«پروژه هیل مری» تا اینجای سال یکی از پرفروشترین فیلمها بوده است؛ اقتباسی درخشان از رمان علمیتخیلی اندی ویر درباره آموزگاری به نام رایلند گریس با بازی رایان گاسلینگ که نخستین تماس بشر با موجودی فرازمینی را تجربه میکند. این فیلم شوخطبع، هوشمندانه و سرشار از احساس، با ستایش منتقدان روبهرو شده و نزدیک به ۷۰۰ میلیون دلار در گیشه فروخته است؛ موفقیتی چشمگیر برای داستانی غیراقتباسی در سینما.
شاید همان پرسش همیشگی برایتان پیش آمده باشد: آیا کتاب بهتر است؟ یا اگر بخواهیم کمی پرسش را تغییر دهیم، آیا کتاب صوتی بهتر است؟ پاسخ به برداشت هرکس بستگی دارد، اما نسخه انحصاری «پروژه هیل مری» در آدیبل کاری میکند که نه کتاب و نه فیلم به همان خوبی از عهدهاش برآمدهاند.
با راکی، بیگانه موسیقایی، آشنا شوید
صدا در فاصله چند سال نوری از زمین چگونه است؟
در «پروژه هیل مری»، زمین رو به نابودی است. جانداری میکروسکوپی و فضانورد به نام آستروفاژ، انرژی خورشید را میبلعد و آن را کمنور میکند؛ پدیدهای که همه حیات روی سیاره را به خطر انداخته است. همین اتفاق در سراسر کهکشان رخ میدهد، اما ستارهای به نام تاو ستی در فاصله حدود ۱۲ سال نوری، از آن در امان مانده است. رایلند گریس، شخصیت اصلی داستان، در مأموریتی راهی تاو ستی میشود تا راز تفاوت این ستاره را کشف کند. او تنها کسی است که زنده به مقصد میرسد و همانجا یک فضاپیمای بیگانه را میبیند.
گریس درون آن فضاپیما با موجودی بیگانه، بیچشم و پنجاندام روبهرو میشود که گویی از سنگ ساخته شده است؛ از همین رو نامش را راکی میگذارد. سیاره راکی نیز مانند زمین در معرض خطر آستروفاژ قرار دارد و او هم برای بررسی راز مقاومت تاو ستی و نجات جهان خود به آنجا آمده است.
طبیعی است که راکی انگلیسی نمیداند و گریس نیز زبان مردم ارید، سیاره راکی، را بلد نیست؛ بنابراین برقراری ارتباط به مشکلی جدی تبدیل میشود. در کتاب، گریس صدای او را به آواز نهنگها تشبیه میکند و سخنان راکی روی صفحه با رشتهای از نتهای موسیقی نمایش داده میشود.
در فیلم، راکی با مجموعهای از چهچهها و لرزشها ارتباط برقرار میکند که اندکی به صدای بچهفیل شباهت دارد. صدایش رگههایی موسیقایی دارد، اما نمیتوان آن را بهویژه آهنگین دانست. کتاب صوتی، بااینحال، این ویژگی را درست از کار درآورده است.
فقط کتاب صوتی «پروژه هیل مری» صدای راکی را درست بازآفرینی میکند
شگفت، شگفت، شگفت
کتاب صوتی «پروژه هیل مری» در آدیبل را ری پورتر، راوی باسابقه، خوانده است. او پیشتر مجموعه کتابهای «بابورس» نوشته دنیس ای. تیلور را نیز روایت کرده بود؛ مجموعهای که آن هم درباره نخستین تماس است. پورتر در فیلمهایی همچون «لیگ عدالت زک اسنایدر» نیز در نقش دارکساید ظاهر شده است. او لحن موجز و آسوده «پروژه هیل مری» را استادانه اجرا میکند و حتی برای همین هنرنمایی در سال ۲۰۲۲ جایزه معتبر آدی را در بخش کتاب صوتی سال به دست آورد.
البته ری پورتر برای ساخت صدای اصلی و دستنخورده راکی از کمک فناوری بهره میگیرد؛ هیچ انسانی بهتنهایی نمیتوانست چنین صدایی تولید کند. نتها و آکوردهای موسیقی در کنار جلوههای صوتی رایانهای روی صدای او قرار گرفتهاند تا آوایی واقعاً بیگانه و بسیار نزدیکتر به نتنویسی موسیقایی کتاب پدید آید.
هم در فیلم و هم در کتاب، گریس با کمک نرمافزار پایگاه واژگانی از کلمات انگلیسی و اریدی میسازد. این پایگاه سرانجام چنان کامل میشود که برنامه گریس میتواند تقریباً بیدرنگ هرچه راکی میگوید به انگلیسی برگرداند. در همین حال، راکی به یاری شنوایی پیشرفته و حافظه درخشانش انگلیسی را آسانتر میآموزد.
وقتی راکی «حرف زدن» به انگلیسی را آغاز میکند، زبان موسیقایی ساختهشده برای کتاب صوتی تا حد زیادی کنار میرود و صدای ری پورتر جای آن را میگیرد. او شور و کنجکاوی راکی را بهزیبایی به گوش میرساند و برداشتی شنیداری از این شخصیت میآفریند که بهاندازه همتای سینماییاش گیراست.
کدام نسخه «پروژه هیل مری» بهتر است؟
کتاب صوتی برگ برنده نیرومندی دارد
از هر راهی که نخستین بار با «پروژه هیل مری» آشنا شده باشید، اکنون گزینههای فراوانی برای تجربه آن دارید که هریک مزایا و کاستیهای خود را دارند. کتاب، روایت پرجزئیاتتری ارائه میدهد، به دوران حضور گریس روی زمین بیشتر میپردازد و دانش نهفته در پس کارهای او و راکی را موشکافانهتر بررسی میکند. در مقابل، فیلم تجربهای حسیتر است که جذابیت چشمگیر رایان گاسلینگ و عروسکگردانی تماشایی جیمز اورتیز در نقش راکی، ستونهای اصلی آن را تشکیل میدهند.
میتوان گفت کتاب صوتی «پروژه هیل مری» بهترین نسخه این اثر است، زیرا هم همه جزئیات متن اصلی اندی ویر را در اختیارتان میگذارد و هم از شخصیت و شور ویژهای بهره میبرد که ری پورتر به روایت میبخشد. بااینهمه، هر سه نسخه عالیاند.
آدیبل؛ آخرین مرز
اگر فرصت ندارید ساعتها بنشینید و کتاب بخوانید، کتابهای صوتی راهی عالی برای عقب نماندن از دنیای کتاباند و آدیبل نیز این کار را آسان میکند. برای بهرهبردن هرچه بیشتر از این سرویس، بهتر است چند نکته را بدانید؛ بااینحال، جذابیتهای فراوانی در آن خواهید یافت، از جمله شمار زیادی کتاب صوتی انحصاری. نسخه صوتی «پروژه هیل مری» با روایت ری پورتر، از نظر رسمی تنها از طریق آدیبل در دسترس است؛ هرچند نسخههای سیدی آن را شاید بتوانید در کتابخانه محل زندگیتان پیدا کنید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی