تمرکزِ بازاریابیِ اپل بر حریم خصوصی است؛ این شرکت با تکیه بر همین موضوع، خود را در جهانی پر از شرکت‌هایی مانند گوگل که در ازای دسترسی به داده‌ها و اطلاعات خصوصی‌تان خدمات رایگان عرضه می‌کنند، گزینه‌ای بهتر معرفی می‌کند.
اما با هوش مصنوعی جدیدِ سیری، شکاف‌هایی در این روایت آشکار شده است. در ادامه، آنچه مستند است، آنچه وعده داده شده و تأثیر احتمالی فاصله‌ی میان این دو بر شما را بررسی می‌کنیم.
آنچه اپل واقعاً اعلام کرد
قراردادی یک‌میلیارد دلاری، مدلی با ۱٫۲ تریلیون پارامتر و رونمایی در WWDC
در ژانویه‌ی ۲۰۲۶، اپل و گوگل شراکت چندساله‌ای را تأیید کردند که بر اساس آن Gemini به موتور هوش مصنوعیِ پشتیبانِ سیریِ جدید و قابلیت‌های تازه‌ی Apple Intelligence تبدیل می‌شود. به گزارش رسانه‌ها، اپل سالانه حدود یک میلیارد دلار به گوگل پرداخت خواهد کرد؛ این مبلغ جدا از توافق‌نامه‌ی موجودِ جستجوی گوگل در Safari است.
بلومبرگ، به نقل از MacRumors، می‌نویسد مدل Gemini دارای ۱٫۲ تریلیون پارامتر خواهد بود؛ یعنی تقریباً هشت برابر بزرگ‌تر از هوش مصنوعی ابریِ فعلی اپل که حدود ۱۵۰ میلیارد پارامتر دارد. این مدل از معماری «ترکیب متخصصان» (MoE) بهره می‌برد؛ یعنی در هر درخواست تنها بخشی از مدل فعال می‌شود و ظاهراً برای وظایف گوناگونِ خلاصه‌سازی و برنامه‌ریزی که سیری بیش از همه بر عهده خواهد گرفت، تنظیم شده است. بنابراین، این نسخه‌ای سفارشی از مدل پایه‌ی Gemini برای اپل است، نه همان نسخه‌ی مصرفی که ممکن است در مرورگر Chrome به کار ببرید.
اپل در ژوئن گذشته و در کنفرانس جهانی توسعه‌دهندگانش (WWDC) از هوش مصنوعی جدیدِ سیری رونمایی کرد و گفت این بزرگ‌ترین بازنگری سیری در ۱۵ سال اخیر است. این شرکت وعده‌ی یک اپلیکیشن گفت‌وگوی مستقل، ورودی چندوجهی، فرمان‌های چندمرحله‌ای، صداهای سفارشی و تاریخچه‌ی گفت‌وگوهای همگام‌شده از طریق iCloud را داد.
طرح حریم خصوصی، لایه‌به‌لایه
سه لایه و مرزی روشن که زیرساخت اپل در آن پایان می‌یابد
در هوش مصنوعی جدیدِ سیری، درخواست‌های شما از سه لایه عبور می‌کنند. لایه‌ی نخست درخواست‌های ساده، مانند تنظیم تایمر آشپزی، روشن و خاموش کردن چراغ‌ها و کارهای مشابه را مدیریت می‌کند. این درخواست‌ها از طریق Neural Engine داخل گوشی شما به مدل‌های خودِ اپل هدایت می‌شوند؛ برای استفاده از این قابلیت به iPhone ۱۵ Pro یا مدل‌های بالاتر نیاز دارید و داده‌ها هرگز از دستگاه خارج نمی‌شوند.
