شما نمیتوانید ویندوز ۱۱ را روی هیچ دستگاهی با کمتر از ۴ گیگابایت رم نصب کنید، اما فهرست بلندی از توزیعهای لینوکس وجود دارد که نهتنها در همین محدوده بهراحتی اجرا میشوند، بلکه یکسره در حافظه بار میشوند و حتی پس از بیرون آوردن فلش یا سیدیِ بوتکننده، به کار خود ادامه میدهند.
توزیعهای لینوکسی که بر پایهٔ حالتهای بوتِ «کپی در رم» ساخته شدهاند، هنگام راهاندازی کل سامانهٔ فایل را روی دیسکِ رم باز میکنند و سپس در ادامهٔ نشست، هر بار خواندن را بهجای فضای ذخیرهسازی از همان حافظه انجام میدهند.
این فناوری پس از پایان بوت، ورودیوخروجیِ دیسک را تقریباً به صفر میرساند، سامانه را با یک راهاندازی دوباره فوراً به حالت نخست بازمیگرداند و حتی سختافزارهای بسیار کهنه را هم چابک و پاسخگو نگه میدارد؛ چون گلوگاه کار، سرعت رم است نه دیسکهای گردان یا فلشدرایوهای فرسودهٔ یواسبی.
در ادامه، شش توزیع را میبینید که این کار را بهخوبی انجام میدهند؛ از گزینههایی که آشنایی با آنها جالب است تا آنهایی که بیشتر کاربران باید ابتدا سراغشان بروند.
کنوپیکس
پیشگام لایو-سیدی که هنوز هم به حافظهٔ زیادی نیاز دارد
کنوپیکس عملاً در سال ۲۰۰۰ دستهٔ رایجِ لایو-سیدی را پایه گذاشت. پارامتر بوتِ toram، نیاکان مستقیمِ ترفندهای بارگذاری در رم است که توزیعهای امروزی هنوز هم از آن بهره میبرند. طبق ویکیِ رسمیِ «کدهای میانبُر کنوپیکس»، وارد کردن این فرمان به سیستم میگوید همهچیز را به رم بفرستد و از همانجا اجرا کند تا بتوان سیدی/دیویدی را بیرون آورد و گردانندهٔ دیویدی را برای کارهای دیگر آزاد گذاشت.
جای آن در این فهرست بیشتر از سرِ اهمیت تاریخیاش است، چون توضیح میدهد چرا toram در وهلهٔ نخست به اصطلاحی استاندارد تبدیل شد؛ اما برای سختافزارهای کهنه، توصیهای عملی نیست. هزینهٔ رم در اینجا بالاست: مستندات رسمی حدود ۲ گیگابایت رم را برای نسخهٔ سیدی و ۸ گیگابایت را برای نسخهٔ دیویدی، فقط برای بار کردن همهچیز در حافظه، توصیه میکند. همین نیاز، بهتنهایی از آنچه بعضی توزیعهای سبکتر برای کل فایل ایزوی خود لازم دارند بیشتر است.
پورتئوس
توزیع ماژولاری که از آغاز برای کپیشدن در رم ساخته شده است
پورتئوس، توزیعی سبک بر پایهٔ اسلکور، از پارامتر بوتِ copy2ram برای انتقال اجزای سیستم به حافظه استفاده میکند. این فرمان همهٔ ماژولهای سیستم را مستقیم به حافظهٔ اصلی میبرد و در ازای کمی طولانیتر شدن زمان آغاز کار، سرعت میزکار را بهطور چشمگیری بالا میبرد.
اجرای سیستم به این شیوه دستکم ۲۵۶ مگابایت رم میخواهد، هرچند نسخههای سنگینترِ رومیزی مانند کیدیای ۶۴ بیتی حدود ۷۶۸ مگابایت نیاز دارند؛ عددی که هنوز هم بسیار پایینتر از حداقل ۴ گیگابایت رم موردنیاز ویندوز ۱۱ است.
پورتئوس بهجای تحمیل بارگذاریِ همهیاهیچ، محیط خود را بر پایهٔ فایلهای ماژولار میسازد. میتوانید از پارامتر rammod استفاده کنید تا بهجای نگه داشتنِ کل سیستمعامل در حافظه، فقط اجزای مشخصی را بهصورت انتخابی در رم کپی کنید.
لینوکس تاینی کور
دلیلی بر اینکه یک میزکار کامل در ۲۳ مگابایت جا میشود
تاینی کور بر این فلسفهٔ روشن بنا شده است که عمدتاً در رم اجرا شود. نسخهٔ استاندارد تاینیکور در قالب دانلودی ۲۳ مگابایتی عرضه میشود و یک محیط رومیزی مینیمال مبتنی بر افالتیکی دارد، در حالی که نسخهٔ کورِ بدون رابط گرافیکی را میتوان با حدود ۱۷ مگابایت اجرا کرد.
اجرای کامل میزکار گرافیکی به دستکم ۴۶ مگابایت رم نیاز دارد، در حالی که نسخهٔ فقطمتنی با تنها ۲۸ مگابایت هم کار میکند. برای مقایسه، این ردپای حافظه حتی از یک عکسِ باکیفیتِ فشردهنشده روی گوشی شما هم کوچکتر است.
