بیشتر کسانی که میخواهند کابل اترنت را از داخل دیوار عبور دهند، بیشتر توجه خود را صرف یک پرسش میکنند: CAT5e، CAT6 یا CAT6A؟ من هم زمانی همین دغدغه را داشتم و پیشتر توضیح دادهام که امروز برای کابلکشی داخل دیوارها کدام رده CAT را انتخاب میکنم. بااینحال، وقتی واقعاً برای زیرزمین خانهام یک حلقه کابل خریدم، نشانهای که مناسببودن آن را برای نصب داخل دیوار تعیین میکرد، هیچ ارتباطی با ردهبندی CAT نداشت.
همهچیز به کد کوتاهی بستگی داشت که روی روکش کابل چاپ شده بود: CM، CMR یا CMP. این کد، رده مقاومت در برابر آتش است؛ مشخص میکند کابل را از چه فضاهایی میتوان عبور داد و اگر آتش به آن برسد، چه رفتاری خواهد داشت. اگر رده CAT را اشتباه انتخاب کنید، بخشی از سرعت را از دست میدهید؛ اما اگر این حروف را نادرست انتخاب کنید، مشکلی را درون دیوار دفن کردهاید که فقط با ارهکردن دیوار خشک میتوان به آن رسید.
حرف کنار شماره CAT است که تکلیف کابلکشی داخل دیوار را روشن میکند
CM، CMR و CMP رفتار کابل در برابر آتش را نشان میدهند، نه سرعت را
همه راهنماها توصیه میکنند رده درجشده روی روکش کابل را بخوانید و این توصیه کاملاً بجاست؛ خود من نیز بر آن تأکید کردهام. رده CAT سقف سرعت را تعیین میکند و کابلی کند که درون دیوار دفن شده باشد، واقعاً دردسرساز است. اما کنار آن، نشانه دیگری هم دیده میشود که هیچ ارتباطی با سرعت ندارد و تعیین میکند استفاده از کابل در چه فضاهایی از نظر مقررات مجاز است.
این حروف همان ردههای CM، CMR و CMP هستند که در ماده ۸۰۰ «آییننامه ملی برق» تعریف شدهاند. هرکدام نشان میدهند روکش کابل در برابر شعله و دود تا چه اندازه تاب میآورد. کابل CAT6 را میتوان با هر سه رده خرید. CM رده پایه برای کابلکشیهای معمولی داخل ساختمان است. CMR یا کابل رایزر بهگونهای ساخته شده است که شعله نتواند از راه آن میان طبقات بالا برود. بالاترین رده، CMP، کابل پلنوم ویژه فضاهای گردش هوای ساختمان است؛ دیرتر از همه میسوزد و کمترین دود را تولید میکند. جایگزینی فقط در یک جهت مجاز است: رده بالاتر همیشه میتواند جای رده پایینتر را بگیرد؛ بنابراین CMP را میتوان هرجا که CMR مجاز است به کار برد و CMR نیز در محلهای مناسب CM قابل استفاده است، اما عکس آن مجاز نیست.
چرا پس از پنهانشدن کابل پشت دیوار، روکش از شماره مهمتر است
بخشی از کابلکشی که دیگر نمیتوان بهآسانی عوض کرد
وقتی زیرزمین خانهمان را کابلکشی کردم، یک حلقه ۱,۰۰۰ فوتی کابل CAT6 خریدم و سرهایش را خودم سوکت زدم. این کابل مغزی مسی خالص و تکرشتهای با ضخامت ۲۳ AWG دارد و برای سرعت ۱۰ گیگابیت در فرکانس 550MHz ردهبندی شده است. روی همان روکش، نشانه دیگری هم چاپ شده بود: CMR. بخش CAT6 همه توجهها را به خود جلب میکند، اما همین CMR بود که باعث شد هرگز نگران کابلی نباشم که درون دیوارها قرار گرفته است.
دلیل اهمیت بیشتر این حرف نسبت به آن شماره ساده است. تقریباً هر بخش دیگری از شبکهام را میتوان در پنج ثانیه عوض کرد: کابلهای رابط، سوئیچ، روتر و نقاط دسترسی. اما کابلی که پشت دیوار خشکِ تکمیلشده به چارچوب ساختمان منگنه شده، چنین نیست. رده CAT پایینتر تنها از توان عملی انتقال داده میکاهد؛ آن هم به اندازهای که شاید در اتصال خانگی هرگز متوجهش نشوید. ولی روکش نامناسب، خطری ایمنی است. کابل بدون ردهبندی میتواند بهجای کندکردن آتش، به گسترش آن دامن بزند و PVC بهکاررفته در روکشهای ارزانقیمت نیز ممکن است دود غلیظ و سمی آزاد کند. یک اشتباه فقط دانلودها را کند میکند؛ اشتباه دیگر دیوارهایتان را از دود پر میکند.
