تطبیق یک کتاب برای پردهٔ بزرگ کار آسانی نیست. طرفداران یک کتاب میتوانند زمانی که در مورد نحوهٔ برخورد یک فیلم با منبع اصلی است، بسیار حساس باشند. من این را میدانم، چون من هم یکی از آنها هستم. من حتی نمیتوانم تعداد دفعاتی را که از یک سالن سینما خارج شدم و کاملاً ناامید شدم به خاطر یک اقتباس متوسط دیگر، بشمارم. زندگی یک خوانندهٔ پرشور کار آسانی نیست، به شما اطمینان میدهم.
تبدیل یک کتاب به فیلم بزرگصفحه کاری آسان نیست. طرفداران یک کتاب میتوانند نسبت به نحوهٔ برخورد فیلم با منبع اصلی بسیار حساس باشند. خودم میدانم، چون جزو آنها هستم. حتی نمیتوانم تعداد دفعاتی که از یک سینما خارج شدم و کاملاً ناامید بهخاطر یک اقتباس متوسط دیگر شدم، بشمارم. زندگی یک خوانندهٔ مشتاق آسان نیست، به شما اطمینان میدهم.
اما گاهی گاهی با فیلمی مواجه میشوم که دقیقاً مفهوم را میگیرد. هیچ اقتباسی کامل نخواهد بود، زیرا انتظار داشتن از یک فیلم دو ساعته که رمان بیش از ۳۰۰ صفحه را بهطور وفادار بازسازید، واقعگرایانه نیست. در طول سالها اقتباسهای زیادی از کتابهای استیون کینگ انجام شده است، از ناگوار تا شگفتانگیز به گونهای که زندگی را تغییر میدهد. اما به نظر من برخی از آنها در واقع محتواهای اصلی کینگ را بهطورهایی که هرگز انتظارش را نداشتم، پشت سر گذاشتهاند.
رستگاری شاشانک
در زندگی مشغول باشید
بر پایهٔ رمان کوتاه ۱۹۸۲ «ریتا هیویث و رستگاری شاشانک»، این نه تنها یکی از بهترین اقتباسهای کینگ است، بلکه بهراحتی یکی از بهترین فیلمهای تمام دوران به طور کلی است. چیزی که رستگاری شاشانک را ویژه میکند، بازیگرانش است که با اجراهای مسحورکنندهٔ تیم رابینز و مورگان فریمن بهعنوان دو زندانی که به بهترین دوستان تبدیل میشوند، درخشاناند.
رمان کوتاه نیز بسیار خوب است و فیلم در واقع نسبتاً به رمان وفادار است. اما من پایان فیلم را بسیار بیشتر میپسندم. زندانبان ساموئل نورتن (باب گنتون) در واقع بهدلیل مجبور کردن اندی (ربینز) به شستوشوی پولش، عواقبی میپذیرد جز مجرد شدن از سمتش، همانگونه که در رمان رخ میدهد. انتهایهای کینگ ممکن است موفق یا ناموفق باشند، بنابراین تعجبی ندارم که کارگردان فرانک دارابونت در اینجا آن را بهبود بخشیده است. هر دو داستان عالیاند، اما رستگاری شاشانک احساس تکامل بیشتری میدهد.
دکتر اسلیپ
این دنباله میدرخشد
من مدت طولانی منتظر انتشار کتاب دکتر اسلیپ بودم و بهطور کلی از آن تحت تأثیر قرار گرفتم. روشی که کینگ با ترامای دنی در ارتباط با رخدادهای هتل اورلوک در رمان «درخشش» برخورد کرد، تمام نقاط قوت معمول نویسنده را نشان میداد. بهنظر میرسید فقط زمان کافی است تا کتاب اقتباس شود، با توجه به اینکه فیلم «درخشش» همیشهبهروز و محبوب است. هنوز هر هوادار کینگ میداند که او از اقتباس فیلمی آن کتاب زیاد خوشش نمیآید، چون تغییرات زیادی داشته است. پس فیلم دکتر اسلیپ چگونه میتواند این را سازگار کند؟
خوب، فیلمساز مایک فلانگان در سال ۲۰۱۹ با اقتباس خود از «دکتر اسلیپ» راه حل را پیدا کرد؛ فیلمی واقعاً شگفتانگیز. اگرچه کار خوبی در اقتباس کتاب انجام میدهد، همچنین حاوی عناصر و ارجاعاتی به فیلم محبوب نیز است. این واقعاً ترکیبی از بهترینهاست و من قانع نیستم که کسی بهجز فلانگان بتواند این کار را انجام دهد. بار دیگر، من نیز معتقدم پایان فیلم بهطرز چشمگیری بر کتاب برتری دارد. فشارها احساس بالاتری میکنند و مسیر شخصیت دنی بیشتر عاطفی و مهم است. برای من، این یک فیلم ترسناک است که با برخی از بهترین فیلمهای ترسناک ۲۰۲۵ برابر است.
در کنار من
داستان رشد و بلوغ نهایی
این یکی سخت است، چون فیلم و رمان کوتاه تقریباً یکدیک هستند. چیزی که «در کنار من» را نسبت به رمان کوتاه «بدن» برای من کمی جذابتر میکند، بازیگران درخشانه است. آنها مادهٔ کینگ را ارتقا میدهند، که کاری دشوار است با توجه به اینکه این یکی از بهترین رمانهای کوتاه اوست. بسیاری از دیالوگهای فیلم مستقیماً از داستان برداشته شدهاند، اما سطحی از احساس و بلوغ بیشتر به آنها اضافه شده است.
با این حال، این مورد تا حدی مانند پرتاب سکه است و عشق من به «در کنار من» احتمالاً بیشتر ریشه در نوستالژی دارد تا هر چیز دیگری. من سالها پس از تماشای مکرر «در کنار من» رمان «بدن» را خواندهام، بنابراین دومی جای ویژهای در قلبم دارد. این بهراحتی یکی از بهترین فیلمهای احساسخوب است، حتی اگر در نهایت داستانی تلخام شیرین باشد، همانند بسیاری از آثار کینگ.
مه
آن پایان ولی
«مه» فیلم بسیار خوبی است و همچنین رمان کوتاه بسیار خوبی است. در واقع، آنها تقریباً یکسان اجرا میشوند، که همین دلیل لذت دیدن دارابونت از اقتباس داستان کینگ است. او میتواند صفحه را به زندگی بیاورد در حالی که سبک خودش را به آن تزریق میکند، همانطور که در «رستگاری شاشانک» انجام داد. این یک استعداد نادر است. اما اوضاع وقتی به پایان میرسد کاملاً وحشی میشود. شخصیت اصلی دیوید (توماس جین) تصمیم میگیرد که همراهانش شامل پسرش را بکشد تا اجازه ندهد که بهطرز وحشیانه توسط موجودات کشته شوند. درست وقتی این اتفاق میافتد، نظامیان میآیند و موجودات را میکشد و دیوید ویران میشود. این وحشتناک، بیرحمانه و کاملاً درخشان است.
با این حال، رمان کوتاه پایانش مبهمتر است. دیوید و پسرش هنوز فرار میکنند، اما سرنوشتشان نامشخص است و موجودات و مه همچنان باقی میمانند. کینگ عاشق پایانهای مبهم است و من میفهمم او چه قصدی داشته است، اما این کمبود ضربهٔ احساسی فیلم دارد. هر دو داستان عالیاند و صادقانه بگویم، پایان رمان چیزی است که من لذت میبرم. اما دلیل این است که بسیاری از طرفداران ترس، پایان فیلم «مه» را بهعنوان یکی از شوکانگیزترین لحظات تمام دوران مینامند.
اقتباسهای استیون کینگ فرصتهای بزرگی برای خلاقیت هستند
بسته به داستان، اقتباس یکی از آثار کینگ فرصت بزرگی برای یک فیلمساز است تا عضلهٔ خلاقیت خود را بهکار گیرد. در حالی که طرفداران به شدت به آثار او (که شامل من هم میشود) چسبیدهاند، من هنوز بر این باورم که پایانهای او میتوانند کمی ضعیف باشند. داستانهای بسیاری در کارنامهٔ او وجود دارد که شایستهٔ پردازش اقتباسی هستند و فرصت برای بهبود دارند. برای من، این فیلمها دقیقاً همین کار را انجام میدهند.
در مورد کینگ که اغلب به عنوان استاد ترس شناخته میشود، حتماً این فیلمهای ترسناک که خالصاً خوراکیهای کابوسی هستند را بررسی کنید.