خیلیها وقتی اولین بار سراغ پرینت سهبعدی میروند، تصور میکنند بعد از خرید دستگاه، ساخت قطعات تقریباً رایگان است: یک رول فیلامنت میخرید، فایل مدل را آماده میکنید، دکمه چاپ را میزنید و چند ساعت بعد قطعهای روی میز دارید که شاید نمونه آمادهاش در فروشگاه چند برابر قیمت داشته باشد.
اما حسابوکتاب واقعی کمی پیچیدهتر است. تجربهای که MakeUseOf روایت کرده نشان میدهد اگر فقط قیمت فیلامنت را ببینید، بخش مهمی از هزینهها را نادیده گرفتهاید. فیلامنت، برق، خشککردن مواد، چاپهای ناموفق و حتی زمان عیبیابی همگی روی هزینه نهایی اثر میگذارند؛ هرچند نتیجه نهایی همچنان برای بسیاری از پروژهها به نفع چاپ خانگی تمام میشود.
قیمت فیلامنت را از گرم شروع کنید، نه از رول
یک رول یککیلویی PLA اقتصادی، بسته به برند، رنگ، افزودنیها و تخفیف، معمولاً حدود ۱۲ تا ۲۵ دلار قیمت دارد و گاهی در فروش ویژه ارزانتر هم میشود. اگر این عدد را به وزن تقسیم کنید، هزینه هر گرم فیلامنت چیزی حدود یک تا یکونیم سنت است. این عدد آنقدر کوچک به نظر میرسد که بسیاری از کاربران ناخودآگاه آن را نزدیک به صفر فرض میکنند.
مشکل از جایی شروع میشود که گرمها روی هم جمع میشوند. یک پایه ساده گوشی شاید ۴۰ گرم فیلامنت مصرف کند و حدود نیم دلار هزینه مواد داشته باشد. اما یک نظمدهنده میز، جعبه کابل یا قطعه بزرگتر میتواند ۱۵۰ تا ۲۰۰ گرم مصرف کند؛ یعنی فقط هزینه پلاستیک آن به محدوده ۲ تا ۴ دلار میرسد. اگر بهجای PLA از موادی مثل PETG، ABS یا ASA استفاده کنید، این عدد بالاتر هم میرود.
برق معمولاً متهم اصلی نیست
برخلاف چیزی که زیاد شنیده میشود، برق در بسیاری از پرینترهای سهبعدی جدید سهم بزرگی از هزینه نهایی ندارد. برای مثال در تجربه منبع، دستگاهی مثل A1 Mini با صفحه گرمشونده ۱۸۰ میلیمتری و بدون محفظه گرم، هنگام چاپ PLA معمولاً حدود ۳۰ تا ۷۰ وات مصرف میکند.
با میانگین قیمت برق خانگی آمریکا، یک چاپ هشتساعته تقریباً نیم کیلوواتساعت انرژی مصرف میکند؛ یعنی حدود ۱۰ سنت. حتی یک چاپ کوتاه مثل Benchy بیستدقیقهای روی پرینترهای سریع امروزی، از نظر برق کمتر از یک سنت هزینه دارد. روی ماشینهای قدیمیتر یا دستگاههای بزرگ با صفحه داغتر، برق میتواند سهم بیشتری داشته باشد، اما برای یک پرینتر مدرن و کممصرف معمولاً فقط چند درصد به هزینه فیلامنت اضافه میکند.
خشککردن فیلامنت را هم باید در حساب آورد
اگر تقریباً همیشه با PLA چاپ میکنید، ممکن است سالها بدون دغدغه جدی رطوبت کار کنید. اما وقتی سراغ PETG، TPU، نایلون، ABS یا ASA میروید، رطوبت هوا به یک هزینه پنهان تبدیل میشود. فیلامنت مرطوب میتواند باعث رشتهرشته شدن، صدای ترکیدن هنگام اکسترود، سطح زبر، لایههای ضعیف و قطعات نامطمئن شود.