چگونه رده مناسب کابلکشی داخل خانه را انتخاب کنیم
رایزر نیاز بیشتر خانهها را برآورده میکند؛ پلنوم برای بخشی است که اغلب فراموش میشود
برای بیشتر کابلکشیهای داخل دیوار خانه، CMR همان نشانهای است که باید دنبالش بگردید. قیمت آن اندکی بیشتر از CM معمولی است، اما موقعیتهای بسیار بیشتری را پوشش میدهد؛ از جمله هر مسیری که به اتاق زیرشیروانی بالا میرود یا از میان طبقات میگذرد. در بیشتر سامانههای کابلکشی ساختیافته مسکونی از کابل رایزر استفاده میشود؛ به همین دلیل حلقههای بزرگ کابل در فروشگاههای لوازم ساختمانی معمولاً بهطور پیشفرض نشان CMR دارند. این انتخاب آسانی بود و من هم همین گزینه را برگزیدم.
بخشی که بسیاری از قلم میاندازند، فضای پلنوم است. اگر قسمتی از مسیر کابل از فضایی بگذرد که سامانه HVAC برای جابهجایی هوا از آن استفاده میکند، آن بخش به کابل CMP نیاز دارد و استفاده از کابل رایزر در آن مجاز نیست. دوازده سال کار در کنار سامانههای گرمایشی و سرمایشی به من آموخته است که کدام حفرهها واقعاً مسیر عبور هوا هستند؛ موضوعی که همیشه از ظاهر دیوار خشک پیدا نیست. سقف کاذب تنها زمانی پلنوم به شمار میآید که ساختمان از فضای بالای آن برای بازگشت هوا استفاده کند؛ بنابراین بسیاری از سقفهای کاذب اصلاً در این دسته قرار نمیگیرند. اگر تردید دارید، نظر نهایی را بازرس محلی میدهد. در خانهای یکطبقه که هیچ فضای پلنومی در مسیر کابل وجود ندارد، CM نیز مجاز است؛ بااینحال، رایزر حاشیه امنی کمهزینه و ارزشمند برای ایمنی بیشتر است.
ردهبندی کابل فقط نیمی از راهِ کابلکشی درست داخل دیوار است
کابل را برای دیوار بخرید، نه برای میز کار
ردهبندی روکش کابل در کنار چند تصمیم مهم دیگری قرار میگیرد که بسیاری از مردم شتابزده از آنها میگذرند. برای کابلکشی دائمی، سیم مسی تکرشته بهتر از سیم افشان است؛ به همین دلیل قرقرههای بزرگ کابل توکار را با همین نوع سیم میسازند و کابلی که من خریدم نیز مغزی تکرشتهای دارد. فاصله و تداخل هم اهمیت دارند؛ بنابراین هنگام گذراندن کابل از میان تیرچهها، دقت کردم که همه مسیرها از سیمهای برق دور باشند. از آنجا که هیچکس دوست ندارد دیوار را دوبار باز کند، وقتی دیوارپوش هنوز نصب نشده است، کشیدن یک خط اضافه در آینده هزینهاش را جبران خواهد کرد.
آنچه ردهبندی روکش را از بقیه متمایز میکند، حسابوکتاب هزینههاست. همه انتخابهای دیگر را میتوان با کمی زحمت اصلاح کرد. درست انتخابکردن این ردهبندی از همه ارزانتر است، چون در فروشگاه روی خود کابل چاپ شده؛ اما پس از آنکه کابل پشت دیوار پنهان شد، اصلاحش از همه پرهزینهتر خواهد بود. پیش از آنکه نوشته پشت دیوار ناپدید شود، آن را بخوانید.
پیش از نصب دیوارپوش، حروف ردهبندی را بخوانید
بحث درباره ردهبندی CAT ارزش پیگیری دارد و من هم همچنان آن را دنبال خواهم کرد؛ اما اگر روزی نیازتان از رده انتخابی فراتر برود، معمولاً راهی برای جبرانش هست. کابلهای رابط را عوض کنید، تجهیزات را ارتقا دهید و شبکه گیگابیتی خانه همچنان بهخوبی پاسخگو خواهد بود. اما حرف مربوط به رده آتشسوزی چنین فرصت دوبارهای به شما نمیدهد. این همان مشخصهای است که دیوار آن را همیشگی میکند و خواندنش نیز هیچ هزینهای ندارد. پس پیش از نصب دوباره دیوارپوش، نگاهی به روکش کابل بیندازید. نشان CM، CMR یا CMP را پیدا کنید و ببینید با محل واقعی عبور کابل سازگار است یا نه؛ با همین بررسی، تکلیف این بخش روشن میشود. درباره عدد CAT میتوانید سالها بحث کنید.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Jonathon Jachura است. مشاهده مقاله اصلی