غول فناوری که هیچ‌کس نمی‌بیند همچنان جهان را در پس‌زمینه اداره می‌کند

آی‌بی‌ام ۲۱ سال است که چیزی به شما نفروخته است. نه لپ‌تاپ، نه تلفن، نه آیکونی روی صفحه نمایشگرتان. آخرین محصولی که یک فرد عادی می‌توانست وارد فروشگاه شود و بخرد، در سال ۲۰۰۵ از شرکت خارج شد، و تقریباً هر چیز مصرف‌محوری که از آن زمان تاکنون وجود داشته، فروخته یا تعطیل شده است.

بسیاری از افراد هرگز عمداً به محصول آی‌بی‌ام دست نزهده‌اند. اما دائماً با آن در تماسند. ماشینی که کارت را در پمپ بنزین تأیید می‌کند، موجودی را در دستگاه خودپرداز بررسی می‌کند، یا پرداخت حقوق را ساعت ۳ بامداد مشخص می‌کند، به احتمال زیاد سخت‌افزار آی‌بی‌ام است که در ساختمانی می‌نشیند کسی عکسش را نمی‌گیرد. تاریخ فناوری پر از شرکت‌هایی است که بازار مصرف را از دست دادند و ناپدید شدند، اغلب پس از نبردی کثیف در مسیر سقوط، آن‌گونه که مایکروسافت با رقبای داس خود کرد. آی‌بی‌ام بازار مصرف را عمداً از دست داد و نیمه سودآور را نگه داشت.

آی‌بی‌ام عمداً از مصرف‌کنندگان کنار کشید

فروش ThinkPad قطع‌کردنی تمیز بود

آی‌بی‌ام ماشینی ساخت که این دسته‌بندی را ایجاد کرد. مدل ۵۱۵۰، که در سال ۱۹۸۱ عرضه شد، از قطعات آماده و معماری باز استفاده می‌کرد. آن تصمیم جهان را به یک استاندارد مجهز کرد و همزمان به هر رقیبی نقشه‌ای داد. سازندگان کلون بقیه کار را انجام دادند. سهم آی‌بی‌ام از بازار رایانه شخصی از حدود ۷۵٪ در اواسط دهه ۱۹۸۰ به حدود ۱۲٪ یک دهه بعد سقوط کرد، و حاشیه سود هم با آن رفت.

آی‌بی‌ام در سال ۲۰۰۵ بخش رایانه شخصی خود را به لِنووو به مبلغ ۱.۷۵ میلیارد دلار فروخت، سپس کسب‌وکار سرور x86 خود را در سال ۲۰۱۴ به حدود ۲.۱ میلیارد دلار فروخت. هر دو قرارداد همان استثنا را در نظر گرفتند: لِنووو سخت‌افزار کالایی را گرفت، و آی‌بی‌ام مین‌فریم را نگه داشت.

سم پالمیسانو ارقام را بررسی کرد و به نتیجه‌ای بی‌تعصب رسید. خدمات و مشاوره حاشیه سود ناخص بیش از ۲۵٪ داشتند. رایانه‌های شخصی تقریباً چیزی برنمی‌گرداندند، مهم نبود شرکت چند دستگاه ارسال کند. در دسامبر ۲۰۰۴، آی‌بی‌ام اعلام کرد که بخش رایانه شخصی خود را، به‌همراه ThinkPad، به لِنووو به مبلغ ۱.۷۵ میلیارد دلار می‌فروشد. معامله در مه سال بعد بسته شد. منتقدان آن را مرگ یک نماد آمریکایی نامیدند.

نه سال بعد، آی‌بی‌ام دوباره همین کار را کرد و کسب‌وکار سرور x86 خود را به لِنووو به مبلغ حدود ۲.۱ میلیارد دلار فروخت. هر دو قرقراد همان استثنا را در نظر گرفتند. لِنووو سخت‌افزار کالایی را گرفت. آی‌بی‌ام مین‌فریم را نگه داشت.

ماشینی که نگه داشت همان چیزی بود که اهمیت داشت

کارهایی که z17 انجام می‌دهد و یک رک سرور نمی‌تواند

مین‌فریم‌ها به‌معنوی که مردم معمولاً منظور دارند سریع نیستند. یک رایانه بازی decent تقریباً در هر کاری که پشت میز انجام می‌دهید از مین‌فریم جلو می‌افتد. کاری که مین‌فریم می‌کند جابجایی حجم‌های سترگ از تراکنش‌های کوچک بدون از دست دادن هیچ‌کدام است، و انجام این کار را ادامه می‌دهد در حالی که تکنسین‌ها قطعات سیستم در حال اجرا را تعویض می‌کنند.

