من این روزها شاهد این هستم که بسیاری از افراد سعی میکنند توزیع لینوکس مناسبی را برای جایگزینی ویندوز ۱۰ پیدا کنند، چون پشتیبانی آن در حال پایان است، و اوبونتو معمولاً اولین نامی است که به ذهن میآید. این منطقی است زیرا اوبونتو پایدار، کاربرپسند برای مبتدیان است و جامعه بزرگی دارد که شروع کار با لینوکس را آسان میکند.
من زیاد میبینم مردم سعی میکنند دستگاه لینکس ایدهآل برای جایگزینی ویندوز ۱۰ را پیدا کنند، اکنون که پشتیبانی آن در حال پایان است، و اوبونتو عموماً اولین نامی است که به ذهن میرسد. این منطقی است چون پایدار، مناسب برای مبتدیان است و جامعهٔ عظیماش باعث میشود شروع کار با لینوکس آسانتر باشد.
اما به عنوان کسی که اولین توزیع لینوکساش اوبونتو بود و بیش از نیم دهه آن را روی کامپیوترهای مختلف استفاده کردهام، دریافتهام که ممکن است دیگر هوشمندانهترین انتخاب نباشد. در عوض، فدورا سیلوربلو دقیقاً همان چیزی بود که به دنبالش بودم. حتی اگر تازهکار لینوکس باشید، شاید واقعاً گزینهٔ بهتری باشد.
Fedora Silverblue یک نسخهٔ غیرقابل تغییر از Fedora Workstation است که برای قابلیت اطمینان و پایداری طراحی شده است. سیستم اصلی آن فقط‑خواندنی است، که آن را در برابر خرابشدن مقاوم کرده و بازگرداندن آسان میکند. این توزیع برای توسعهدهندگان و مسیرهای کاری مبتنی بر کانتینر ایدهآل است، زیرا یک سیستمعامل یکپارچه و اتمی را فراهم میکند که بهصورت ایمن بهروزرسانی میشود بدون اینکه محیط کاربری را خراب کند.
از وزنی که اوبونتو به خود گرفته خستهام
فقط سنگینتر میشود
اوبونتو بهطور قابلتوجهی پراسترنترین توزیع لینوکس موجود است، که این همان نقطه قوت بزرگ و نقطه ضعف بزرگ آن است. با گذشت زمان، سنگینتر، پرحجمتر و پر از چیزهایی شده که بیشتر افراد هرگز به آن نیاز ندارند. به طور عجیب، حالا احساس میشود همان چیزی که بسیاری از ما برای فرار از ویندوز به لینوکس رفتیم، یعنی ویندوز.
چون اوبونتو برای پایهٔ سختافزاری گستردهای هدفگذاری میکند، تمام انواع بستهها و وابستگیها را شامل میشود تا موارد استفادهٔ همه را پوشش دهد. این خوب است اگر توزیعی میخواهید که «همه چیز کار میکند»، اما نه اگر به دنبال چیزی تمیز و سبک هستید. من شخصاً تنها میخواهم سیستمی داشته باشم که در مسیرم مانع شود.
حتی پیادهسازی GNOME توسط اوبونتو، محیط دسکتاپی که رابط کاربری، شبکهٔ برنامهها و ظاهر کلی را فراهم میکند، بهوضوح سنگینتر شده است. اکنون بخش بزرگی از RAM را مصرف میکند و در کامپیوتر قدیمی من با ۸گیگ حافظه که بهعنوان «کامپیوتر غلافی» استفاده میکنم، کافیست تا سیستم را کُند کند.
سپس Snap وجود دارد، سیستم بستهبندی جهانی اوبونتو. کاننیکال اخیراً Snapها را شدیداً ترویج میکند، اما آنها زمان راهاندازی بیشتری میبرد و فضای بیشتری نسبت به بستههای سنتی میگیرد. درست است که هدفشان سادهسازی توزیع برنامههاست، اما در عمل احساس میشود لایهٔ دیگری از حجم اضافی است. همهٔ این موارد دقیقاً در جهتی هستند که من میخواستم از زمان ترک ویندوز دور شوم، و همین باعث شد که من به سمت دیگری حرکت کنم.
در نهایت سیستمی لینوکسی پیدا کردم که نمیتوانم خرابش کنم
من همیشه نصبهایم را خراب میکردم
دربارهٔ زمانهای زیادی هست که نصب لینوکسام را کاملاً خراب کردهام. هیچ تقصیری به اوبونتو نیست؛ واضحاً قصدم این بود که کاری احمقانه انجام دهم. تعداد دفعاتی که فایل تنظیمات اشتباه ویرایش کردم، چیزی نصب کردم که با وابستگیهای موجود تداخل داشت یا بهروزرسانیای انجام دادم که همه چیز را خراب کرد، به خاطر نمیآیم. هر کسی که بهمدت کافی لینوکس استفاده کرده باشد، احتمالاً آن حس فروپاشی را تجربه کرده است که سیستم حاضر به بوت شدن نیست و شما با یک نشانگر چشمکزن روبهرو میشوید.
