ویندوز ۱۱ در پنهانکردن سازوکارهای زیرپوستیای که نباید به آنها دست بزنید، حسابی مهارت دارد. برای همین، وقتی dir /a C:\ را اجرا کردم و به نامی برخوردم که انتظار نداشتم بیرون از یک رایانهٔ قدیمی با ویندوز اکسپی ببینم — Documents and Settings — ماجرا عجیبتر شد. این فرمان حتی آن را بهعنوان یک اتصالِ پیوندی که به C:\Users اشاره میکند شناسایی میکند.
با این حال، وقتی آن را در فایل اکسپلورر باز کردم، پیام «دسترسی رد شد» گرفتم. در نگاه اول، این پیام شبیه یک مشکلِ مجوزی است، اما ویندوز دقیقاً همان کاری را میکند که مایکروسافت برایش در نظر گرفته است؛ و توضیحش به یکی از آشفتهترین بخشهای زنده نگهداشتن نرمافزارهای قدیمی ویندوز برمیگردد.
ویندوز ۱۱ هنوز پیامهایی از عصر اکسپی دریافت میکند
آدرس عوض شد، اما مایکروسافت تغییرمسیر را نگه داشت
در ویندوز اکسپی، پروفایلهای کاربر زیر C:\Documents and Settings قرار داشتند. یک پروفایل معمولی میتوانست C:\Documents and Settings\Oluwademilade باشد و سندها، تنظیمات و دادههای برنامههای کاربر نیز زیر همان مسیر جا میگرفتند.
ویندوز ویستا چیدمان را مرتب کرد و پروفایلها را به C:\Users منتقل کرد، اما مایکروسافت نمیتوانست فقط مسیر قدیمی را پاک کند و امیدوار باشد همهچیز خوب پیش برود. نرمافزارهای زیادی بر این فرض نوشته شده بودند که C:\Documents and Settings همیشه وجود خواهد داشت و بعضی برنامهها این نشانی را بهصورت ثابت در کد خود داشتند. ویندوز هنوز هم برای کار انداختن برنامههای قدیمیِ ساختهشده برای نسخههای پیشینِ ویندوز زحمت زیادی میکشد و حذف یکبارهٔ این مسیر میتوانست هر چیزی را که هنوز به دنبال نشانیِ سالهای گذشته میگشت، از کار بیندازد.
راهحل مایکروسافت این بود که یک نشانیِ هدایتکننده از همانجا باقی بگذارد. در ویندوزهای امروزی، C:\Documents and Settings یک اتصالِ انتیافاس است که با قابلیتی در فایلسیستم به نام reparse point ساخته شده است. خودِ مستندات مایکروسافت همین نمونه را به کار میبرد و Documents and Settings را یک اتصالِ سازگاری توصیف میکند که به C:\Users بازمیگردد. اتصالهای ویندوز میتوانند یک مسیر پوشه را بیصدا به مسیری دیگر هدایت کنند؛ و دقیقاً همین اتفاق هر بار میافتد که نرمافزاری هنوز به نشانی قدیمی اشاره میکند.
پس زیر آن نام قدیمی، انبار دیگری از پروفایلهای کاربر جا نگرفته که فضای دیسک را ببلعد. Documents and Settings فقط برای نرمافزارهای قدیمی، راه دیگری به همان جایی فراهم میکند که ویندوز اکنون از آن استفاده میکند.
میتوانید بدون نصب هیچ چیز، خودتان این سازوکار را با اجرای این فرمان ببینید:
dir /a C:\ویندوز این مدخل را بهعنوان یک اتصال علامت میزند و C:\Users را مقصد آن نشان میدهد. اگر یک خط فرمان با دسترسی مدیر باز کنید، fsutil reparsepoint query "C:\Documents and Settings" به شما اجازه میدهد دادههای نقطهٔ بازپردازشِ وابسته به آن را بررسی کنید.
نگه داشتن نشانی قدیمی کاملاً منطقی است. بخش عجیبتر این است که مایکروسافت جلوی آن یک دروازهٔ قفلشده هم گذاشته است.
دسترسی رد شد، بخشی از همان ترفند سازگاری است
ویندوز یک راه فرعی ساخت، سپس جلوی آن حصار کشید
اگر Documents and Settings به C:\Users اشاره میکند، انتظار دارید با دوبارکلیک شما را به همانجا ببرد. اما فایل اکسپلورر نظر دیگری دارد.
مایکروسافت عمداً این اتصالهای سازگاری را طوری ساخته که نتوان محتوایشان را بهصورت عادی مرور کرد. این اتصالها از فهرستهای کنترل دسترسیای استفاده میکنند که دسترسی خواندن را برای همه رد میکنند؛ یعنی نرمافزاری که بخواهد هرچه زیر آنهاست فهرست کند، پشت در متوقف میشود.
این رفتار تا وقتی به عاقبتِ نبودنش فکر نکنید، بیدلیل خصمانه به نظر میرسد. یک برنامهٔ پشتیبانگیری قدیمی را تصور کنید که از C:\ شروع میکند و تکتک پوشههایی را که مییابد میپیماید. به C:\Users میرسد و همهٔ پروفایلها را نسخهبرداری میکند. کمی بعد، به C:\Documents and Settings برمیخورد، از همان اتصال درست به همان پروفایلها برمیگردد و ممکن است همهچیز را دوباره پشتیبان بگیرد.