راهحل معمول، خشککن فیلامنت است. یک مدل اقتصادی مانند Sunlu FilaDryer S2 حدود ۵۰ دلار قیمت دارد و میتواند دمایی نزدیک به ۷۰ درجه سانتیگراد را برای مواد سختتر نگه دارد. اگر این هزینه را روی ۲۵ رول PETG تقسیم کنید، به حدود ۲ دلار برای هر رول میرسید؛ یعنی حدود یکپنجم سنت به ازای هر گرم. مصرف برق خشککن هم معمولاً ناچیز است: یک چرخه ششساعته با هیتر حدود ۵۰ وات، حتی در بدترین حالت فقط چند سنت هزینه دارد.
چاپ ناموفق گرانتر از چیزی است که فکر میکنید
بخش دردناک هزینهها معمولاً چاپهای شکستخورده است. بسیاری از ماشینحسابهای هزینه، درصدی برای دورریز عادی مثل purge line، پایهها، ساپورتها، brim و مواد باقیمانده انتهای رول در نظر میگیرند. اما چاپی که سه ساعت بعد به خاطر مشکل چسبندگی صفحه یا گرفتگی نازل به «اسپاگتی» تبدیل میشود، داستان دیگری دارد.
اگر از هر پنج چاپ یکی شکست بخورد، هزینه مواد پنج تلاش روی چهار قطعه سالم پخش میشود؛ یعنی هر قطعه موفق از نظر تئوری ۲۵ درصد گرانتر تمام میشود. در عمل معمولاً همه شکستها در انتهای کار رخ نمیدهند و بخشی از مواد کمتر هدر میرود، بنابراین یک حاشیه واقعبینانه ۱۵ تا ۲۵ درصدی برای خطاها منطقیتر است. با این حال، همین بخش میتواند بزرگترین افزایشدهنده هزینه واقعی هر قطعه باشد.
زمان شما از فیلامنت گرانتر است
فیلامنت و برق را میتوان با چند عدد ساده حساب کرد، اما زمان کاربر اغلب از همه مهمتر است. اگر برای یک قطعه ارزان مجبور شوید چند ساعت تنظیم، عیبیابی، تمیزکاری، کالیبراسیون یا پرداخت نهایی انجام دهید، هزینه پنهان آن بهسرعت از قیمت پلاستیک بیشتر میشود.
البته بسیاری از کاربران خانگی زمان خود را در این محاسبه وارد نمیکنند، چون پرینتر هنگام خواب یا کار روزانه هم میتواند چاپ کند. قابلیتهایی مثل کالیبراسیون خودکار و تشخیص خطا در دستگاههای جدید نیز چاپ بدون نظارت را عملیتر کردهاند. اما اگر قصد فروش قطعات را دارید یا میخواهید چیزی را جایگزین خرید آماده کنید، نادیدهگرفتن زمان میتواند تصویر اقتصادی پروژه را کاملاً تغییر دهد.
با همه اینها، چاپ خانگی هنوز بهصرفه است
جمعبندی محاسبه منبع این بود که وقتی فیلامنت، برق، حاشیه شکست چاپ و سهم کوچک خشککن برای پروژههای PETG کنار هم قرار میگیرند، هزینه واقعی هر قطعه معمولاً حدود ۲۰ تا ۳۵ درصد بیشتر از هزینه خام فیلامنت است. قطعهای که در نگاه اول ۲ دلار پلاستیک مصرف کرده، شاید در عمل نزدیک به ۲.۵ دلار تمام شود.
این افزایش هزینه به معنی بیارزش بودن پرینت سهبعدی نیست. برای قطعات سفارشی، ابزارهای کوچک، جایگزینهایی که در بازار پیدا نمیشوند و پروژههایی که طراحی اختصاصی میخواهند، چاپ خانگی هنوز میتواند بسیار مقرونبهصرفه باشد. نکته این است که پرینتر سهبعدی دستگاه «چاپ پول» نیست؛ اگر فقط رول فیلامنت را ببینید و بقیه هزینهها را صفر فرض کنید، دیر یا زود از عدد واقعی غافلگیر میشوید.
منبع: این مطلب یک بومیسازی و بازنویسی تحریریهای بر اساس مقالهای از MakeUseOf است: مشاهده مقاله اصلی.