بعضی دردسرهای ویندوز آنقدر جدی نیستند که آدم برای حلشان دنبال برنامهای جداگانه بگردد. شاید بخواهم میانبری داشته باشم که صدای برنامهای را که همان لحظه با آن کار میکنم کم کند. شاید بخواهم رایانهام پس از یک ساعت نشستن پشت میز، به من هشدار دهد. یا شاید بخواهم بیآنکه تمام روز یک زبانه را باز نگه دارم، از تغییر یک صفحه وب باخبر شوم.
ویندوز همین حالا هم ابزارهای رایگان فراوانی برای خودکارسازی کارهای رایانه دارد. بخش آزاردهنده ماجرا این است که برای هر کار باید بفهمم سراغ کدام گوشه از ویندوز، PowerToys، Task Scheduler یا Power Automate بروم.
تا آنکه به ابزار کوچکی برخوردم که از سال ۲۰۰۲ همین مسئله را از مسیری وارونه حل کرده است. Toolfish بهجای آنکه برای هر کار خودکار جای جداگانهای بسازد، همه آنها را شکلهای گوناگون یک ایده بنیادی میبیند: اتفاقی رخ میدهد و رایانه شما واکنش نشان میدهد.
این ماهی بهتر از سر و وضعش پیر شده است
۲۴ ساله است و هنوز ترفندهای تازه رو میکند
ست رابینسون نخست Toolfish را در سال ۲۰۰۲ بهصورت تجاری عرضه کرد، در سال ۲۰۱۵ رایگانش کرد و در فوریه ۲۰۲۶ کد منبع آن را در دسترس همگان گذاشت. توسعه برنامه همچنان فعالانه ادامه دارد؛ تازهترین نسخه آن در زمان نگارش این مطلب، مشکل ناپدیدشدن کلیدهای میانبر و بازیابی سینی سیستم را برطرف کرده است و قابلیتهایی مانند تنظیم صدای برنامه فعال و کنشهای حالت تاریک نیز امسال به آن افزوده شدهاند.
البته ظاهر رابط کاربری نشان میدهد که هر ۲۴ سال گذشته را بهخوبی به یاد دارد. Toolfish در ناحیه اعلان جا خوش میکند و با باز کردنش، مجموعهای از دکمههای کارتونی بهشکل ماهی را بالای گزارش فعالیت میبینید. بعید میدانم کسی آن را با یک برنامه ویندوز ۱۱ اشتباه بگیرد.
اما زیر این ظاهر کارتونی، Toolfish بر ایدهای بسیار سنجیده بنا شده است. کارهای خودکار از محرکها و کنشها ساخته میشوند و میتوان چند محرک را روی هم گذاشت تا رویداد فقط هنگامی اجرا شود که همه آنها همزمان برقرار باشند. یک کلید میانبر میتواند چیزی را اجرا کند، زمانسنج میتواند اعلانی بفرستد و یک رویداد نیز میتواند چند کنش را پشتسرهم به اجرا درآورد.
کمی سرهمبندی لازم است؛ ماهی هم همراهش هست
پس از راهاندازی، ماجرا جذابتر میشود
مخزن GitHub به نصبکننده ویندوزی رابینسون پیوند میدهد که امضای دیجیتال دارد، تنها چند مگابایت است و بهطور پیشفرض Toolfish را در پوشه AppData کاربر کنونی نصب میکند. کافی است آن را اجرا کنید تا برنامه در سینی سیستم جا خوش کند.
کار را با Event Wizard آغاز کردم که خودکارسازیهای سادهتر را پوشش میدهد. میتوانید یادآورهای یکباره یا تکرارشوندهای بسازید که روی صفحه ظاهر شوند، متنی را با صدای بلند بخوانند یا هر دو کار را انجام دهند. این بخش چندان توجهم را جلب نکرد، چون ویندوز برای آزار دادن من با یادآوری قرارها، هرگز راه کم نداشته است.
Web Compare بسیار جذابتر است. ابزارهای اختصاصی فراوانی برای شناسایی تغییرات وبسایتها وجود دارند، اما Toolfish این کار را نیز در همان سامانه رویدادهای دیگر جای میدهد. یک نشانی وب به Toolfish بدهید، مشخص کنید صفحه را هر چند وقت یکبار بررسی کند و تعیین کنید چه میزان تغییری هشدار را به صدا درآورد. دکمه Test نیز دقیقاً نشان میدهد Toolfish چه چیزی دریافت کرده است؛ پیش از آنکه برای صفحهای پیچیده به آن تکیه کنم، حتماً از این دکمه استفاده میکنم. سایتهایی که به کوکی یا ورود به حساب نیاز دارند ممکن است رفتاری پیشبینیناپذیر نشان دهند، درحالیکه بالابردن آستانه تغییر میتواند مانع شود آگهیهای چرخشی و دیگر تغییرات جزئی صفحه شما را با هشدارهای پیدرپی بمباران کنند.
حالا نوبت Event Manager است: میتوانم یک زمانبند ساعتی را با بازه ساعات کاری همراه کنم و سپس محرک دیگری بیفزایم تا بررسی کند آیا بهتازگی از رایانه استفاده کردهام یا نه. یادآور استراحت من فقط زمانی فعال میشود که هر سه محرک همزمان برقرار باشند. خود یادآور چیز ویژهای نیست، اما ساختن این منطق در یک ویرایشگر بسیار انعطافپذیرتر از تنظیم هشداری ساعتی و امید بستن به این است که هنگام به صدا درآمدنش پشت رایانه نشسته باشم.
