نتفلیکس نخستین فیلم اصلی خود، هیولاهای بی‌وطن، را در سال ۲۰۱۵ عرضه کرد. از آن زمان، فیلم‌سازان برجسته‌ای با این سرویس استریم همکاری کرده‌اند؛ از جمله مارتین اسکورسیزی («ایرلندی»)، دیوید فینچر («قاتل») و بونگ جون-هو («اوکجا»).
ویژگی مشترک همهٔ این فیلم‌ها آن است که اکران سینمایی بسیار محدودی داشته‌اند یا اصلاً روی پرده نرفته‌اند. این رویکرد عمدی است: نتفلیکس اگر فیلمی را در سینما اکران کند، آن اکران فقط مدت کوتاهی و در شمار اندکی از سالن‌ها ادامه دارد. این شرکت در مجموع ترجیح می‌دهد مردم در خانه بمانند و فیلم‌ها را همان‌جا تماشا کنند. نتفلیکس سال‌ها کوشیده است صنعت را وادار کند راه خود را دنبال کند، اما موضعش به‌ندرت تا این اندازه نادرست به‌نظر رسیده است.
استراتژی ضدسینمایی نتفلیکس
سال‌هاست اجرا می‌شود و نتیجه نداده است
تد ساراندوس، مدیرعامل نتفلیکس، به اظهارنظرهای کم‌وبیش عجیب دربارهٔ تجربهٔ سینما رفتن شناخته می‌شود؛ مثلاً اینکه رفتن به سینما برای کسی که در نزدیکی آن زندگی می‌کند «ایده‌ای گذرا» است، یا اینکه اجازه دادن به فیلم‌ها برای ماندن طولانی‌مدت روی پرده، «به سود مصرف‌کننده» نیست.
این حرف‌ها همیشه خودخواهانه به‌نظر می‌رسیدند. بدیهی است که نتفلیکس سینما را ایده‌ای گذرا می‌داند، چون فیلم‌هایش را در سینما اکران نمی‌کند. بدیهی است که نمایش طولانی‌مدت فیلم‌ها در سینما را به سود مصرف‌کننده نمی‌داند، چون مشترکانش به سینما نمی‌روند. وقتی می‌توان فیلمی را در سینما دید، چرا باید برای تماشای آن در خانه اشتراک نتفلیکس خرید؟
به‌نظر می‌رسد ساراندوس و تیمش هرگز این احتمال را در نظر نگرفته‌اند که نتفلیکس می‌تواند هر دو مسیر را هم‌زمان پیش ببرد؛ مردم اگر فیلمی ابتدا اکران سینمایی داشته باشد، نه کمتر، بلکه بیشتر به تماشای آن در سرویس‌های استریم علاقه‌مند می‌شوند. بازاکران فیلم علمی‌تخیلی «میان‌ستاره‌ای» کریستوفر نولان را در نظر بگیرید؛ فیلمی که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۴ اکران شد و در دسامبر ۲۰۲۴ دوباره به سالن‌های آی‌مکس بازگشت. هنگامی که این فیلم ماه بعد روی نتفلیکس قرار گرفت، به سومین فیلم پربینندهٔ پلتفرم در آمریکا تبدیل شد. به‌نظر می‌رسد اکران سینمایی به عملکرد فیلم در استریم کمک کرده، نه اینکه به آن آسیب زده باشد. دلیلش نیز روشن است: اکران سینمایی به فیلم اعتبار و وزنی می‌بخشد که عرضهٔ مستقیم در سرویس استریم از آن محروم است.
در همین حال، آثار اصلی نتفلیکس حتی وقتی به‌طور گسترده دیده می‌شوند، به‌سختی در فرهنگ عامه اثر می‌گذارند. برخی از محبوب‌ترین فیلم‌های نتفلیکس «کری آن»، «پروژهٔ آدام»، «بازگشت به عمل» و «دولت الکتریکی» هستند؛ اما چند فیلم از آن‌ها، مانند موفقیت‌های سال ۲۰۲۶ یعنی «ادیسه»، «مایکل» و «داستان اسباب‌بازی ۵»، موضوع گفت‌وگوی مردم شده‌اند؟ اگر اکران سینمایی داشتند، شاید چنین می‌شد.