نسل فعلی z17 است که در آوریل ۲۰۲۵ معرفی شد و ژوئن همان سال به‌طور کلی در دسترس قرار گرفت. این سیستم بر پردازنده Telum II آی‌بی‌ام با استنتاج هوش مصنوعی که مستقیماً روی تراشه قرار دارد کار می‌کند، تا مدل تقلب بتواند یک پرداخت را در همان جایی که پرداخت در حال انجام است امتیازبندی کند، به‌جای اینکه داده‌های حساس را به جای دیگری بفرستد و منتظر نتیجه بماند. آی‌بی‌ام ظرفیت سیستم را تا ۴۵۰ میلیارد عملیات استنتاج در روز با زمان پاسخ حدود ۱ میلی‌ثانیه ارزیابی می‌کند، نیم‌برابر بیشتر از آنچه z16 مدیریت می‌کرد. یک کارت شتاب‌دهنده Spyre اختیاری ۳۲ هسته و ۱۲۸ گیگابایت حافظه برای مدل‌های بزرگتر اضافه می‌کند.

هیچ‌کدام از این‌ها پیچ سرعت نیست. این یک قول است که پاسخ قبل از اینکه مشتری متوجه شود سوالی پرسیده شده می‌رسد.

کارت‌کشی شما تقریباً قطعاً با یکی از آن‌ها تماس دارد

رقم ۹۰٪ از کجا می‌آید

آی‌بی‌ام می‌گوید مین‌فریم‌ها ۹۰٪ تراکنش‌های کارت اعتباری جهان را پردازش می‌کنند. این رقم دائماً تکرار می‌شود و مستحق یک پاورقی است. این رقم از نظرسنجی بیش از ۲۵۰۰ مدیر اجرایی فناوری به دست آمده که آکسفورد اقتصاد به درخواست آی‌بی‌ام انجام داده. پوشش مستقل بیشتر به ۸۷٪ اشاره می‌کند که آن هم به آی‌بی‌ام برمی‌گردد.

منبع را می‌دانید ارزش دارد، هرچند تقریباً هیچکس در حوزه پرداخت‌ها با شکل این ادعا مخالفت نمی‌کند. آی‌بی‌ام حجم پرداخت‌های کارتی را سالانه نزدیک به ۸ تریلیون دلار اعلام کرده، در کنار حدود ۲۹ میلیارد تراکنش خودپرداز. مدیران شرکت می‌گویند سیستم‌های IBM Z بیش از ۷۰٪ ارزش تراکنش‌های جهانی را حمل می‌کنند.

به‌گفته خود آی‌بی‌ام، مین‌فریم‌ها ۹۰٪ تراکنش‌های کارت اعتباری جهان را پردازش می‌کنند، نزدیک به ۸ تریلیون دلار پرداخت در سال، در کنار حدود ۲۹ میلیارد تراکنش خودپرداز. پوشش مستقل بیشتر به ۸۷٪ اشاره می‌کند که آن هم به آی‌بی‌ام برمی‌گردد.

زیرساخت این‌قدر مهم تنها زمانی دیده می‌شود که خراب شود، به همین دلیل لوله‌کشی خود اینترنت تا زمانی که چیزی قطع نشود نامرئی می‌ماند.

رزرو پروازها روی همان سخت‌افزار آغاز شد

TPF هنوز آنجاست، اما نقشه در حال تغییر است

American Airlines و IBM در اوایل دهه ۱۹۶۰ سیستمی به نام Sabre ساختند تا فرآیند رزرو انجام‌شده روی کارت‌های کاغذی را جایگزین کند. این سیستم کار کرد و IBM بلافاصله این فناوری را به PARS تعمیم داد و به شرکت‌های هواپیمایی دیگر فروخت. برنامه کنترلی زیرین آن در سال ۱۹۶۹ جدا شد، به ACP تبدیل گردید و تا دسامبر ۱۹۷۹ به TPF، یعنی امکان پردازش تراکنش، تغییر نام داد. نسله مدرن آن، یعنی z/TPF، هنوز در حال تولید و استفاده است.

