علاقه‌مندان به صدا همیشه به دنبال بهبود کیفیت صوتی هستند، اما برای تجربه‌ای شفاف‌تر لزوماً نیازی به ارتقای تجهیزات ندارید. بهینه‌سازی تجهیزات صوتی موجود، اغلب از خرید محصولات جدید مهم‌تر است. آکوستیک و جای‌گذاری بلندگوها از ارکان اصلی هر اتاق شنیداری خوب‌اند و معمولاً تسلط بر آن‌ها دشوارتر است. هنگام ساخت سینمای خانگی دالبی اتموس در اتاق نشیمنم، چند اشتباه در جای‌گذاری بلندگوها مرتکب شدم؛ شما می‌توانید از این پنج اشتباه درس بگیرید.
بلندگوها بیش از حد به دیوار نزدیک‌اند
بلندگوها برای تولید صدا هوا را به حرکت درمی‌آورند؛ بنابراین به فضای کافی نیاز دارند
ممکن است بخواهید بلندگوها را درست کنار دیوار و با فاصله از محل اصلی شنیدن قرار دهید. به‌ویژه در فضاهای محدود، شاید تصور کنید افزایش فاصله میان آن‌ها جداسازی کانال‌های چپ و راست را بهتر می‌کند. این یکی از ساده‌ترین اشتباهاتی است که هنگام جای‌گذاری بلندگوها در اتاق می‌توانید مرتکب شوید. قرار دادن بلندگوها در فاصله بسیار کم از دیوار، خیلی زود بازتاب‌های صوتی ایجاد می‌کند؛ به‌خصوص در فرکانس‌های پایین.
باس از دیوار بازتاب می‌شود و مستقیماً به محل اصلی شنیدن بازمی‌گردد. این وضعیت مطلوب نیست، زیرا زمان‌بندی آکوستیکی سیستم را مختل می‌کند. بلندگوها صدا را مستقیماً به سمت شما می‌فرستند، اما بازتاب‌های صوتیِ دیوار کمی بعدتر به گوش می‌رسند. این بازتاب‌ها فرکانس‌های بم و میانی را در هم می‌آمیزند و شفافیت و جزئیات صدا را کاهش می‌دهند.
علاوه بر این، برخی بلندگوها با پورتِ پشتی طراحی شده‌اند؛ این مدل‌ها به‌دلیل وجود پورت در پشت کابینت، برای تنظیم فشار داخلی به فاصله بیشتری میان بلندگو و دیوار نیاز دارند. در بلندگوهای دارای پورت جلویی یا کابینت بسته، فاصله کمتری کافی است. به‌عنوان یک قاعده کلی، بهتر است بلندگوها دست‌کم ۲ تا ۳ فوت از دیوار فاصله داشته باشند.
بلندگوها در سطح گوش قرار ندارند
بلندگوهای بسیار بالا یا پایین، صحنه صوتی و تصویرسازی ضعیفی ایجاد می‌کنند
اغلب، میل به چیدمانی زیبا برای بلندگوها به بهای کیفیت صدا تمام می‌شود. ارتفاع بلندگو به‌اندازه موقعیت فیزیکی آن در اتاق اهمیت دارد. این موضوع درباره بلندگوهای ایستاده ساده‌تر است، زیرا به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که هنگام نشستن کاربر روی مبل یا صندلی معمولی، صدا را مستقیماً در سطح گوش پخش کنند. اما اگر به‌دلیل ابعاد بلندگو یا ارتفاع محل شنیدن، درایورها هم‌سطح گوش نباشند، باید با پایه یا زیرپایی این اختلاف را جبران کنید.
این اشتباه بیشتر بر بلندگوهای رومیزی یا کتاب‌خانه‌ای اثر می‌گذارد. برای قرار دادن یک جفت بلندگوی کتاب‌خانه‌ای روی میز، به پایه‌ای نیاز دارید که درایورهای صوتی را به سطح گوش برساند یا به سمت گوش‌ها زاویه دهد. استفاده از این نوع بلندگوها در فضاهای کوچک مناسب است، اما باید با پایه‌های قابل‌تنظیمِ ارتفاع، با دقت تنظیم شوند. اگر به پایه یا زیرپایی نیاز دارید، بهتر است از مدل‌های ضدلرزش یا ساخته‌شده از مواد جاذب صدا مانند فوم استفاده کنید.
به‌ویژه توییتر، یعنی درایور کوچک فرکانس‌های بالا، باید در سطح گوش باشد. ووفر معمولاً کمی پایین‌تر از سطح گوش قرار می‌گیرد. برای تعیین ارتفاع مناسب، پنل جلویی را بررسی کنید، محل توییتر را بیابید و بلندگو را بر همان اساس تنظیم کنید.
بلندگوها مستقیماً به جلو نشانه رفته‌اند
برای صدای ایدئال، آن‌ها را کمی به سمت گوش‌ها زاویه دهید
بلندگوها باید صدا را به سمت گوش‌ها بفرستند و گوش‌ها در دو سوی سر قرار دارند. اگر بلندگوها کاملاً رو به جلو باشند، صدا دقیقاً به گوش‌ها نمی‌رسد. تنظیم درست با زاویه‌دهی به داخل یا تو-این (toe-in) آسان است؛ اما زاویه بیش از حد می‌تواند تجربه شنیداری را بدتر کند.