مایکروسافت صریحاً دربارهٔ این رفتار هشدار میدهد. نرمافزاری که کورکورانه از اتصالهای سازگاری پیروی کند، میتواند یک فایل را چند بار پردازش کند و بعضی چیدمانهای اتصال حتی ارجاعهای دَوَرانی هم میسازند. یک پویشگر بازگشتی ممکن است از راه مسیرهای قدیمیِ دیگر، مدام به پوشههایی برگردد که قبلاً دیده است.
این مجوزها همچنین به لایهٔ سازگاری اجازه میدهند کارش را انجام دهد، بیآنکه فایل اکسپلورر را به هزارتویی از پوشههای تکراری تبدیل کنند. نرمافزاری که یک مسیر قدیمیِ مشخص را میخواهد، اگر دسترسی لازم را داشته باشد، هنوز هم میتواند به جای درست هدایت شود؛ اما برنامههایی که فقط درون پوشهها میخزند، دیگر نمیتوانند آزادانه همهٔ نشانههای سازگاریای را که سر راهشان میبینند فهرست کنند.
همچنین، فقط برای سرک کشیدن، دست بردن در مجوزها هم سود چندانی ندارد. بهدست گرفتن مالکیت Documents and Settings یا برداشتن محدودیتهای دسترسی آن، هیچ نسخهٔ دومِ فراموششدهای از پروفایلتان را آشکار نمیکند. این junction به دادههایی برمیگردد که از پیش زیر C:\Users قرار دارند، پس آنچه واقعاً به دست میآورید فقط حذفِ یک لایهٔ حفاظتی است که مایکروسافت عمداً آن را آنجا گذاشته بود.
ویندوز هنوز شمار شگفتانگیزی از نشانیهای قدیمی را زنده نگه میدارد
سازگاریِ پسرو حافظهای بسیار بلند دارد
Documents and Settings تنها یک بخش از برنامهٔ مهاجرتیِ مایکروسافت بود. ویستا مجموعهای کامل از پیوندهای سازگاری را برای پوشههایی معرفی کرد که نام یا جایشان عوض شده بود، تا نرمافزارهای قدیمی حتی پس از بازآرایی سامانهٔ پروندهها در ویندوز، راهی آشنا پیشِ رو داشته باشند.
مایکروسافت پیوندهای هرکاربر را در کنار پیوندهای سراسری مستند میکند و نامهای قدیمیای مانند My Documents میتوانستند نرمافزار را به مکانهای تازهتر هدایت کنند. هنوز هم ممکن است درون یک پروفایل ویندوزی با مسیرهای قدیمیای مانند Application Data و Local Settings روبهرو شوید. ایدهٔ اصلی در همهٔ این سالها همان ماند: نرمافزار نشانیِ دیروز را بخواهد و ویندوز بیصدا آن را به جایی که اکنون معتبر است بفرستد.
نزدیک به دو دهه بعد، احتمالاً مایکروسافت از برداشتنِ آن پیوندها سود چندانی نمیبرد. هنوز هم ممکن است جایی یک نصبکنندهٔ کهنه، اسکریپت، ابزار یا برنامهٔ سازمانی وجود داشته باشد که فرض کند یکی از آن مسیرها موجود است. این بخش حدس و گمان است، اما با رویکرد دیرپای ویندوز به سازگاریِ پسرو در نرمافزار همخوانی دارد. نگه داشتن یک تغییر مسیر کوچک تقریباً خرجی ندارد، اما پیدا کردن اینکه کدام نرمافزار فراموششده هنوز به آن وابسته است، میتواند خیلی زود پرهزینه شود.
این عادت حتی از ویندوز اکسپی هم قدیمیتر است. ویندوز هنوز هم بعضی محدودیتهای نامگذاری پوشهها را که از داس به ارث رسیدهاند، با همین منطق حفظ میکند؛ تکهای کوچک از رفتارهای باستانی که باقی مانده، چون تغییر دادنش میتواند نرمافزاری را بشکند که به قواعد قدیمی خو گرفته است.
برخی فسیلهای ویندوز هنوز هم مفیدند
دلیل واقعیای ندارم که Documents and Settings را باز کنم و ویندوز هم کاری کرده که اتفاقی سر از آن درنیاورم. با این حال، هنوز تا حدی دوست دارم که وجود دارد.
کمتر چیزی به اندازهٔ پیدا کردن نشانیای از دوران اکسپی که هنوز روی یک رایانهٔ ویندوز ۱۱ نشسته و پس از این همه سال، آرام و بیوقفه ترافیک را به جایگزینِ مدرنش میفرستد، ذات ویندوز را اینقدر خوب خلاصه میکند.
منبع: این مطلب ترجمه و بومیسازی مقالهای از MakeUseOf به قلم Oluwademilade Afolabi است. مشاهده مقاله اصلی