برنامهها و بازیهای حذفشده شامل موارد زیر بود:
- 3 Tile Match
- 2025 Word Trip
- 2025 CrossWord Jam
- Block Blast!
- Royal Kingdom
- Vita Mahjong
- Royal Match
- 2248 Two Square
- Monopoly GO
- Solitaire
- Candy Crush Saga
- NewsBreak
- ActiveArmor
- AT&T Cloud
- Device Help
حتی پس از پاکسازی گوشی با ADB، تضمینی نیست که وضعیت همانطور بماند. بهروزرسانیهای نرمافزاری گاهی برنامههای حذفشده را بازمیگردانند. این مسئله بیشتر نتیجه شیوه کار بهروزرسانیهای اپراتور است تا یک باگ.
حتی اگر این بهروزرسانیها را نادیده بگیرید، گوشی ممکن است با گذر زمان برنامههای تازهای نصب کند. برای نمونه، بیشتر گوشیهای Galaxy با AppCloud عرضه میشوند؛ سرویسی که بر مبنای علایق شما برنامه پیشنهاد میدهد و گاهی بدون پرسش آنها را نصب میکند. بنابراین حذف برنامههای ناخواسته بیشتر یک کار نگهداری دورهای است، نه اقدامی یکباره.
منبع: این مطلب یک بومیسازی و بازنویسی تحریریهای بر اساس مقالهای از MakeUseOf نوشته Pankil Shah است: مشاهده مقاله اصلی.