تو-این بر صحنه صوتی و تصویرسازی استریو اثر می‌گذارد. مجموعه‌ای از بلندگوهای درست جای‌گذاری‌شده، حس مرکز خیالی (phantom center) ایجاد می‌کند. تنها کانال‌های چپ و راست را دارید، اما جای‌گذاری درست، ذهن را متقاعد می‌کند که صدا مستقیماً از روبه‌رو می‌آید. این توهم شنیداری، گستره ادراک شما از صحنه صوتی را افزایش می‌دهد. اگر بلندگوها به‌درستی تنظیم شوند، این تکنیک می‌تواند ضبط‌های زنده را چنان طبیعی جلوه دهد که گویی نوازندگان در همان اتاق حضور دارند.
اگر بلندگوها را بیش از حد به سمت یکدیگر بچرخانید، تصویر استریو و اثر مرکز خیالی واضح‌تر می‌شود، اما پهنای صحنه صوتی کاهش می‌یابد. بلندگوها را به حالت موازی نزدیک‌تر کنید تا صحنه صوتی فوراً گسترده‌تر شود؛ هرچند تصویر استریو ضعیف‌تر خواهد شد. تنها راه یافتن زاویه درست، پیروی از راهنمای سازنده و آزمودن زاویه‌های مختلف است. یک قطعه ثابت را پخش کنید و در هر نوبت، زاویه بلندگوها را پنج یا ده درجه تغییر دهید. وقتی هم‌زمان تصویر استریوی عالی و صحنه صوتی وسیع را شنیدید، زاویه بلندگوها مناسب است.
بلندگوها روی سطحی ایزوله قرار ندارند
قرار دادن آن‌ها در کابینت یا روی سطح مشترک با تجهیزات دیگر اشتباه است
محل قرارگیری بلندگو فقط به موقعیت فیزیکی آن محدود نیست؛ انتخاب سطح مناسب نیز اهمیت دارد. باید میان بلندگو و سطح زیر آن، مواد ضدلرزش یا جاذب صدا قرار دهید. بسته به چیدمان، این مواد می‌توانند به سادگی پدهای لاستیکی باشند یا پدهای ایزوله صوتی از فوم آکوستیک. در چیدمان من، پدهای لاستیکی زیر بلندگوهای ایستاده و پدهای ایزوله لاستیکی میان بلندگوهای جهت‌دار دالبی اتموس و کابینت‌های ایستاده قرار دارند.
اگر محل شنیدن شما شامل یک منبع آنالوگ مانند صفحه‌گردان است، بلندگوها را روی همان سطح قرار ندهید. لرزش بلندگوها به صفحه‌گردان منتقل می‌شود. در بهترین حالت، سوزن این لرزش‌ها را بخشی از موسیقی تلقی می‌کند. در بدترین حالت، لرزش‌ها باعث پرش سوزن در شیارهای صفحه می‌شوند؛ اتفاقی که کیفیت صدا را کاهش می‌دهد و ممکن است به صفحه آسیب بزند.
در نهایت، در برابر وسوسه قرار دادن بلندگوها درون کابینت، قفسه یا هر فضای بسته دیگری مقاومت کنید. معایب نزدیک بودن بلندگوها به دیوار پشتی را به یاد آورید. موانع فیزیکی نزدیک بلندگو، نقاط بازتاب ایجاد می‌کنند و صدا را پیش از رسیدن به گوش شما کدر و دچار اعوجاج می‌سازند.
فاصله‌گذاری نادرست بلندگوها
بلندگوهای بیش از حد نزدیک یا دور از محل اصلی شنیدن، صدایی ضعیف‌تر تولید می‌کنند
اشتباه دیگر در جای‌گذاری بلندگوها، نادیده گرفتن قانون مثلث متساوی‌الاضلاع است. بسیاری از علاقه‌مندان صدا می‌دانند زاویه و فاصله میان بلندگوها و محل اصلی شنیدن مهم است، اما فراموش می‌کنند فاصله میان کانال‌های چپ و راست نیز نقشی اساسی دارد. بلندگوی چپ، بلندگوی راست و محل اصلی شنیدن باید به‌گونه‌ای قرار گیرند که یک مثلث متساوی‌الاضلاع فرضی تشکیل دهند. این چیدمان برای ایجاد صحنه صوتی مناسب و تصویر استریو ضروری است و تأثیر چشمگیری بر کیفیت صدا دارد.
فرض کنید بلندگوها شش فوت از یکدیگر فاصله دارند. فاصله میان کانال چپ و محل اصلی شنیدن نیز باید شش فوت باشد و بلندگو باید طوری زاویه بگیرد که خطی مستقیم و فرضی میان این دو نقطه شکل بگیرد. همین اصل درباره بلندگوی راست و محل اصلی شنیدن نیز صدق می‌کند. مثلث متساوی‌الاضلاع نه‌تنها فاصله مناسب را مشخص می‌کند، بلکه زاویه مناسب تو-این را نیز نشان می‌دهد.
چگونه بلندگوها را درست جای‌گذاری کنیم
اکنون که با خطاهای جای‌گذاری آشنا شده‌اید، می‌توانید آن‌ها را درست انجام دهید. بلندگوها را از دیوار فاصله دهید، با فاصله و زاویه مناسب تو-این یک مثلث متساوی‌الاضلاع بسازید، مطمئن شوید توییتر بلندگو در سطح گوشِ محل اصلی شنیدن قرار دارد و بلندگو را روی سطحی ایزوله بگذارید. با رعایت این اصول، بهترین صدا را از سیستم صوتی خود دریافت خواهید کرد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Brady Snyder است. مشاهده مقاله اصلی