وقتی آزمایش سرعت اینترنت را اجرا میکنید، احتمالاً چیزی درست کار نمیکند. بااینحال، هرچند معمولاً دنبال سرعت پایین بارگیری و پینگ بالا میگردید، همیشه این دو مقصر نیستند. ممکن است همچنان از اینترنت گیگابیتی محبوبتان و پینگ تکرقمی بهرهمند باشید؛ پینگی که تا همین چندی پیش دستنیافتنی به نظر میرسید.
با وجود این، تماسهای ویدئویی مدام قطع میشوند، بازی آنلاین کُند و سنگین به نظر میرسد و پیش از بازشدن صفحههای وب مکثی آزاردهنده رخ میدهد. بهسادگی ممکن است گرفتار این تصور شویم که چنین مشکلاتی حتماً از سرعت پایین بارگیری یا پینگ بالا ناشی میشوند. اما مقصر احتمالی دیگری هم وجود دارد که بهاحتمال زیاد تاکنون توجه چندانی به آن نکردهاید: نوسان تأخیر یا «جیتر» میتواند شبکه را از پا درآورد؛ نادیدهگرفتنش خطرناک است.
Ping tells half a storyافسانهٔ پینگ میانگین
بیشتر مردم آزمایش سرعت را اجرا میکنند و عدد پینگ را نشانهای از میزان پاسخگویی اتصال شبکه میدانند. در آزمایش استاندارد پینگ، مجموعهای از بستههای پروتکل پیام کنترل اینترنت (ICMP) به سرور فرستاده میشود و سپس مدتزمان بازگشت آنها اندازهگیری میشود. عدد پینگ، میانگین زمان رفتوبرگشت چندین بستهٔ آزمایشی است. با درنظرگرفتن این موضوع، بهراحتی میتوان فهمید چرا تکیه بر عدد پینگ تا این اندازه رایج شده است.
اما مشکلی وجود دارد: عدد پایین و ظاهراً مطلوب پینگ میتواند بیثباتی پنهانی را بپوشاند که در بسیاری از کاربردهای اینترنت دردسرساز میشود. اتصالی که بستهها را همواره با تأخیری کم و یکنواخت بازمیگرداند، سریع و چابک به نظر میرسد؛ اما وقتی پینگ بهشدت بالا و پایین شود، اوضاع تغییر میکند. ممکن است بستهها در یک اتصال بهترتیب طی 10ms، سپس 150ms، بعد 12ms و سرانجام 90ms جابهجا شوند و بااینحال میانگین پینگ حدود 40ms باشد؛ عددی که مناسب به نظر میرسد. در عمل، جهش از 10ms به 150ms و بازگشت به 12ms میتواند مشکلآفرین باشد. این همان نوسان تأخیر یا جیتر است.
این مشکلات به شکلهای گوناگونی نمایان میشوند، اما ریشهٔ همهٔ آنها بیثباتی شبکه است. سرورهای بازی نمیتوانند عملکرد اتصال شما را با اطمینان پیشبینی کنند و ناگزیر به دردسر میافتند. تماسهای ویدئویی بهویژه در برابر مشکلات ناشی از نوسان تأخیر آسیبپذیرند؛ از قطع تماس گرفته تا منجمدشدن تصویر.
نوسان تأخیر چیست؟
و چگونه شبکه را مختل میکند
جیتر، میزان تغییر تأخیر را در گذر زمان اندازه میگیرد. بهبیان ساده، نشان میدهد عدد پینگ در جریان یک نشست فعال داده تا چه اندازه ثابت میماند؛ چه هنگام بازی و چه در هر فعالیت آنلاین دیگری. تأخیر، مدتزمان رفتن داده به سروری دوردست و بازگشت آن به دستگاه شما را میسنجد، اما جیتر میزان یکنواختی و ثبات این زمان را اندازهگیری میکند.
در شرایط آرمانی و با اتصالی پایدار، بستههای شبکه با آهنگی یکنواخت و پیشبینیپذیر فرستاده و دریافت میشوند. جیتر این آهنگ پیشبینیپذیر را بیقاعده میکند: برخی بستهها بیدرنگ میرسند، برخی کمی بیشتر در راه میمانند و بعضی آنقدر دیر میرسند که ترتیب بستهها بههم میخورد.
نحوهٔ بروز جیتر به نوع استفادهٔ شما از اتصال بستگی دارد. برنامهها و خدماتی که جریانی پیوسته و بیوقفه از داده را میفرستند و دریافت میکنند، بیش از همه تحتتأثیر قرار میگیرند.
