درست در میانه تحولی بزرگ در رایانش قرار داریم. کارهایی که زمانی با لپتاپ انجام میشد، اکنون به گوشیها و تبلتها سپرده شدهاند؛ لپتاپها برای بهرهوری بیشتر روزبهروز بیشتر به پردازندههای مبتنی بر Arm روی میآورند و رایانههای رومیزی، آنگونه که میشناسیمشان، کوچکتر میشوند. همهچیز در حال دگرگونی است و گوگل نیز تصویر تازهای از لپتاپ آینده در سر دارد.
نکته مهم این است که گوگل نمیخواهد چرخ را از نو اختراع کند یا شکل کلی لپتاپ را تغییر دهد. این شرکت در عوض میکوشد سیستمعامل را از نو تصور کند و آن را به «سامانهای هوشمند» بدل سازد که تجربههای چندسکویی و هوشمندی Gemini در کانون آن قرار دارند. گوگلبوکها رده تازهای از لپتاپها هستند که این سیستمعامل جدید، موسوم به سیستمعامل گوگلبوک، را اجرا میکنند. این دستگاههای ردهبالا از نظر قیمت و کارایی بالاتر از کرومبوکها قرار میگیرند و سیستمعاملشان بر پایه زیرساخت فنی Android، بنیانهای دسکتاپی ChromeOS و یک زیرسامانه Linux ساخته شده است.
چند لپتاپ گوگلبوک را امتحان کردم تا ببینم کار کردن با آنها و این سیستمعامل تازه در عمل چه حسی دارد؛ و برداشت نخست من بهطرز غافلگیرکنندهای مثبت بود. پشتیبانی از برنامهها میتواند سیستمعامل گوگلبوک را به موفقیت برساند یا به شکست بکشاند و احتمالاً آغاز راه چندان هموار نخواهد بود. بااینحال، یکپارچگی سیستمعامل گوگلبوک و Android از پیوند macOS و iOS بهتر است و این خود گواهی بر دستاورد گوگل به شمار میرود.
درباره این مقاله: Qualcomm هزینه سفر و اقامت برای حضور در Snapdragon Summit را پرداخت کرده است. این شرکت هیچ نقشی در محتوای مقاله نداشته و پیش از انتشار نیز آن را ندیده است.
سختافزار، مشکل گوگلبوکها نیست
تراشه ردهبالا، ساخت ممتاز و قیمت گزاف
اگر تردید دارید که گوگلبوکها ارزش چنین هزینهای را دارند یا نه ــ ارزانترین مدل، Acer Googlebook ۱۴ با قیمت $۸۹۹ است ــ سختافزار نباید دلیل تردیدتان باشد.
همه آنها بیتردید دستگاههایی ردهبالا هستند، زیرا بدنه هر گوگلبوک از موادی شکیل و بادوام مانند آلومینیوم، آلیاژ منیزیم و فیبر کربن ساخته شده است. تمام گوگلبوکها نمایشگر لمسی دارند و بهجز یک مدل، یعنی Dell XPS Googlebook، همگی به پنل OLED مجهزند. همه آنها همچنین نوار سفارشی Glowbar را دارند؛ قابلیتی که هرچند سودمندیاش محل تردید است، ادای دینی هوشمندانه و خوشظاهر به Pixel Chromebook گوگل به شمار میرود. در حال حاضر پنج مدل گوگلبوک وجود دارد که فهرستشان در ادامه آمده است، اما انتظار میرود این الزامهای سختافزاری درباره مدلهای آینده نیز صدق کنند.
- ایسر گوگلبوک ۱۴ ($۸۹۹)
- دل XPS گوگلبوک ($۹۹۹)
- لنوو گوگلبوک ۱۵ ($۱,۰۹۹)
- اچپی گوگلبوک ۱۴ ($۱,۲۹۹)
- ایسوس گوگلبوک ۱۴ ($۱,۲۹۹)
در رویداد Snapdragon Summit فرصت کار با Dell XPS Googlebook و HP Googlebook ۱۴ را پیدا کردم و طراحی XPS Googlebook واقعاً شگفتزدهام کرد. این دستگاه شباهتهای طراحی فراوانی با Dell XPS ۱۳ عرضهشده در سال جاری دارد و این نکته مثبتی است. بدنه آن آلومینیومی است، تنها ۱۲.7mm ضخامت دارد و وزنش به ۲.۲ پوند میرسد. البته پنل LCD و نمایشگر کوچکتر ۱۳.۴ اینچی آن ممکن است برخی خریداران را منصرف کند؛ اما همین ویژگیها سبب شدهاند قیمت دستگاه زیر $۱,۰۰۰ بماند و بدنهای چنین جمعوجور داشته باشد.
از نظر مشخصات فنی، تمام گوگلبوکها دستکم 16GB حافظه RAM و 256GB فضای ذخیرهسازی دارند. این مقدار حافظه دو برابر MacBook Neo است و میزان RAM یکی از عواملی است که تا حدی قیمت گوگلبوکها را توضیح میدهد. بخش دیگر ماجرا به تراشه مربوط است: هر گوگلبوک به پردازندهای در کلاس دسکتاپ از خانواده Intel Core Ultra Series ۳ یا Snapdragon X شرکت Qualcomm مجهز شده است. شایان توجه است که پردازندههای Intel متعلق به ۲۰۲۶ و پردازندههای Snapdragon متعلق به ۲۰۲۴ هستند؛ بااینحال، تراشههای Snapdragon X Elite همچنان قدرتی بیش از اندازه کافی دارند.
پس از استفاده از تراشههای Apple silicon و Snapdragon X در شمار زیادی از رایانههای مجهز به macOS و Windows، دیگر تحمل استفاده از تراشههای x86 را در دستگاههای شخصیام ندارم. خلاصه اینکه از عرضه گوگلبوکهایی با تراشه Snapdragon X Elite خرسندم. بااینحال، پرسش بزرگی که همچنان بیپاسخ مانده این است که آیا سیستمعامل گوگلبوک اساساً میتواند از توان Intel Core Ultra Series ۳ یا Qualcomm Snapdragon X Elite بهره بگیرد یا نه. در Snapdragon Summit کوشیدم با گفتوگو با نمایندگان سازندگان همکار گوگل که سختافزار گوگلبوک را تولید میکنند، پاسخی برای این پرسش بیابم.
نرمافزار، بزرگترین نقطه قوت گوگلبوکهاست
اما اگر برنامههایتان اجرا نشوند، به بزرگترین ضعف آنها بدل میشود
پشتیبانی از برنامهها در روزهای نخست سیستمعامل گوگلبوک همچنان در هالهای از ابهام خواهد بود، اما نشانههای امیدوارکنندهای به چشم میخورد. نخست اینکه اجرای برنامهها چندان جای نگرانی ندارد. گوگلبوکها نسخهٔ کامل دسکتاپ Chrome را اجرا میکنند، هم از برنامههای وب پیشرونده (PWA) و هم از فعالیتهای وب مورد اعتماد (TWAs) پشتیبانی میکنند و تمام ظرفیتهای Google Play Store را نیز در اختیار دارند. بنابراین، بهاحتمال زیاد از یکی از این راهها به برنامهها و خدمات موردنیازتان دسترسی خواهید داشت. بااینحال، معلوم نیست این برنامهها نرمافزارهایی تمامعیار و کاملاً بهینهشده برای سیستمعامل گوگلبوک باشند، نسخههای اندرویدی عرضهشده در Play Store یا کارخواههای تحت وب؛ و مشکل دقیقاً همینجاست.