این معماریِ فوقسبک آن را برای ساخت درایوهای نجاتِ اضطراریِ تکمنظوره یا جانبخشی دوباره به سختافزارهای قدیمی ایدهآل میکند؛ بهویژه آنکه این پروژه بهروشنی از سامانههای مبتنی بر پردازندههای پنتیوم ۲ پشتیبانی میکند.
اسلیتاز گنو/لینوکس
یک سیستمعامل کامل که بدون فشردهسازی هم زیر ۱۰۰ مگابایت جا میگیرد
اسلیتاز یک سیستمعامل کامل و گرافیکی را در قالب فایل ایزویی با حجمی کمتر از ۵۰ مگابایت بستهبندی میکند. پس از بوت، کل سامانهٔ فایلِ ریشهٔ فشردهنشده کمتر از ۱۰۰ مگابایت رم اشغال میکند و همین، کل محیط را از بهروزرسانی معمول یک برنامهٔ گوشی هم کوچکتر میسازد.
چون در آغاز کار، تصویر کامل سیستم را به حافظه میبرد، میتوانید رسانهٔ نصب را کاملاً بیرون بیاورید و میزکار بیهیچ وقفهای به کار خود ادامه میدهد.
محیط استاندارد سیدی زنده با ۱۶۰ مگابایت رم کار میکند. برای سختافزارهای بهشدت محدود، گزینهٔ تخصصیِ کمرمِ loram با دور زدن کشِ کامل رم، امکان بوت را با تنها ۳۲ مگابایت فراهم میکند؛ و در موارد افراطیِ مستند، حتی با کمک یک پروندهٔ مبادلهٔ اختصاصی، سیستم را با ۹ مگابایت نیز بالا آوردهاند.
آنتیاکس
گزینهای دبیانمحور که میتواند نقش سیستم اصلیِ روزمره را بگیرد
آنتیاکس
آنتیاکس از پارامتر راهاندازی toram استفاده میکند تا تصویر کامل سیستم خود را در آغاز کار، مستقیم در حافظهٔ رم بارگذاری کند. انتقال همهٔ فایلسیستم به حافظه در بوتِ نخست زمان بیشتری میبرد، اما پس از بالا آمدن میزکار، کارهای سیستم بهمراتب سریعتر انجام میشوند. میزان حافظهٔ لازم برای استفاده از این گزینه با اندازهٔ رسانهٔ نصب شما متناسب است.
برخلاف ابزارهای نجاتِ مینیمال، آنتیاکس میتواند بهعنوان یک سیستم اصلیِ کامل برای استفادهٔ روزمره به کار رود. چون بر پایهٔ دبیان ساخته شده است، در کنار چندین مدیر پنجره مانند آیسدبلیوام، فلوکسباکس و جیدبلیوام، دسترسی به مدیریت استاندارد بستههای اَیپیتی را هم فراهم میکند. اگر لینوکس اماکس را بهطرزی شگفتانگیز سبک یافتهاید، آنتیاکس حتی از آن هم سربارِ پسزمینهٔ کمتری دارد، در حالی که هنوز بهاندازهٔ کافی از امکانات اصلیِ میزکار را برای انجام کارهای روزمره حفظ میکند.
پاپی لینوکس
توزیعی که برای زندگی در رم ساخته شده است
اجرای کامل در حافظهٔ سیستم برای پاپی لینوکس یک فکرِ بعدی نیست؛ از آغاز این پروژه در ۲۰۰۳، همین اصلِ طراحیِ آن بوده است. افزودن پارامتر pfix=ram هنگام راهاندازی به سیستم میگوید همهچیز را یکسره در رم بارگذاری کند و هر پروندهٔ نشستِ موجود روی درایو شما را نادیده بگیرد؛ بنابراین، بهمحض ظاهر شدن میزکار میتوانید رسانهٔ بوت را جدا کنید.
نیازهای سختافزاری بسته به اینکه کدام نسخه را برگزینید فرق میکند: نسخههای قدیمی میتوانند با کمتر از ۲۵۶ مگابایت رم کار کنند، در حالی که نسخههای ۶۴ بیتیِ جدیدی مانند زِنیالپاپ دستکم ۱ گیگابایت را توصیه میکنند.
پاپی احتمالاً برای مخاطب عمومی صمیمیترین گزینه است؛ فرایند آشنای راهاندازی و سازوکار هوشمندانهاش برای ذخیرهٔ فایلها همین را نشان میدهد. این قابلیت، تنظیمات شخصی و برنامههای نصبشدهٔ شما را در یک پروندهٔ فشردهٔ یکتا روی دیسک نگه میدارد و از این راه، بدون قربانی کردن مزیتِ سرعتِ یک سامانهٔ رممحور، ذخیرهسازی پایدار به شما میدهد. اگر میخواهید ببینید این معماری در عمل چه بازدهی دارد، کافی است یک لپتاپ قدیمی را به یک سیستمعاملِ تمامرم منتقل کنید؛ آنوقت سختافزارِ کهنه میتواند بهراحتی عملکردی در حد یک دستگاه بسیار تازهتر از خود نشان دهد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Rob LeFebvre است. مشاهده مقاله اصلی