مدتها بود یک گوشی اندرویدی بازنشسته در کشو افتاده بود و جز اینکه آرامآرام شارژش را از دست بدهد، هیچ کاری نمیکرد. بهجای آنکه بگذارم به زباله الکترونیکی تبدیل شود یا آن را به مبلغی ناچیز بفروشم، تصمیم گرفتم ببینم آیا میتواند برای نیازهای ساده اشتراکگذاری فایل، جای یک دستگاه اختصاصی ذخیرهساز تحت شبکه (NAS) را بگیرد یا نه.
معلوم شد که با اندکی راهاندازی، بهخوبی از پس این کار برمیآید. ابزار رایگان و متنبازی برای این منظور وجود دارد که تنها در قالب یک فایل پایتون، بدون هیچ وابستگی اجباری اجرا میشود و میتواند گوشی قدیمی مجهز به فضای ذخیرهسازی مناسب را به یک درایو شبکه سبک برای همه اعضای خانه تبدیل کند.
یک فایل پایتون، هفت پروتکل و صفر وابستگی
اجرای HTTP، WebDAV، FTP، SFTP، TFTP و SMB در یک فرایند
کپیپارتی (Copyparty) برای تبدیل تقریباً هر دستگاهی به یک کارساز فایل قابلحمل ساخته شده است و از اندروید نیز بهطور رسمی از طریق ترموکس (Termux) پشتیبانی میکند؛ شبیهساز پایانهای که محیطی همانند لینوکس را روی گوشی در اختیارتان میگذارد. این ابزار میتواند شمار چشمگیری از پروتکلها، از جمله HTTP، HTTPS، WebDAV، FTP، SFTP، TFTP و حتی SMB/CIFS را بهطور همزمان و تنها در یک فرایند اجرا کند.
در نتیجه، میتوانید آن را در لپتاپ ویندوزی خود بهعنوان درایو شبکه متصل کنید، با مدیر فایل گوشی دیگری در آن بگردید یا بهسادگی در مرورگر بازش کنید و فایلها را جابهجا کنید؛ بیآنکه برای هر پروتکل برنامه جداگانهای نصب شود. رابط وب آن نیز برای ابزاری تا این اندازه سبک، بهطرز شگفتآوری کامل است. مدیر فایل داخلی آن از بریدن، رونوشتبرداری، تغییر نام و نمایش بندانگشتی شبکهای پشتیبانی میکند. افزون بر این، پخشکننده صوتی و تصویری با توانایی تبدیل همزمان قالب، ویرایشگر مارکداون و حتی کتابخوان کمیک هم دارد.
اگر فقط میخواهید نسخههای پشتیبان را جایی بریزید، فایلهای پروژه را جابهجا کنید یا گاهی عکسها را در مرورگر ببینید، این ابزار بیش از نیازتان امکانات دارد و دیگر لازم نیست سامانه سنگینی مانند نکستکلاد همیشه در پسزمینه اجرا شود.
از گوشی قدیمی تا کارساز فایل، تنها در ده دقیقه
فقط ترموکس تا راهاندازی کارساز فاصله دارید
اگر ترموکس را از F-Droid یا مخزن رسمی آن در GitHub نصب کرده باشید، راهاندازی کپیپارتی روی هر گوشی اندرویدی حدود ۱۰ دقیقه زمان میبرد. پس از نصب ترموکس، فرمان زیر را اجرا کنید تا Termux:API نصب و اسکریپت Copyparty دریافت شود. وقتی از شما درخواست شد، حتماً مجوز دسترسی ترموکس به فضای ذخیرهسازی را صادر کنید.
yes | pkg upgrade && termux-setup-storage && yes | pkg install python termux-api && python -m ensurepip && python -m pip install --user -U copyparty && { grep -qE 'PATH=.*\.local/bin' ~/.bashrc 2>/dev/null || { echo 'PATH="$HOME/.local/bin:$PATH"' >> ~/.bashrc && . ~/.bashrc; }; }
echo $?
اگر برای عکسها و ویدئوها تصویر بندانگشتی میخواهید و مشکلی با مصرف ۱۳۲ مگابایت فضای ذخیرهسازی اضافی ندارید، فرمان زیر را اجرا کنید.
pkg install ffmpeg && python3 -m pip install --user -U pillow
تمام شد؛ اکنون کپیپارتی برای اجرا روی اندروید آماده است. کافی است در هر نشست پایانه، فرمان copyparty را وارد کنید تا کارساز بهطور خودکار راه بیفتد. با افزودن گزینه –qr نیز یک کد QR کاربردی دریافت میکنید که نشانی کارساز فایل شما را در بر دارد. نشانی کارساز هم در پایانه نمایش داده میشود. آن را در مرورگر هر دستگاهی که به شبکه شما دسترسی دارد وارد کنید تا بتوانید بیدرنگ فایلها را در فضای ذخیرهسازی گوشی بارگذاری یا از آن دریافت کنید.