لایه‌ی دوم زمانی وارد عمل می‌شود که درخواست شما پیچیده‌تر باشد. این درخواست‌ها به سرورهای Apple Silicon در سامانه‌ای که شرکت آن را Private Cloud Compute (PCC) می‌نامد ارسال می‌شوند و به‌صورت بی‌حالت (stateless)، بدون نگهداری داده و بدون دسترسی ممتاز در زمان اجرا پردازش می‌شوند. پژوهشگران بیرونی نیز می‌توانند این ابر خصوصی را از طریق محیط پژوهشی مجازیِ PCC که اپل عرضه کرده است، بررسی کنند.
در لایه‌ی نهایی، گوگل وارد ماجرا می‌شود. سنگین‌ترین وظایف استدلالی به مدل سفارشیِ جدید Gemini فرستاده می‌شوند؛ مدلی که به‌جای Apple Silicon، روی زیرساخت Google Cloud و GPUهای Nvidia Blackwell B200 اجرا می‌شود. برخی گزارش‌ها می‌گویند Apple Silicon برای نیازهای هوش مصنوعی جدید سیری در مقیاس بزرگ، به‌اندازه‌ی کافی سریع نبوده است.
تمام مسیریابی‌ها به‌صورت خودکار انجام می‌شوند؛ انتخاب این‌که کدام لایه به درخواست‌هایتان پاسخ دهد در اختیار شما نیست. اپل با سامانه‌ای هماهنگ‌کننده به نام System Orchestrator، بر اساس پیچیدگی درخواست تصمیم می‌گیرد که هر درخواست به کدام لایه فرستاده شود.
اینجاست که پای گوگل به میان می‌آید
داده‌های پاک‌سازی‌شده، سخت‌افزار قرضی و روایت‌های متفاوتِ مدیران عاملِ دو شرکت
اپل می‌گوید پیش از آن‌که درخواست شما به Gemini برسد، هرگونه داده‌ی قابل شناساییِ شخصی یا مرتبط با حساب کاربری را حذف می‌کند؛ یعنی گوگل ظاهراً Apple ID، هویت یا تاریخچه‌ی مکانی شما را نخواهد دید. البته این ادعای اپل است که رسانه‌هایی مانند AppleInsider آن را نقل کرده‌اند، نه نتیجه‌ی تأییدی مستقل. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن‌اند که توافق‌نامه، گوگل را از آموزش مدل‌های آینده بر پایه‌ی تعاملات سیری منع می‌کند؛ محافظتی که قراردادی است، نه فنی.
اما اپل از نظر فنی به قابلیت confidential computing انویدیا در تراشه‌های Blackwell تکیه دارد. این تراشه‌ها پردازش رمزنگاری‌شده در محیط اجرای قابل اعتماد را همراه با گواهی‌سنجی از راه دور (remote attestation) فراهم می‌کنند تا تأیید شود سخت‌افزار دست‌کاری نشده است. هرچند این رویکرد اقدامی مثبت برای حفظ حریم خصوصی به نظر می‌رسد، اپل سال‌ها می‌گفت «آنچه در iPhone رخ می‌دهد، در iPhone می‌ماند» و با Private Cloud Compute از این ادعا پشتیبانی کرده است. اکنون بخشی از کار را به شرکتی ثالث و سخت‌افزار آن سپرده است.
تیم کوک در گفت‌وگو با CNBC، پیش از انتشار گزارش مالی ژانویه‌ی گذشته، گفت: «ما قوانین حریم خصوصی خود را تغییر نمی‌دهیم. همچنان همان معماری را که پیش‌تر اعلام کردیم، حفظ می‌کنیم؛ یعنی پردازش روی دستگاه به‌علاوه‌ی محاسبات ابری خصوصی.»
سوندار پیکچای، مدیرعامل آلفابت و گوگل، مسئله را کمی متفاوت توصیف کرد و همکاری با اپل را چنین بیان کرد: «ارائه‌دهنده‌ی ابری ترجیحی ما … برای توسعه‌ی نسل بعدی مدل‌های پایه‌ی اپل، بر پایه‌ی فناوری جِمِینای.»
با توجه به سابقه‌ی خطاهای متعدد گوگل در حوزه‌ی حریم خصوصی، این وضعیت می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
نهادهای نظارتی قانع نشده‌اند
وزارت دادگستری و اتحادیه‌ی اروپا تردید دارند
گوگل و اپل پیش‌تر بر سر توافق جست‌وجوی گوگل در مرورگر Safari با وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) مواجه بوده‌اند؛ توافقی که ظاهراً تنها در سال ۲۰۲۲، ۲۰ میلیارد دلار از گوگل به اپل منتقل کرد. راه‌حل پیشنهادی وزارت دادگستری به‌صراحت قراردادهای انحصاری توزیع Gemini را محدود می‌کند و برخی تحلیلگران حقوقی معتقدند توافق جدید سیری و Gemini ممکن است ناقض آن باشد.
اپل تأیید کرده است که هوش مصنوعی سیری در اتحادیه‌ی اروپا روی آیفون یا آی‌پد در دسترس نخواهد بود، اما مک، اپل واچ و ویژن پرو در آن منطقه عرضه خواهند شد؛ زیرا این پلتفرم‌ها بر اساس قانون بازارهای دیجیتال (DMA) به‌عنوان «خدمات پلتفرم اصلی» تعیین نشده‌اند. چین نیز به دلایل قانونی جداگانه و نامرتبط از این قابلیت محروم مانده است.
استدلال اپل این است که الزامات قابلیت همکاری در اتحادیه‌ی اروپا، این شرکت را وادار می‌کند به دستیارهای رقیب دسترسی مستقیم به داده‌های کاربر و کنترل سایر برنامه‌ها بدهد. کمیسیون اروپا این برداشت را رد کرد و گفت DMA هرگز مانع عرضه‌ی این قابلیت نشده و مسئولیت تأخیر بر عهده‌ی اپل است.
اگر اپل تا این حد به معماری حریم خصوصی خود اطمینان دارد، نباید این فناوری را از نهادهای نظارتی پنهان کند یا نگران دسترسی سایر شرکت‌ها به داده‌های کاربر باشد.
پس سیریِ جدید واقعاً چقدر خصوصی است؟
حقایق رسمی و قابل راستی‌آزمایی نشان می‌دهند که PCC بی‌حالت است و نهادهای مستقل می‌توانند آن را بررسی کنند. گوگل نیز از نظر قراردادی از آموزش بر داده‌های سیری منع شده است و اطلاعات هویتیِ شخصی پیش از رسیدن داده‌ها به جِمِینای حذف می‌شوند.
آنچه هنوز قابل راستی‌آزمایی نیست، این است که داده‌ها پیش از ارسال درخواست‌هایتان به Gemini چگونه حذف می‌شوند، محاسبات محرمانه‌ی انویدیا در محیط‌های عملیاتی واقعاً چگونه کار می‌کند، یا گوگل تا چه اندازه به ممنوعیت قراردادی آموزش پایبند خواهد ماند. این موارد به‌صورت مستقل قابل حسابرسی نیستند؛ بنابراین، با معیار حریم خصوصی‌ای که اپل خود با محاسبات ابری خصوصی تعیین کرده است، هم‌خوانی کامل ندارند.
درخواست‌های شما تا زمانی که ساده یا دارای پیچیدگی متوسط باشند، در محدوده‌ی حریم خصوصی اپل باقی می‌مانند؛ اما هر درخواستی که پیچیده‌تر ارزیابی شود، به این سیستم جدید مبتنی بر Gemini فرستاده می‌شود؛ سیستمی که به قراردادهای دو شرکت و تراشه‌های شرکتی ثالث وابسته است. نتیجه‌ی نهایی تا اینجا این است: سیری به همان اندازه خصوصی است که مجموعه‌ی این فناوری‌ها و الزامات قانونی اجازه می‌دهند.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Rob LeFebvre است. مشاهده مقاله اصلی