جورج آر. آر. مارتین یکی از نامآشناترین نویسندگان زنده ادبیات فانتزی است؛ آوازهای که بیش از همه مدیون موفقیت مجموعه کتابهای «نغمه یخ و آتش» است که HBO آن را با نام «بازی تاجوتخت» به تصویر کشید. این شبکه اکنون مجموعههای «خاندان اژدها» و «شوالیه هفت پادشاهی» را نیز پخش میکند که بهترتیب بر پایه کتاب «آتش و خون» و داستانهای کوتاه «دانک و اِگ» نوشته مارتین ساخته شدهاند.
مارتین افزون بر آنکه نویسندهای پرآوازه است، خوانندهای سیریناپذیر نیز به شمار میرود؛ بنابراین اگر از آثارش لذت میبرید، پیشنهادهای فراوانی دارد که احتمالاً به مذاقتان خوش خواهد آمد.
دریای زمین
حماسهای فانتزی و بهکلی نامتعارف
در حالی که بیشتر مجموعههای فانتزی حماسی بر گونهای نبرد نظامی تمرکز دارند، مجموعه پیشگامانه «دریای زمین» اثر اورسولا کی. لو گویین مسیر آرامتری را در پیش میگیرد. در نخستین کتاب، «جادوگر دریای زمین»، جوانی بااستعداد به نام گِد به مدرسه جادوگری میرود و موجودی هولناک و سایهگون را پدیدار میکند. او پیش از آنکه بتواند زندگیاش را ادامه دهد، باید با معنای این رخداد برای خودش روبهرو شود.
گِد در بسیاری از پنج کتاب بعدی ــ هرچند نه در همه آنها ــ حضور دارد، اما در هیچیک خبری از نبردهای نظامی عظیم و اربابان تاریکی نیست که دوستداران فانتزی حماسی انتظارشان را دارند. لو گویین در عوض راههای دیگری برای کاوش در مجمعالجزایر افسونشدهاش مییابد و بیشتر کتابها نیز داستانی مستقل دارند. این آثار ژرفاندیشانه، خیالانگیز و هیجانآورند و هر کسی که تازه به جهان فانتزی حماسی پا میگذارد، باید آنها را بخواند. اقتباسی تلویزیونی هم از این مجموعه ساخته شده، اما بهتر است نادیدهاش بگیرید.
«آیوانهو» نوشته والتر اسکات
بازگشت به نقطه آغاز
جورج آر. آر. مارتین شیفته آثار کلاسیک است. این رمان که در سال ۱۸۱۹ منتشر شد، داستان ویلفردِ آیوانهو را دنبال میکند؛ شوالیهای ساکسون که از ارث محروم شده و در انگلستان سده دوازدهم زندگی میکند. آیوانهو با چهرهای ناشناس در مسابقهای رزمی شرکت میکند، زخمی میشود و سرانجام کسانی از جمله رابین هود، قانونشکن افسانهای، او را از قلعهای در آتش نجات میدهند. تصور امروزی ما از رابین هود نخستین بار در همین کتاب شکل گرفت.
«آیوانهو» ماجراجویی پرشور، عشقورزی قرونوسطایی و تاریخ را چنان در هم میآمیزد که خوانندگان زمان خود را به وجد آورد و الگویی برای داستان تاریخی پدید آورد که تا امروز پابرجاست. رمانهای «نغمه یخ و آتش» مارتین داستان تاریخی نیستند، اما بسیار از تاریخ واقعی الهام گرفتهاند؛ ازاینرو بهسادگی میتوان تأثیر «آیوانهو» را بر آنها دید.
«زمین رو به مرگ» نوشته جک ونس
فانتزی با چاشنی علمیتخیلی
داستان کتابهای «زمین رو به مرگ» میلیونها سال بعد در آینده زمین میگذرد و جادوگران، دزدان و شیادان گوناگونی را دنبال میکند که میان ویرانههای تمدنی از روزگاران دور زندگی میکنند؛ جایی که بازماندههای شگفتیهای فناوری اکنون جادو پنداشته میشوند. نخستین کتاب، «زمین رو به مرگ» که در سال ۱۹۵۰ منتشر شد، مجموعهای از داستانهای کوتاه است، اما سه کتاب بعدی بیشتر به رمان شباهت دارند.
نثر «زمین رو به مرگ» غنی و پرآرایه است، شخصیتهایش از نظر اخلاقی خاکستریاند و فضای آن آمیزهای از تیرگی و بازیگوشی است. اینجا نیز هنگام خواندن کتاب، بیاختیار برخی شخصیتهای مارتین با اصول اخلاقی انعطافپذیر به یاد میآیند.
«قهرمانان» نوشته جو ابرکرومبی
به روزگار معاصر خوش آمدید
پیشنهادهای مارتین تنها به آثار کلاسیک چندین دهه پیش محدود نمیشود. جو ابرکرومبی نویسنده معاصر ادبیات فانتزی است که بیش از همه با مجموعه فانتزی تلخ و تاریک «قانون نخست» شناخته میشود.
«قهرمانان» در جهان «قانون نخست» ابرکرومبی میگذرد، اما داستانی مستقل را روایت میکند. روایت پیوسته میان شخصیتهای گوناگون دو سوی نبردی بیرحمانه جابهجا میشود؛ نبردی برای تصرف حلقهای از سنگافراشتههای باستانی که ارزش نمادینشان از اهمیت راهبردی آنها بیشتر است. ابرکرومبی خود را جای همه میگذارد، از فرماندهان کارکشته گرفته تا سربازان تازهوارد، و روایتی تکاندهنده از پوچی جنگ میآفریند.