آپتوکی (up2k)، بار سنگینی که کسی نمیبیند
بارگذاری تکهای با ادامه خودکار حتی پس از راهاندازی دوباره
مجموعه امکانات گسترده و حجم ناچیز کپیپارتی، آن را به گزینهای عالی برای اجرای کارساز فایل روی دستگاههای کمتوان اما برخوردار از فضای ذخیرهسازی فراوان تبدیل میکند. بااینحال، سبکی این ابزار بههیچوجه به معنای کمبود امکانات نیست.
امکان ادامه دریافت و بارگذاری، حذف فایلهای تکراری، تغییر نام گروهی، برچسبگذاری برای ساماندهی فایلها، پشتیبانی داخلی از رسانه و تصاویر بندانگشتی و فشردهسازی آنی، همگی در اختیارتان هستند. یکی دیگر از قابلیتهای مهم، سامانه بارگذاری آن با نام up2k است. برخلاف روش معمول که فایل را در یک جریان طولانی میفرستد و با کوچکترین اختلال Wi-Fi همهچیز از دست میرود، up2k فایلها را به تکههای دارای جمع کنترلی تقسیم میکند، هش آنها را در سمت کارخواه محاسبه میکند و فقط بخشهایی را میفرستد که هنوز روی کارساز موجود نیستند. اگر بارگذاری بهدلیل قطع اتصال یا راهاندازی دوباره مرورگر متوقف شود، بهطور خودکار دقیقاً از همان نقطه ادامه مییابد؛ حتی اگر گوشی یا رایانه فرستنده فایلها دوباره راهاندازی شده باشد.
آپتوکی فایلهای یکسان را نیز بر پایه هش شناسایی میکند و نسخههای تکراری را با پیوند نمادین یا پیوند سخت جایگزین میسازد؛ بنابراین، پشتیبانگیری دوباره از یک عکس فضای ذخیرهسازی را دوبرابر اشغال نمیکند. برای کسی که مجموعهای روبهرشد، مانند کتابخانه عکس، را همگام میکند یا فایلهای دریافتی از چند دستگاه را بایگانی میکند، همین ویژگی میتواند مقدار چشمگیری از فضای گوشی را حفظ کند؛ بهویژه وقتی ظرفیت اولیه آن احتمالاً فقط ۳۲ تا ۱۲۸ گیگابایت است.
این یک کارساز فایل است، نه جایگزین کامل NAS
بدون RAID، تعویض در حال کار یا تضمین فعالیت شبانهروزی
برای روشنشدن موضوع باید گفت که این راهاندازی، جایگزین مستقیمی برای یک ذخیرهساز تحت شبکه (NAS) واقعی با افزونگی RAID، درایوهای قابل تعویض در حالت روشن یا سختافزار شبکهٔ اختصاصی نیست. حافظهٔ گوشی به برد آن لحیم شده، سامانهٔ وایفای آن برای جابهجایی پیوستهٔ داده با توان عملیاتی بالا ساخته نشده و فرسودگی باتری نیز به این معناست که نمیتوان آن را بهطور شبانهروزی به کار گرفت، مگر اینکه سرانجام برای همیشه به برق متصل بماند. افزون بر این، گوشی در برابر افتادن یا ریختن نوشیدنی بهاندازهٔ محفظهای که ویژهٔ چنین کاری ساخته شده است دوام نمیآورد.
بااینحال، برای انتقال گهگاه فایلها، پشتیبانگیری محلی یا جابهجایی سریع فایلهای بزرگ میان چند دستگاه بدون نیاز به فضای ابری، واقعاً بهسختی میتوان گزینهای بهتر از Copyparty پیدا کرد. این نرمافزار رایگان است، روی دستگاههایی که همین حالا دارید اجرا میشود و پشتیبانی چندسکویی آن باعث میشود اگر بعدها بهجای گوشی از یک Raspberry Pi یا لپتاپی قدیمی استفاده کنید، همین چیدمان همچنان کار کند و آموختههایتان نیز به کار بیاید. برای پروژهای آخرهفتهای که زبالهٔ الکترونیکی را به چیزی سودمند تبدیل میکند، این یکی از لذتبخشترین راهها برای نجات یک دستگاه قدیمی از محل دفن زباله است.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Yadullah Abidi است. مشاهده مقاله اصلی