با این حال، وضعیت واقعاً در حال تغییر است. Amadeus در سال ۲۰۲۳ آخرین مین‌فریم خود را از مدار خارج کرد. Sabre بیش از یک دهه است که.startsWith جستجو، موجودی، قیمت‌گذاری و نمایه‌های مشتریان را روی سیستم‌های باز منتقل کرده است. آنچه معمولاً روی TPF باقی می‌ماند هسته با بیشترین حجم تراکنش است، جایی که یک مهاجرت خراب نه یک گزارش باگ، بلکه لغو پرواز تولید می‌کند.

بانک‌ها آن‌ها را حذف نکرده‌اند چون بازنویسی خود ریسک است

COBOL و هزینه یک اشتباه

دفتر مرکزی یک بانک بزرگ اغلب شامل دهه‌ها کد COBOL است، زبانی قدیمی‌تر از فرود روی ماه. تعداد بسیار کمی از افرادی که آن را نوشته‌اند هنوز آنجا کار می‌کنند. قواعد تجاری نهفته در آن هیچ‌گاه به‌طور کامل جای دیگری مستند نشده‌اند، به این معنی که خود کد نه‌تنها پیاده‌سازی، بلکه مشخصات سیستم است. زبان‌های قدیمی با نظمی منظم از مرثیه‌های خود می‌مانند و C موازی آشکار این موضوع است.

بازنویسی همه آن امکان‌پذیر است. انجام آن بدون یک مانده اشتباه چیزی است که هیچ‌کس به‌ارزان حل نکرده است. در تماس سود ژوئیه ۲۰۲۶ شرکت IBM، مدیرعامل Arvind Krishna به تحلیلگران گفت شرکت هیچ شواهدی مبنی بر ترک پلتفرم توسط مشتریان نمی‌بیند و ۸۵٪ از ظرفیت پردازشی نصب‌شده پایدار یا در حال رشد است.

افت ۴۲ درصدی که آنچه به نظر می‌رسد نیست

چرخه‌های نوسازی اعداد را دروغگو می‌کنند

IBM در ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۶ نتایج سه‌ماهه دوم را گزارش کرد و درآمد IBM Z نسبت به سال قبل ۴۲٪ کاهش داشت. سهام پیش‌تر پس از انتشار آمار نخستین هفته قبل، ۲۵٪ افت کرده بود که بزرگ‌ترین افت در یک روز تاریخ آن شرکت بود. پیش‌بینی کامل سال به ۴ تا ۵ درصد رشد کاهش یافت.

مین‌فریم‌ها به صورت موج‌دار فروخته می‌شوند و آن عدد نشانه پس‌کشیدن یک موج است. در قیاس با چرخه قبلی در همان نقطه، z17 با نزدیک به ۱۳۰٪ z16 در حال اجراست که خود قوی‌ترین برنامه ثبت‌شده IBM تا آن زمان بود. این معادل حدود ۱ میلیارد دلار سخت‌افزار و ۳ میلیارد دلار نرم‌افزار پیوست است. در مقایسه، Adobe که وال‌استریت در حال حاضر مانند یک کسب‌وکار در حال مرگ قیمت‌گذاری می‌کند در حالی که درآمدش به رشد ادامه می‌دهد.

نامرئی بر اساس طراحی

IBM دو دهه پیش از رقابت برای جلب توجه دست کشید و شروع به رقابت برای کارهایی کرد که کسی نمی‌خواهد به آن‌ها فکر کند. این معامله عجیب به نظر می‌رسد تا زمانی که یک عصر جمعه در یک فروشگاه مواد غذایی شلوغ، چهل دستگاه کارت‌خوان در یک ساختمان همه در عرض یک ثانیه تأیید شد را نشان می‌دهند و هیچ‌کس در صف صندوق نمی‌پرسد چرا. شرکتی که آن را خسته‌کننده کرده دقیقاً همان کاری را می‌کند که در سال ۲۰۰۴ تصمیم گرفت انجام دهد. هرکس کنجکاو است که چقدر از زندگی روزمره روی سخت‌افزاری اجرا می‌شود که هرگز نخواهد دید، مکان خوبی برای شروع جستجو دارد.

منبع: این مطلب ترجمه و بومی‌سازی مقاله‌ای از MakeUseOf به قلم Jonathon Jachura است. مشاهده مقاله اصلی