Adobe مشغول ساخت نسخهای از Premiere ویژهٔ سیستمعامل گوگلبوک است و این شروع خوبی به شمار میرود. بااینهمه، برداشت من این است که بسیاری از برنامهها، ازجمله Photoshop و Lightroom، دستکم در آغاز از نسخههای مبتنی بر Android استفاده خواهند کرد، نه نسخههایی اختصاصی که همتراز نمونههای macOS و Windows باشند. البته بهخوبی میدانم که بیشتر کاربران لپتاپ عکس یا ویدئو ویرایش نمیکنند. در واقع، بسیاری از آنها میتوانند همهٔ کارهایشان را درون یک مرورگر وب انجام دهند؛ خود من هم اگر واقعاً بخواهم، از پس چنین کاری برمیآیم.
پس چرا پشتیبانی از برنامهها برای گوگلبوکها تا این اندازه اهمیت دارد؟ چون کرومبوکها و ChromeOS از همان ابتدا برای کاربرانی طراحی شده بودند که به برنامههای حرفهای دسکتاپ یا توان پردازشی فراوان نیاز نداشتند. اگر قرار باشد مردم برای خرید یک گوگلبوک دو برابر Chromebook Plus پول بپردازند، باید دلیل قانعکنندهای وجود داشته باشد. اگر این دلیل توان پردازشی بیشتر است، به نرمافزارهای همتراز برنامههای دسکتاپ نیز نیاز دارید تا بتوانند از این توان بهره ببرند.
در فرصت کوتاهی که برای کار با Dell XPS Googlebook و HP Googlebook ۱۴ داشتم، نتوانستم برنامهها یا روندهای کاری مشخصی را بیازمایم. بااینحال، همین حالا دلیلی یافتهام که گوگلبوک را به کرومبوک یا حتی رایانههای مجهز به macOS و Windows ترجیح دهم: نرمافزار. منظورم نرمافزاری نیست که امکان انجام کارهای سنگین و حرفهای را روی لپتاپ فراهم میکند؛ از آن نوع نرمافزاری حرف میزنم که مردم را ترغیب میکند گوشی Google Pixel را به Samsung Galaxy ترجیح دهند، با اینکه دومی در برابر مبلغ پرداختی، سختافزاری بهطور عینی بهتر ارائه میدهد.
سیستمعامل گوگلبوک حسی شبیه نسخهٔ گوگلی Android، یعنی Pixel UI، دارد و این تعریف کوچکی نیست. وقتی کار با یک گوگلبوک را آغاز میکنید، همهچیز آشنا به نظر میرسد. کشوی برنامهها، پنل اعلانها و صفحهٔ کنترل، همگی از همتایان خود در Pixel UI الهام گرفتهاند. حتی ظاهر برنامههای سیستمی، مانند تنظیمات و فایلها، از Android تأثیر پذیرفته است. از نظر جلوههای بصری و تجربهٔ کاربری، زبان طراحی سیستمعامل گوگلبوک ریشه در سیستمعامل همراه گوگل دارد.
البته این رویکرد کاملاً تازه نیست و ایرادی هم ندارد. Apple در سالهای اخیر برنامهٔ تنظیمات، مرکز اعلانها و مرکز کنترل را با ظاهری بسیار شبیه iOS به macOS افزوده است. طراحی Windows هنوز از برخی جهات در گذشته مانده، اما Microsoft دستکم Phone Link را دارد که استفاده از گوشی هوشمند از طریق رایانه را آسانتر میکند. در این میان، رابط کاربری الهامگرفته از دستگاههای همراه و سازگار با لمس در سیستمعامل گوگلبوک، کاملاً با سختافزار گوگلبوک هماهنگ است؛ زیرا همهٔ مدلها صفحهنمایش لمسی دارند.