Toolfish نمونههای دیگری هم دارد که همین ایده را یک گام جلوتر میبرند. یکی از میانبرها با Ctrl + Alt + Minus صدای برنامه فعال را ۱۰ درصد کاهش میدهد؛ بنابراین میتوانم بیآنکه صدای باقی سامانه را تغییر دهم، بازی یا ویدئویی گوشخراش را مهار کنم. نمونهای دیگر هر آنچه در بریدهدان است بهصورت فشردن شبیهسازیشده کلیدها تایپ میکند و از این راه میتواند محدودیت کادرهایی را دور بزند که جلوی چسباندن معمولی متن را میگیرند.
Toolfish چند گوشه ناصاف هم دارد که پیش از سپردن اجرای تمامروزه برنامه به آن، بهتر است از آنها باخبر باشید. Keyboard Spy میتواند کلیدهای فشردهشده را ثبت کند و من مطلقاً علاقهای به فعالکردنش ندارم. Toolfish همچنین میتواند برای بررسی بهروزرسانیها و یافتن نشانی IP خارجی با RTsoft تماس بگیرد، هرچند هر دو قابلیت را میتوان غیرفعال کرد. درباره اجرای برنامه در حالت مدیر نیز به همان اندازه محتاطم؛ این حالت فقط زمانی لازم است که بخواهم هنگام قرارگرفتن یک برنامه با سطح دسترسی بالاتر در پیشزمینه، کلیدهای میانبر و تشخیص بیکاری همچنان فعال بمانند. هیچیک از کارهای خودکار کنونی من به چنین دسترسیای نیاز ندارند، بنابراین Toolfish را با دسترسی عادی کاربر اجرا میکنم.
اجزای لازم در گوشهوکنار ویندوز پراکندهاند
مایکروسافت همهچیز دارد، جز همان جعبهابزاری که من میخواهم
ویندوز و ابزارهای مایکروسافت همین حالا هم از پس بیشتر این کارها برمیآیند. مشکل اینجاست که برای انجامشان باید به جاهای گوناگون سر بزنم.
ویندوز ۱۱ برای هر برنامه کنترل صدای جداگانه دارد و اجازه میدهد خروجی هر برنامه را به دستگاهی متفاوت هدایت کنید. خود PowerToys نیز پر از ابزارهای تکمنظوره است؛ از جمله Keyboard Manager برای بازتعریف میانبرها و Light Switch برای زمانبندی تغییر پوسته یا اجرای آن با کلید میانبر.
Task Scheduler از دیرباز در ویندوز حضور داشته، اما هنوز هم میتواند بسیاری از کارهای ملالآور رایانه را با محرکهایی مانند راهاندازی سیستم، ورود کاربر، زمانهای ازپیشتعیینشده و دورههای بیکاری خودکار کند. اگر چند اسکریپت هم به آن بیفزایید، میتواند بخش شگفتآوری از کارهای ویندوز را خودکار سازد.
بعد نوبت به Power Automate میرسد که با اختلاف، نزدیکترین پاسخ مایکروسافت به این نیاز است. این ابزار میتواند روندهای کاری دسکتاپ را ضبط کند، مرورگرها را خودکار سازد، شرطها را مدیریت کند، دادهها را میان برنامهها جابهجا کند و جریانهای دسکتاپ را با میانبرهای صفحهکلید به راه بیندازد. از نظر دامنه توانایی، Toolfish حتی همسنگ آن هم نیست.
همین توان افزوده، تجربه کار با Power Automate را نیز دگرگون میکند. این ابزار برای روندهای کاری ساخته شده است؛ بنابراین وقتی میخواهم فرایندی تجاری و خستهکننده را خودکار کنم، اطلاعاتی را از برنامهای بیرون بکشم یا چند عمل دسکتاپ را به هم زنجیر کنم، کاملاً به کار میآید. اما اگر تنها خواستهام این باشد که با Ctrl+Alt+Minus صدای برنامهای را که در حال استفاده از آن هستم کم کنم، باز کردن یک سکوی کامل خودکارسازی روندهای کاری مثل این است که برای کاری که با یک پیچگوشتی انجام میشود، کل جعبهابزار را به میدان بیاورم.
Volume Mixer صدا را مدیریت میکند، PowerToys میانبرها و تنظیمات سیستمی را پوشش میدهد، Task Scheduler زمانبندی را بر عهده دارد و Power Automate از روندهای کاری سنگینتر مراقبت میکند. حتی یک هشدار ساده برای تغییرات صفحه وب نیز به راهاندازی جداگانه دیگری نیاز دارد.
Toolfish همه آن کارهای کوچک دسکتاپ را در یک سامانه رویداد یکپارچه میکند. وقتی دریابید محرکها و کنشهایش چگونه در کنار هم قرار میگیرند، دیگر لازم نیست برای خودکارسازی هر دردسر کوچک تازه، دنبال این بگردید که کدام ابزار مایکروسافت مسئول آن است. کافی است رویداد دیگری بسازید.
انگار این ماهی ماندنی است
من همچنان این ماهی را در سینی سیستم نگه میدارم. بیستوچهار سال بعد، ویندوز میتواند تقریباً همه ترفندهای Toolfish را بازآفرینی کند؛ اما مایکروسافت هنوز یک جای سبک و جمعوجور در اختیارم نگذاشته است تا همه این خودکارسازیهای کوچک را یکجا گرد بیاورم.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oluwademilade Afolabi است. مشاهده مقاله اصلی