گیشه شکوفا است
البته برخلاف میل نتفلیکس
در ادامهٔ موفقیت‌های سال ۲۰۲۶، امسال برای سینماها سالی فوق‌العاده بوده است. از بلاک‌باسترهای دنباله‌دار بزرگ («فیلم سوپر ماریو گالکسی»، «شیطان پرادا می‌پوشد ۲») گرفته تا آثار اوریجینال موفق («پروژهٔ درود بر مری») و موفقیت‌های مستقل غیرمنتظره («وسواس»، «بک‌رومز»). صنعت سینما سرانجام از رکود پساکووید بازیابی می‌شود و پیش‌بینی تد ساراندوس دربارهٔ «گذرا» بودن سینماها را نقض می‌کند.
در آخر هفتهٔ ۳۱ اوت ۲۰۲۶، استدلال ساراندوس ضربه‌ای مهلک خورد. در آن آخر هفته، گیشهٔ آمریکا بیش از هر زمان دیگری در تاریخ صدسالهٔ خود درآمد داشت؛ عمدتاً به‌لطف «ادیسه» و اکران «مرد عنکبوتی: روزی تازه». این فیلم ممکن است به بزرگ‌ترین موفقیت سال تبدیل شود، حتی اگر از نظر کیفی در میان فیلم‌های مرد عنکبوتی اکران‌شده در این قرن، اثری متوسط باشد.
اگر سینماها در حال مرگ بودند، رکورد نمی‌شکستند. وقت آن رسیده است که نتفلیکس و مدیرانش شکست را بپذیرند و بخشی از راه‌حل شوند.
نتفلیکس سرانجام موضعش را تغییر می‌دهد
با مقاومت و اکراه، اما تغییر می‌کند
نتفلیکس به‌عنوان برهم‌زنندهٔ قواعد وارد صنعت سرگرمی شد؛ تازه‌واردی که تلویزیون و فیلم را به روشی تازه به مردم عرضه می‌کرد. نتفلیکس آن‌قدر بزرگ شد و فیلم‌های زیادی ساخت که امتناعش از اکران آثارش در سینما، در عمل سودآوری صنعت سینما را تهدید می‌کرد. به‌نظر می‌رسید این برهم‌زنندهٔ قواعد قرار است نهادهای جاافتاده را به خواست خود درآورد.
اما هرچه زمان می‌گذرد، بیشتر به‌نظر می‌رسد که مسیر برعکس طی می‌شود. سال آینده، نتفلیکس «نارنیا: برادرزادهٔ جادوگر» را اکران می‌کند؛ نخستین فیلمی که در تاریخ این شرکت به اکران گسترده و سنتی سینمایی دست می‌یابد. تنها فیلم‌های بزرگ هم نیستند که این نقشه را تغییر می‌دهند. «لا بولا نگرا»، درام پرستیژ جدید اسپانیایی‌زبان، ۱۶ اکتبر در سینماها اکران می‌شود و چهل‌وهفت روز روی پرده می‌ماند؛ طولانی‌ترین پنجرهٔ اکران سینمایی در تاریخ این شرکت.
یکی از ما
نتفلیکس در آستانهٔ درک این حقیقت قرار دارد که می‌تواند هر دو هدف را محقق کند: فیلم‌های مستقلش را در سینما اکران کند، از گیشه درآمدی کلان به دست آورد و هم‌زمان انگیزه‌ای برای جمعیت انبوهی از مردم فراهم کند تا برای تماشای همان فیلم‌ها در آسایش خانه‌شان، در نتفلیکس ثبت‌نام کنند. پافشاری نتفلیکس بر اینکه مخاطبان علاقهٔ خود را به تجربهٔ سینمایی از دست داده‌اند، همیشه بهانه‌ای خودخواهانه به‌نظر می‌رسید؛ اکنون، با رکوردهای تازهٔ گیشه، حتی مضحک‌تر جلوه می‌کند. اکنون بهترین زمان برای نتفلیکس است تا لحن خود را تغییر دهد.
منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Dan Selcke است. مشاهده مقاله اصلی