گوگل با سیستمعامل گوگلبوک همان کاری را انجام داده که Microsoft و Apple پیشتر در پی انجامش بودند، اما این بار بهتر. برنامهٔ Files در این سیستمعامل نمونهای بینقص است: با آن میتوانید از طریق گوگلبوک به عکسها و فایلهای گوشی Android خود دسترسی پیدا کنید، بیآنکه نیازی به همرسانی یا مرتبسازی فایلها باشد. شاید تصور کنید iPhone و Mac نیز همینگونه کار میکنند، اما چنین نیست. میتوانید فایلها را برای دسترسی میانسکویی در iCloud نگه دارید یا با AirDrop به اشتراک بگذارید، ولی بدون همرسانی یا مرتبسازی فایلها نمیتوانید از Mac به فایلهای ذخیرهشده در حافظهٔ محلی iPhone دسترسی پیدا کنید.
پیوستگی میان برنامهها نیز به لطف قابلیت Continue On در سیستمعامل گوگلبوک بهتر است. میتوانید کاری را که روی گوشی نیمهتمام گذاشتهاید، از همان نقطه در لپتاپ ادامه دهید. گوگل نخستین شرکتی نیست که چنین قابلیتی را پیشگامانه عرضه میکند، اما از آنجا که هر دو نوع دستگاه از زیرساخت فنی یکسانی بهره میبرند، این ویژگی در سیستمعامل گوگلبوک بهتر کار خواهد کرد. Cast My Apps نیز راهی کاربردی برای کنترل گوشی از راه دور با گوگلبوک است؛ هرچند باید پذیرفت که تقریباً نسخهبرداری کاملی از قابلیتهای مشابه موجود در macOS و Windows به شمار میرود.
آیا باید گوگلبوک بخرید؟
تنها اگر دشواریهای دوران بلوغ را میپذیرید
بیایید به تجربهٔ کاربری و زبان طراحی سیستمعامل گوگلبوک بازگردیم که بهشدت از Pixel UI الهام گرفته است. با همهٔ علاقهای که به Pixel UI دارم، بهدلیل محدودیتهای سختافزاری گوشیهای Google Pixel نمیتوانم از آن استفاده کنم. در واقع، در رویداد Snapdragon Summit با چند تن از روزنامهنگاران همکارم صحبت میکردم و میگفتم چقدر دوست دارم Pixel UI را روی Galaxy S26 Ultra نصب کنم و گوشی بینقصی بسازم. سیستمعامل گوگلبوک همان طراحی زیبا و شهودی را ارائه میدهد، اما بدون کاستیهای سختافزاری.
Core Ultra Series ۳ شرکت Intel و Snapdragon X Elite شرکت Qualcomm تراشههایی مطمئن و آزمودهشدهاند. با توجه به الزامات سختگیرانهٔ سختافزاری گوگل، عملکرد دستگاه مشکلی ایجاد نخواهد کرد. در نتیجه، نرمافزار چشمنواز سیستمعامل گوگلبوک را بدون کاستیهای سختافزاری در اختیار خواهید داشت و نقطهضعف اصلی به پشتیبانی از برنامهها محدود میشود. با توجه به اینکه امروزه کاربران اندکی برای کار با لپتاپ به برنامههای تخصصی و سنگین وابستهاند، گمان میکنم عبور از این مانع آسانتر از کنار آمدن با محدودیتهای سختافزاری گوشیهای Pixel باشد.
پس چه کسانی باید گوگلبوک بخرند؟ اگر شیفتهٔ رابط کاربری پیکسل و ChromeOS هستید و مدتهاست رؤیای استفاده از نرمافزارهای گوگل روی یک لپتاپ ردهبالا را در سر میپرورانید، گوگلبوکها برای شما ساخته شدهاند. اما برای دیگران، این دستگاهها همچنان در مرحلهٔ «صبر کنیم و ببینیم» قرار دارند. توصیه میکنم گوگلبوک را پیشخرید نکنید و پیش از پرداخت دستکم ۸۹۹ دلار، منتظر بمانید تا وضعیت پشتیبانی از برنامهها روشن شود.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Brady Snyder است. مشاهده مقاله اصلی