فدورا سیلوربلو در واقع این مشکل را تا حد زیادی حل میکند، چرا که یک سیستمعامل غیرقابلتغییر است. یک سیستم غیرقابلتغییر به این معناست که فایلهای اصلی فقط‑خواندنی هستند، به این معنی که نمیتوانید بهطور تصادفی بخشهای حیاتی سیستمعامل را بازنویسی یا خراب کنید. هر تغییری که ایجاد میکنید، روی آن پایه انجام میشود. اگر مشکلی پیش آمد، میتوانید به سادگی به حالت کاری قبلی برگردید. این باعث میشود سیستمتان را سختتر بشکند، حتی اگر مداوم دستکاری یا آزمایش کنید.
من همچنین برای بازیکردن به SteamOS روی آوردهام، که همینطور یک توزیع لینوکس غیرقابلتغییر است. یکی دیگر از مزایای این طراحی این است که بهروزرسانیها سیستم شما را خراب نمیکنند. بهروزرسانیها بهصورت یکباره اعمال میشوند و اگر چیزی در طول این فرآیند شکست، سیستم بهصورت خودکار به نسخهٔ قبلی باز میگردد.
این موضوع بیش از یک بار برای من رخ داده است که هم ویندوز و هم توزیعهای لینوکس غیرقابلتغییر پس از یک بهروزرسانی کاملاً از کار افتادهاند، اما با سیلوربلو، این نگرانی عملاً از بین رفته است. من الآن میتوانم بهروزرسانیها را نصب کنم بدون اینکه نفس بکشم یا نگران این باشم که آیا ماشینم دوباره روشن میشود یا نه.
این حتی امنیت بیشتری نسبت به اکثر توزیعهای لینوکسی که استفاده کردهام دارد
لینوکس از ابتدا نسبت به ویندوز ایمنتر بود
در حال حاضر لینوکس بهطور قابلتوجهی امنتر از ویندوز است، زیرا بدافزارهای کمتری برای آن وجود دارد. ویندوز به دلیل سهم بازار وسیعش هدف جذابتری برای تهدیدهاست و بهطور طبیعی بیشترین تهدیدها را جذب میکند. اما همچنان یکی از بزرگترین افسانههای لینوکس این است که آن نمیتواند بهدست بدافزارها برسد.
البته، خطر شما هنوز هم کمتر است، اما سیستمعاملهای غیرقابلتغییر یک قدم فراتر میروند. چون هستهٔ سیستم قفل شده است، برای نرمافزارهای مخرب دشوار است که پایداری پیدا کند. حتی اگر چیزی از دسترس عبور کند، نمیتواند فایلهای پایهٔ سیستم را تغییر دهد و یک راهاندازی ساده تمام آن را پاک میکند.
این طراحی وقتی که لینوکس را بر روی کامپیوتری مشترک یا دستگاهی که همیشه توسط افراد فنی نیست استفاده میکنید، بسیار منطقی است. مدل امنیتی سیلوربلو آن را در برابر خطاها یا دانلودهای بد مقاومتر میکند، و آرامش ذهنی حاصل از این موضوع بسیار بزرگ است، چون هیچ چیز بهعنوان «کافی» در امنیت وجود ندارد.
دسکتاپ اوبونتو دیگر حس درستی ندارد
اوبونتو چیزهای زیادی به آن اضافه میکند
برای هر کسی که تازه به لینوکس میآید، محیط دسکتاپ آنچنان است که میبینید و با آن تعامل دارید. هم اوبونتو و هم فدورا سیلوربلو در اصل از یک محیط دسکتاپ استفاده میکنند، اما اوبونتو لایههای اضافهای روی آن میگذارد، در حالی که فدورا بسیار حداقلی است.
با گذشت زمان، تمام این تغییرات باعث شدهاند دسکتاپ اوبونتو سنگینتر و شلوغتر از آنچه لازم است بهنظر برسد. همانطور که قبلاً گفتم، اوبونتو احساس پر شدن (bloated) کرده و من دیگر از ظاهر یا رفتار آن راضی نیستم.
در حالی که میتوان بیشتر سفارشیسازیهای اوبونتو را حذف کرد تا یک ظاهر تقریباً مشابه تنظیمات تمیز فدورا بهدست آورد، نگهداری آن کار دشواری است. من بیش از یکبار سیستمام را فقط برای تنظیمات یا تغییر رفتار دسکتاپ خراب کردهام.
اگر هنوز از ظاهر سیلوربلو راضی نیستید، فدورا درواقع نسخههای دیگری از همان سیستم غیرقابلتغییر را با محیطهای دسکتاپ مختلف ارائه میدهد که میتوانید در وبسایت آن پیدا کنید.
در نهایت برچسب «مبتدی‑پسند» برای شما کافی نیست
اوبونتو هنوز یکی از بهترین نقطه شروعها برای تازهکاران لینوکس است. کاربرپسند، مستندات خوب و جامعهٔ بزرگی دارد که هنگام بروز مشکل میتوانید روی آن حساب کنید. اما در یک زمان، متوجه میشوید همانچیزی که اوبونتو را بهعنوان نقطهٔ شروع آسان میکند، در طولانیمدت آن را تحملناپذیر میسازد.
بنابراین اگر مدتی است اوبونتو را استفاده میکنید و احساس میکنید که باعث کند شدن شما شده است، این را بهعنوان نشانهای برای آزمایش در نظر بگیرید. ممکن است چند system را خراب کنید (من حتماً این کار را کردهام)، اما این بخشی از لذت است. توزیع مناسب آن نیست که همه به شما بگویند از آن استفاده کنید، بلکه آن توزیعی است که وقتی پیدااش میکنید حس خانه بودن را به شما میدهد.