«نام باد» نوشته پاتریک راتفوس
اگر انتظار برای «بادهای زمستان» را دوست دارید، عاشق انتظار برای این یکی میشوید
«نام باد» نیز مانند «جادوگر دریای زمین» درباره جوانی است که به مدرسه جادوگری میرود. نام او کوئوت است؛ نابغهای در جادو که ظاهراً در برانگیختن جنگ داخلی عظیمی نیز نقش داشته است، جنگی که تمدن را از هم گسیخته است.
روتفوس در کتاب «هراس مرد دانا» که در سال ۲۰۱۱ منتشر شد، پرده از جزئیات بیشتری از این داستان برداشت. از آن زمان تاکنون، هواداران چشمبهراه سومین و بهگفته نویسنده آخرین جلد مجموعه، یعنی «دروازههای سنگی»، ماندهاند. هرچند این انتظار بسیار طولانی شده، کشش داستان و نثر شاعرانه مجموعه آنقدر درخشان است که خواندنش همچنان ارزش دارد.
پادشاهان نفرینشده
«بازی تاجوتختِ اصلی»
تا اینجا بیشتر از کتابهای خیالپردازی حماسی گفتهایم، اما ادبیات داستانی تاریخی نیز تأثیر ژرفی بر مارتین گذاشته است. مجموعه «پادشاهان نفرینشده» نوشته موریس دروئون یکی از آثار محبوب اوست. نخستین جلد این مجموعه با نام «پادشاه آهنین» در سال ۱۹۵۵ منتشر شد و مارتین حتی بر یکی از چاپهای تازه آن پیشگفتاری نوشته است.
«پادشاهان نفرینشده» سرنگونی دودمان کاپتی فرانسه در سده چهاردهم را روایت میکند. داستان از جایی آغاز میشود که فیلیپ چهارم، پادشاه فرانسه، ژاک دو مولای، استاد اعظم شوالیههای معبد، را بیرحمانه اعدام میکند. مولای در حالی که بر توده هیزم میسوزد، پادشاه، پاپ و نوادگانشان را تا نسل سیزدهم نفرین میکند. شش کتاب بعدی نشان میدهند که این نفرین چگونه ــ دستکم در ظاهر ــ در موجی پایانناپذیر از قتلهای سلطنتی، خیانتهای سیاسی، رسواییهای زناکارانه، فرمانروایان بیکفایت و بحرانهای جانشینی نمود مییابد. این مجموعه نیز مانند «بازی تاجوتخت» سرشار از دسیسهچینی و خنجر زدن از پشت است؛ ماجراهایی که گروهی پربار از شخصیتهای گیرا رقم میزنند.
داستانهای ساکسون
به آخرین پادشاهی سفر کنید
مجموعه «داستانهای ساکسون» که از روی آن سریال تلویزیونی درخشان «آخرین پادشاهی» ساخته شده، یکی از بهترین آثار برنارد کورنول، نویسنده نامدار داستانهای تاریخی، است. ماجرا در انگلستان سدههای نهم و دهم میگذرد و زندگی اوتردِ ببانبورگ را دنبال میکند؛ مردی که ساکسون زاده شده، اما دانمارکیها او را پرورش دادهاند. توانایی او در پیوند دادن دو مردمی که همواره در پی کشتن یکدیگرند، وی را در کانون برخی از بزرگترین رویدادهای تاریخ بریتانیا قرار میدهد.
مجموعه «داستانهای ساکسون» در مجموع ۱۳ کتاب دارد و زندگی اوترد را از جوانی نوخاسته تا سالخوردگی در مقام جنگسالاری کهنهکار دنبال میکند. این مجموعه گسترده و چشمگیر با چنان ریزبینیای نوشته شده که تنها از کورنول برمیآید.
ارباب حلقهها
البته که همینطور است
مارتین نیز مانند بسیاری از نویسندگان، چه در گونه خیالپردازی و چه بیرون از آن، آشکارا از دوستداران سهگانه «ارباب حلقهها» نوشته جی. آر. آر. تالکین است. این مجموعه کلاسیک ماجراهای هابیتی به نام فرودو بگینز را دنبال میکند که همراه دوستانش میکوشد برای حلقه یگانه چارهای بیابد؛ نماد پلیدیای که اگر نابود نشود، میتواند سرزمین میانه را برای همیشه در تاریکی فرو ببرد.
اگر به هر دلیلی هنوز «ارباب حلقهها» را نخواندهاید، هیچ زمانی برای جبران دیر نیست.
خواندنیها هیچگاه تمامی ندارند
اینها تنها شماری از آثاری هستند که مارتین خواندنشان را به هوادارانش پیشنهاد کرده است. میتوانید به سراغ آثار رابرت ای. هاوارد، آفریننده «کونان بربر»، نیز بروید؛ یا «واترشیپ داون» نوشته ریچارد آدامز، «پادشاه دیروز و فردا» نوشته تی. اچ. وایت، داستانهای هراسانگیز اچ. پی. لاوکرفت و آثار بسیار دیگری را بخوانید.
خوشبختانه آثار فراوانی وجود دارد که شاید دوستداران مارتین از خواندنشان لذت ببرند؛ چراکه هنوز هیچ خبر قطعیای از زمان انتشار «بادهای زمستان»، جلد بعدی مجموعه «نغمه یخ و آتش»، در دست نیست.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی