شروعکردن یک مجموعه کتاب علمیتخیلی یا فانتزی، وقتی میدانید پایانی در انتظارتان است، همیشه دلنشین است. بااینحال، دیگر لذت این را ندارید که همراه دیگر هواداران از خود بپرسید بعد چه میشود؛ چون پاسخها از پیش در دسترساند.
البته اگر خواندن مجموعهای ناتمام را آغاز کنید، این خطر را میپذیرید که هرگز پایانش را نبینید؛ چون هیچ تضمینی نیست نویسنده سرانجام فرصت یا انگیزه نوشتنش را پیدا کند. اما بعضی از این مجموعهها، با همه اینها، همچنان ارزش خواندن دارند.
«بایگانی نور توفان» نوشته برندن سندرسون
جایی برای نگرانی نیست
با گزینهای بیخطر آغاز میکنیم. برندن سندرسون یکی از پرکارترین نویسندگان فانتزی امروز است و اکنون سرگرم نوشتن شاهکار خود است. ماجراهای «بایگانی نور توفان» در جهانی روی میدهد که توفانهایی سهمگین آن را درمینوردند و تهدیدی آخرالزمانی بر سرش سایه انداخته است. سندرسون تاکنون پنج جلد از این مجموعه را نوشته و پنج جلد دیگر پیش رو دارد.
تقریباً هیچ تردیدی نیست که او کار را به پایان خواهد رساند. سندرسون نویسندهای بهشدت منضبط است و کتابهای تازهاش با نظمی ساعتوار منتشر میشوند. فعلاً روی آثار دیگری کار میکند، اما دیر یا زود به «بایگانی نور توفان» بازخواهد گشت و داستان را به سرانجام خواهد رساند. در این میان، اپل تیوی نیز مشغول ساخت اقتباسی تلویزیونی از «بایگانی نور توفان» است. اگر این اقتباس بهخوبی ساخته شود، شاید محبوبیت کتابها را بیش از پیش کند و سندرسون را برای نوشتن سریعترشان زیر فشار بگذارد.
البته پیشتر دیدهایم که چنین ماجرایی نتیجه وارونه هم میدهد…
«نغمه یخ و آتش» نوشته جورج آر. آر. مارتین
انتظاری طولانی برای شب طولانی
جورج آر. آر. مارتین تنها نویسنده فانتزی زندهای است که میتوان گفت از برندن سندرسون هم محبوبتر است. او خالق مجموعه «نغمه یخ و آتش» است؛ همان اثری که اچبیاو آن را با نام «بازی تاجوتخت» برای تلویزیون اقتباس کرد.
اما مارتین بهگونهای زبانزد هنوز مجموعهاش را تمام نکرده است؛ جلد پنجم، «رقصی با اژدهایان»، در سال ۲۰۱۱ منتشر شد و او از آن زمان تاکنون روی جلد ششم، «بادهای زمستان»، کار میکند.
برخی هواداران از این بیم دارند که مارتین هرگز اثر سترگش را کامل نکند؛ اما تمامشده یا نه، این مجموعه دستاوردی چشمگیر است. مارتین صدها شخصیت میآفریند، جهانی پرجزئیات بنا میکند و چنان نویسنده توانمندی است که میتواند از دیدگاههای بسیار گوناگون بنویسد و به هرکدام حالوهوایی متمایز ببخشد. هنوز معلوم نیست مردم وستروس سرانجام با «دیگران» مرموز آنسوی دیوار روبهرو خواهند شد یا نه، اما پیمودن راه تا اینجا، بهخودیخود تجربهای جادویی بوده است.
«وقایعنامه شاهکش» نوشته پاتریک راتفوس
شباهتهایی تقریباً وهمآور
پاتریک راتفوس از بعضی جنبهها نسخه جوانتر جورج آر. آر. مارتین است. هر دو نویسنده فانتزیاند، هر دو ریشهایی تماشایی دارند و آخرین جلد مجموعه محبوب هر دو نیز در سال ۲۰۱۱ منتشر شده است. برای راتفوس، آن کتاب «ترس مرد دانا» بود که سفر کووث، افسونگر جوان ــ یا سادهتر بگوییم، جادوگر ــ را ادامه میداد؛ کسی که لابد دیر یا زود شاهی را خواهد کشت.
کتابهای راتفوس بهسبب نثر شاعرانه و سامانه جادویی چندلایهشان ستوده شدهاند. روشن نیست چه چیزی کار راتفوس را به تأخیر انداخته، اما هر زمان که سرانجام «دروازههای سنگی» را منتشر کند، خوانندگانی مشتاق آمادهاند آن را از آغاز تا پایان ببلعند. قرار است این کتاب واپسین جلد «وقایعنامه شاهکش» باشد؛ پس راتفوس فقط باید آن را از خط پایان بگذراند تا سهگانهاش کامل شود.
مجموعه «بذر زمین» نوشته اکتاویا باتلر
این مجموعه هنوز تازه و امروزی است
نویسندگان بالا صرفاً هنوز مجموعههایشان را به پایان نرساندهاند؛ اما شماری دیگر متأسفانه پیش از آنکه فرصت تکمیل آثار خود را بیابند، از دنیا رفتند. اکتاویا باتلر، نویسنده آثار ماندگاری چون «خویشاوند»، یکی از آنهاست. او در سال ۱۹۹۳ رمان «تمثیل بذرافشان» را منتشر کرد؛ داستانی در جهانی که جامعهاش بر اثر دگرگونیهای شدید اقلیمی رو به فروپاشی است و آز سیریناپذیر شرکتها نیز این بحران را تشدید میکند. زن جوانی به نام لورن اولامینا آیین «بذر زمین» را پدید میآورد و پیروانش را به این باور میرساند که سرنوشت نهایی بشر در میان ستارگان رقم خواهد خورد.
رمان «تمثیل استعدادها» که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد، داستان لورن را ادامه میدهد؛ اما اکتاویا باتلر متأسفانه در سال ۲۰۰۶ و پیش از آنکه بتواند جلد سومِ برنامهریزیشده با نام «تمثیل نیرنگباز» را به پایان برساند، از دنیا رفت.
مجموعهی «بذرِ زمین» با وجود ناتمامماندن، بهخاطر همدلی ژرف، خیالپردازی نیرومند و دقت هراسانگیزش در پیشبینی پدیدههایی چون پیامدهای ویرانگر تغییرات اقلیمی، بیگمان ارزش خواندن دارد.
«راهنمای مسافران مجانی کهکشان» نوشتهی داگلاس آدامز
کاش شمار کتابها به ۴۲ میرسید
«راهنمای مسافران مجانی کهکشان» روایتی طنزآمیز از زندگی، جهان هستی و همهچیز است. شخصیتهای داستان با شتاب از گوشهای از کیهان به گوشهای دیگر میروند و از آشوب و پوچی آن لذت میبرند. این مجموعه در سال ۱۹۹۲ با پنجمین کتاب، «عمدتاً بیضرر»، و پایانی بهطرز غافلگیرکنندهای تلخ به سر رسید. آدامز قصد داشت کتاب دیگری بنویسد و آن پایان را اصلاح کند، اما پیش از مرگش در سال ۲۰۰۱ فرصت این کار را نیافت.
«راهنمای مسافران مجانی کهکشان» بیش از هر چیز مجموعهای طنزآمیز است و حتی اگر آنگونه که نویسنده میخواست به پایان نرسیده باشد، باز هم میتوان از شوخیهایش لذت برد. سرانجام مجموعه هرچه باشد، این جمله همچنان خندهدار است: «سفینهها در آسمان معلق بودند، تقریباً همانطور که آجرها نیستند.» گذشته از این، مجموعه بههرحال پایان مییابد؛ فقط پایانی کمی تلخ و دلگیر دارد.
مجموعهی «حرامزادهی نجیبزاده» نوشتهی اسکات لینچ
بهترین حرامزادههای این حرفه
کتابهای «حرامزادهی نجیبزاده» بهاندازهی «راهنمای مسافران مجانی کهکشان» خندهدار نیستند، اما از بسیاری از آثار خیالپردازی حماسی سبکتر و سرخوشانهترند. لاک لامورا رهبری گروهی از دزدان و کلاهبرداران را بر عهده دارد که در شهر کامور از ثروتمندان سرقت میکنند. لاک و همراهانش در جهانی خشن و بیرحم زندگی میکنند که هرکس تنها به فکر نجات خویش است؛ بااینهمه، خود کتابها سرشار از شوخطبعی و سرگرمیاند و اندکی به نسخهای خیالپردازانه از فیلم «یازده یار اوشن» میمانند.
اسکات لینچ تاکنون سه کتاب منتشر کرده است، اما تازهترین آنها، «جمهوری دزدان»، به سال ۲۰۱۳ بازمیگردد. انتشار چهارمین کتاب برنامهریزیشده بارها به تعویق افتاده است، هرچند امید میرود چندان دور نباشد که خبری از آن بشنویم. لینچ برای ادامهی مجموعه نیز کتابهای بیشتری در نظر دارد.
مجموعهی «سوزان» نوشتهی ایوان وینتر
در نیمهی راه و همچنان رو به اوج
«سوزان» مجموعهای خیالپردازانه با الهام از اسطورهشناسی آفریقاست. تائو در جامعهای طبقاتی زندگی میکند که جنگجویان جادوپیشه در آن ارج و منزلت ویژهای دارند. در حالی که مردمش پیوسته درگیر جنگاند، او به سربازی ساده بدل میشود و راهی یگانه و هولناک برای پرورش تواناییهای خود مییابد.
کتابهای «سوزان» دیوها، اژدهایان، سپاههای جنگجو و جمعی روزافزون از شخصیتهای گیرا را در خود جای دادهاند. ضرباهنگ روایت برقآساست و خواندنشان هرگز کسالتآور نمیشود. وینتر تاکنون دو جلد از این مجموعه را منتشر کرده و دو کتاب دیگر نیز در برنامه دارد؛ نخستینِ آنها «ارباب دیوها» است که فعلاً انتظار میرود در سال ۲۰۲۷ روانهی کتابفروشیها شود. در حال حاضر دلیلی برای نگرانی از تأخیر در انتشار آنها وجود ندارد.
به کتابها فرصت بدهید
اگر خواهان مجموعهای علمیتخیلی و حماسی هستید که بتوانید بیهیچ نگرانی از ناتمامماندن، آن را از آغاز تا پایان بخوانید، چنین آثاری پیدا میشوند. اما مجموعهای که هنوز در حال شکلگرفتن است، با همهی امکانهای بیپایانش، هیجانی ویژه دارد؛ حتی اگر هرگز بهراستی کامل نشود.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی