من به دیدن ناپدید شدن قابلیتهای گوشیهای هوشمند، آن هم بیآنکه درستوحسابی بدرودی با آنها گفته شود، عادت کردهام. باتریهای جداشدنی رفتند، جک هدفون هم دنبالهرو شد و شیارهای میکرواسدی کمکم به گوشیهای ارزانتر رانده شدند. اینها همه بخشی از فهرست بلندبالای قابلیتهایی هستند که گوشیهای گلکسی سامسونگ در سالهای گذشته کنار گذاشتهاند. رادیوی افام هم حتی کمسروصداتر از بقیه ناپدید شد.
پس دیدن یک برنامهٔ درستوحسابی رادیوی افام روی یک موتو جی غافلگیرم کرد. اگر پس از همهگیر شدن پخش آنلاین موسیقی بزرگ شده باشید، این همان پخش افامی است که در خودرو یا رادیوی آشپزخانه میشنوید. گوشی، ایستگاه را مستقیم از یک فرستندهٔ نزدیک میگیرد، نه اینکه آن را از راه اینترنت پخش کند؛ بنابراین نه حساب کاربری لازم است و نه دادهٔ موبایل.
افام از همهٔ گوشیهای فروختهشده در جهان ناپدید نشده است. شیائومی هنوز آن را روی مدلهایی مانند ردمی ۱۳ایکس در بازارهای بینالمللی میگذارد و آنر پلی ۱۰ از آن در بخشهایی از جنوبشرق آسیا و آمریکای لاتین پشتیبانی میکند. با این حال، اینها گوشیهایی نیستند که بیشتر خریداران آمریکایی بهطور معمول با آنها روبهرو شوند. موتورولا از این جهت به چشم میآید که در سال ۲۰۲۶ هنوز افام را در مدلهای موتو جی عرضهشده برای بازار آمریکا زنده نگه داشته است؛ جایی که این قابلیت در بیشتر نامهای آشنای قفسههای فروشگاهها تا حد زیادی از میان رفته است.
موتورولا هنوز یک رادیوی کوچک را زیر پوست گوشی پنهان کرده است
پخش آنلاین، تنظیم ایستگاه را هم قدیمی جلوه داده است
موتو جی ۲۰۲۵ نمونهٔ خوبی است. این گوشی کنار جک ۳.۵ میلیمتری هدفون، رادیوی افام هم دارد و موتورولا برای یافتن ایستگاههای محلی، برنامهٔ رادیوی افام را نیز در آن گذاشته است. وقتی هدفون سیمی را وصل میکنید و یک فرکانس را برمیگزینید، گوشی درست شبیه رادیوهای جیبیای رفتار میکند که بسیاری از ما با آنها بزرگ شدهایم.
موتو جی پاور ۲۰۲۶، مدل تازهتر، نیز این قابلیت را حفظ کرده است. بهمحض آنکه یک هدست سیمی وصل شود، میتوانید روی ایستگاههای محلی تنظیم کنید و سپس صدا را از بلندگوی خود گوشی یا یک دستگاه بلوتوثِ جفتشده پخش کنید. موتورولا البته یک نکتهٔ احتیاطی را هم گوشزد میکند: اگر افام برایتان مهم است، بهجای آنکه صرفاً فرض کنید وجود جک هدفون کافی است، بهدنبال ذکر صریح رادیوی افام برای همان مدل و نسخهٔ دقیق اپراتوری باشید.
کابل هدفون بخشی از سازوکار رادیوست، چون نقش آنتن را هم ایفا میکند. بعداً میتوانید صدا را به جای دیگری بفرستید، اما برای گرفتن ایستگاه، کابل همچنان باید وصل بماند. به همین دلیل بود که برنامههای رادیوی گوشیهای قدیمی، تا وقتی یک جفت هدفون سیمی را وصل نمیکردید، اصلاً راه نمیافتادند.
گفتنِ «تراشهٔ افام» یک میانبُر مفید است، هرچند این سختافزار اغلب در دل یک تراشهٔ بزرگتر برای ارتباطات جا داده میشد. برای نمونه، دبلیوسیان ۳۶۶۰ کوالکام، پشتیبانی از وایفای، بلوتوث و افام را روی یک قطعهٔ سیلیکون کنار هم میآورد. بنابراین ممکن است گوشیای سختافزار دریافت افام را داشته باشد، اما تا وقتی سازنده مسیر آنتن، مسیردهی صدا، نرمافزار، آزمایش و پشتیبانی لازم را فراهم نکند، هیچ رادیوی بهدردبخوری در اختیار کاربر نمیگذارد. این فاصله آنقدر رایج بود که زمانی مردم بهدنبال راههایی برای باز کردن قفلِ رادیوی افامِ ظاهراً پنهان گوشیهایشان میگشتند، هرچند بسیاری از مدلها سختافزار یا نرمافزار لازم را برای این کار نداشتند.
خودِ فهرست محصولات موتورولا هم این تفاوت را نشان میدهد. موتو جی پاور ۲۰۲۵ جک هدست ۳.۵ میلیمتری دارد، اما از افام پشتیبانی نمیکند؛ در حالیکه مدل ۲۰۲۶ هر دو را دارد. وجود این جک بهتنهایی به معنای داشتن افام نیست. موتورولا هنوز هم باید این قابلیت را روی گوشیهایی که تصمیم میگیرد آن را عرضه کند، بهدرستی فعال کند.
افام به این دلیل ناپدید نشد که امواج رادیویی از کار افتادند
صنعت گوشیهای هوشمند سراغ چیزهای براقتری رفت
سختافزار سازگار با افام زمانی در گوشیهای هوشمند بسیار رایج بود، حتی وقتی صاحبانشان عملاً نمیتوانستند از آن استفاده کنند. آزمایشگاههای نب [پیدیاف] در سال ۲۰۱۴ دریافتند که ۶۹٪ از پرفروشترین گوشیهای هوشمند آمریکا، سختافزار افام را در خود داشتند، اما این قابلیت برای کاربر فعال نشده بود. فقط ۱۹٪، دستکم از سوی یکی از اپراتورهای بزرگ آمریکا، امکان دریافت افام را فعال داشتند.
آنچه تغییر کرد، همهچیز پیرامون رادیو بود. جکهای هدفون چنان ناپدید شدند که بازگشتن به گوشیای که جک دارد، حالا کمی نامعمول به نظر میرسد؛ پخش آنلاین به شیوهٔ پیشفرضِ گوش دادن به موسیقی و ایستگاههای زنده بدل شد؛ و ایربادهای بیسیم هم کابلی را حذف کردند که بسیاری از گوشیها از آن بهعنوان آنتن افام استفاده میکردند. زنده نگه داشتن رادیوی زمینی هنوز هم یعنی دستوپنجه نرم کردن با مسیر آنتن، نرمافزار، آزمایش و پشتیبانی؛ در حالی که خریداران کمتری احتمالاً برایشان مهم بود که این قابلیت بماند یا نه.
اگر به گوشیهای مسلط بر قفسههای آمریکا نگاه کنید، میبینید این روند به کجا رسیده است. آیفونهای کنونی، پیکسلها و گوشیهای اصلی گلکسی رادیوی زمینی افام ندارند، هرچند چند استثنای باقیمانده در بازار آمریکا هنوز وجود دارند. برای نمونه، تیسیال هنوز رادیوی افامِ سیمی را برای ۶۰ ایکسئی نکستپیپر ۵جی، درست کنار جک ۳.۵ میلیمتری هدفون، فهرست میکند.
موتورولا از این جهت استثنایی پررنگتر است که افام بارها در خانوادهٔ آشنای موتو جی سر برمیآورد، حتی در حالی که از بیشتر گوشیهای اصلی بازار آمریکا ناپدید شده است.
گمان میکنم سری موتو جی برای دوام آوردنِ افام، جای مهربانتری از یک پرچمدارِ تازه فراهم میکند. این گوشیها هنوز تا حدی با تکیه بر ویژگیهای سختافزاریِ کاربردی رقابت میکنند؛ درست شبیه گوشیهای ارزان اندرویدی که هنوز از بسیاری قابلیتهای موجود در پرچمدارهای هزاردلاری بیبهرهاند و جک هدفون در آنها بیش از گوشیهای ممتاز دوام آورده است. اگر سختافزار رادیوییِ لازم از پیش حاضر باشد، زنده نگهداشتنِ افام میتواند یک امکان دیگر هم به خریدار بدهد؛ امکانی که نه اشتراک تازهای میخواهد، نه حساب کاربریِ یک برنامه و نه اتصال داده.
بدیهی است که افام نمیتواند مانند یک ایستگاه اینترنتی شما را در سراسر کشور همراهی کند، یک قسمتِ درخواستی را در صف پخش بگذارد یا وقتی فرستندهای در نزدیکی نیست کار کند. اما میتواند یک پخش محلی را بیواسطه و بینیاز از دادهٔ موبایل یا وایفای دریافت کند و شاید هنگام بحران، وقتی شبکههای تلفن همراه از کار میافتند یا زیر بار سنگین میروند، هنوز هم در دسترس باشد. من برای هر مجموعهٔ جدیِ وسایل اضطراری، هنوز هم یک رادیوی باتریخور نگه میدارم؛ با این حال، اینکه روی همان گوشیای که از پیش در جیب دارید، راه دیگری هم برای شنیدن اطلاعات محلی داشته باشید، برایم آنقدرها یادگارِ گذشته به نظر نمیرسد.
خوشحالم که کسی یادش رفت آن را بردارد
من انتظار ندارم رادیوی افام بازگشتی باشکوه به گوشیهای هوشمند داشته باشد و فقط به این خاطر که میتواند روی ۱۰۱٫۵ مگاهرتز تنظیم شود، گوشیای را انتخاب نمیکنم. اما خوشم میآید که یک دستگاه امروزی هنوز میتواند پخش محلی را بیواسطه دریافت کند، بیآنکه هر شکل از رسانه را به یک درخواست اینترنتی تبدیل کند.
امروز گوشیها با مودمهای ۵جی، قابلیتهای ماهوارهای و سختافزارهای روزبهروز پیچیدهترِ هوش مصنوعی عرضه میشوند. با این همه، جایی در خانوادهٔ موتو جی هنوز برای یکی از سادهترین ترفندهای بیسیمی که یک گوشی تاکنون آموخته است، جا هست. امیدوارم موتورولا همچنان فراموش کند که قرار بوده این قابلیت را از رده خارج کند.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oluwademilade Afolabi است. مشاهده مقاله اصلی