پیشتر به بازیکنان اشاره کردیم؛ جیتر زیاد برای آنها میتواند به عقبوجلو پریدن ناگهانی شخصیتها و ثبتنشدن فرمانها بینجامد، مشکلات آشنایی که از آغاز پیدایش اینترنت گریبانگیر بازیهای آنلاین بودهاند. دوستداران خدمات پخش ویدئو و نیز کسانی که تماس ویدئویی برقرار میکنند، ممکن است با تصویر تکهتکه و صدای ناهماهنگ روبهرو شوند.
دلایل پنهان نوسان تأخیر
وقت خاموشکردن مایکروویو است
اکنون که میدانیم جیتر چیست و چگونه بر اتصال و برنامههای وابسته به آن اثر میگذارد، باید علتهای پیدایش آن را نیز بشناسیم. همهٔ اتصالهای شبکه ممکن است تا اندازهای نوسان تأخیر داشته باشند، اما مشکل زمانی جدی میشود که مقدار آن آرامآرام اوج بگیرد.
شبکههای بیسیم بیش از دیگر شبکهها در معرض جیتر زیاد قرار دارند. مسیریابهای Wi-Fi باید با انواع گوناگون تداخلهای فرکانس رادیوییِ دستگاههای کوچک و بزرگ کنار بیایند؛ از همه مهمتر، مسیریابهای همسایهها. بااینحال، چیزهای پیشپاافتادهای مانند لوازم جانبی Bluetooth و حتی مایکروویو سادهٔ خانه نیز میتوانند عملکردشان را مختل کنند. دیوارهای ضخیم خانه هم در این میان بیتأثیر نیستند. وقتی مسیریاب Wi-Fi نتواند داده را بهدرستی به دستگاهها برساند، آنها ناچار میشوند همان داده را دوباره بفرستند. این بازفرستی میتواند جهشهای مقطعی در تأخیر ایجاد کند و سرانجام به مشکل جیتر بینجامد.
انباشت بیشازحد بافر نیز یکی دیگر از علتهای احتمالی جیتر است. وقتی چند دستگاه در یک شبکه بهطور همزمان میکوشند حجم زیادی داده بفرستند یا دریافت کنند، مسیریاب برای جلوگیری از گمشدن بستهها، آنها را در صف قرار میدهد. این روش مانع قطع اتصال دستگاههای متصل میشود، اما صفها ممکن است با سرعتی شگفتآور طولانی و مهارنشدنی شوند. بستهها که در صف منتظر نوبت میمانند، تأخیر نیز خیلی زود افزایش مییابد. پس از خالیشدن صف، تأخیر به حالت عادی بازمیگردد؛ اما اندکی بعد تمام این چرخه دوباره آغاز میشود.
خلاصه اینکه جیتر بالا میتواند درست بهاندازه پینگ بالا دردسرساز باشد، اما این شاخص آنطور که باید جدی گرفته نمیشود. بااینحال، سنجیدن جیتر اتصال آسان است. خط فرمان را در ویندوز یا پنجره ترمینال را در macOS باز کنید و برای شروع، در ویندوز دستور ping google.com -n 50 یا در مک دستور ping -c 50 google.com را وارد کنید. سپس اختلاف میان کوتاهترین و طولانیترین زمان پاسخ را بسنجید. فاصله زیاد میان این دو نشان میدهد که باید برای برطرفکردن جیتر چارهای بیندیشید.
عددهای اشتباه را دنبال نکنید
وقت تمرکز بر پایداری است
روشنترین راه برای کاهش جیتر این است که هرجا امکان دارد، بهجای Wi-Fi از کابل اترنت استفاده کنید. در تنظیمات مسیریاب بهدنبال «مدیریت هوشمند صف» (SQM) بگردید و اگر در دسترس بود، آن را روشن کنید. این قابلیت با اولویتدادن به ترافیک حساس به تأخیر، میتواند از انباشت بیشازحد بافر جلوگیری کند. در نهایت، ارتقا به یک مسیریاب تازه نیز ممکن است سودمند باشد؛ بهویژه اگر هنوز از مسیریاب شرکت ارائهدهنده اینترنت خود استفاده میکنید.
اما مهمتر از همه باید به یاد داشت که پینگ و سرعت انتقال داده، تنها معیارهای یک اتصال خوب و قابلاعتماد نیستند. جیتر صرفاً یکی از شاخصهایی نیست که باید زیر نظر داشته باشید؛ بلکه یکی از مهمترین آنهاست.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oliver Haslam است. مشاهده مقاله اصلی