علم تخیلی یک چتر وسیع است. برنامههای علمی‑تخیلی مانند Pluribus و Severance فوقالعادهاند، اما آنها بهطور بیش از حد نگران این نیستند که آیا مفاهیم دوردست که ارائه میدهند واقعاً قابل باور هستند یا نه؛ ایدههای علمی‑تخیلی عمدتاً به عنوان بهانهای برای رسیدن به داستان انسانی استفاده میشوند. سپس برنامهای مانند The Expanse وجود دارد که تمام تلاش خود را میکند تا داستان علمی‑تخیلیای با موجودات بیگانه و سفرهای بینسیارهای بگوید که همچنان بهطور عمده با قوانین واقعی فیزیک سازگار باشد.
علمتخیلی یک چتر گسترده است. Sci‑fi shows like Pluribus و Severance فوقالعاده هستند، اما آنها خیلی به اینکه مفاهیم دوردستشان تا چه حد قابلقبول هستند، اهمیت نمیدهند؛ ایدههای علمی‑تخیلی عمدتاً بهعنوان بهانهای برای رسیدن به داستان انسانی استفاده میشوند. سپس یک سریال مثل The Expanse وجود دارد که تمام تلاش خود را میکند تا داستان علمی‑تخیلی با موجودات فضایی و سفرهای بینسیارهای روایت کند، در حالی که همچنان تا حد زیادی به قوانین واقعی فیزیک پایبند است.
For All Mankind، سریالی در Apple TV+ که به نظر من کمارزشگذاریشدهترین سریال علمی‑تخیلی تلویزیونی است، سعی میکند چیزها را حتی بیشتر بهواقعیت نزدیک کند. این یک سریال تاریخگزین است که بررسی میکند اگر ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی هرگز مسابقه فضایی را متوقف نمیکردند، زمین چگونه متفاوت میبود، و سعی میکند تا حد امکان به علم واقعی وفادار بماند.
یک گام کوچک برای بشر…
…یک جهش بزرگ برای همهٔ بشر
فصل اول For All Mankind در اواخر دههٔ ۱۹۶۰ تنظیم شده است، زمانی که فناوری بسیار کمتر از امروز پیشرفته بود. این سریال سعی میکند این بخشها تا حد امکان اصیل به نظر برسند و از فیلمهای بایگانی و تجهیزات واقعی دههٔ ۱۹۷۰ بهعنوان معیار استفاده میکند. و چون بسیاری از شخصیتهای اصلی ما در ناسا کار میکنند، اپل دو سالگرد واقعی ناسا را برای مشاوره استخدام کرد، از جمله فضانورد و مهندس گرت ریسمن و طراح مایکل اوکودا.
اما سالهای زیادی بین هر فصل میگذرد و فناوری همچنان دورتر از آنچه در آن زمان در دنیای ما وجود داشت میشود. منطق این است که در واقعیت ما، مسابقه فضایی منجر به پیدایش تکنولوژیهایی مانند اسکن CAT و GPS شد. اگر مسابقه فضایی هرگز پایان نیافته بود، از نظر فناوری تا چه حد پیشرفت میکردیم؟ بر اساس For All Mankind، خودروهای برقی در دههٔ ۹۰ رایج میشدند و تا اوایل سال ۲۰۰۰ یک پایگاه مأموریتپوشانه قوی بر روی مریخ داشتیم.
آیا این در واقع آنچه میشد اگر ابرقدرتهای جهان به اولویت دادن به کاوشهای فضایی ادامه میدادند و به جای اینکه مسابقه فضایی در میانهٔ دههٔ ۷۰ متوقف شود؟ دانستن این موضوع ممکن نیست، اما همینجاست که داستان تخیلی جذاب میشود. هر فصل جدید For All Mankind هیجانانگیز است زیرا میتوانیم ببینیم مردم این دنیای آینهای چه جهشهای تخیلی فناوری را بهوجود آوردهاند.
علم در For All Mankind ممکن است همیشه کامل نباشد…
…اما این تقریباً نزدیکترین چیزی است که سریالهای تلویزیونی میتوانند به آن برسند
و در سطح جزئیات فنی، For All Mankind مراقب است تا به قوانین فیزیک پایبند باشد، یا حداقل آنها را بهطور جدی نقص ندهد.
به عنوان مثال، بسیاری از سریالهای علمی‑تخیلی با مفهوم جاذبه مصنوعی بازی میکنند، به همین دلیل همه همیشه بهصورت عادی در فضاهای سفینهها قدم میزنند بهجای اینکه معلق بمانند. اما کمیکی توضیح میدهد که این چطور کار میکند. For All Mankind این کار را انجام میدهد. در فصل سوم، ما مدتی در یک هتل لوکس که در مدار زمین میچرخد، سپری میکنیم؛ این هتل بهدلیل چرخش خود جاذبه مصنوعی دارد؛ نویسندگان حتی تعداد چرخشهای مورد نیاز در هر دقیقه — حدود دو بار — برای شبیهسازی جاذبهٔ زمین را محاسبه کردند.
نمونههای دیگری نیز وجود دارد که نویسندگان به نحوه واقعی کارکرد آنها در فضا توجه دارند. وقتی شخصیتهای ما شروع به استخراج آب از ماه میکنند، باید CO₂ را به درون بدنهٔ مته پمپ کنند تا تعادل فشار حفظ شود و از انفجار بخار جلوگیری شود. شخصیتها همچنین هلیوم‑۳ را در ماه استخراج میکنند، منبعی ارزشمند که توسط بادهای خورشیدی بر سطح ماه رسوب میکند. وقتی تصمیم گرفته میشود که فضانوردان باید سلاحهایی در ماه داشته باشند تا در مقابل احتمالی مداخلهٔ شوروی دفاع کنند، این سلاحها همانگونه که خطر بزرگی هستند رفتار میشود، چون گلولهای که در گرانش کم شلیک شود، به اصطکاک کمی برخورد میکند و میتواند مدت زمان طولانی در داخل فضاها بپره و برای همه خطرساز باشد.
گاهی اوقات سریال این موارد را توضیح میدهد و گاهی نه. به هر حال، این دقت به جزئیات به ایجاد پایهای از باورپذیری کمک میکند. راحتتر است به این باور برسیم که سریال میداند به کجا میرود، که باعث میشود راحتتر به تماشای آن بنشینیم و لذت ببریم.
For All Mankind در فصل ۵ ادامه خواهد یافت…
…اما حفظ دقت علمی برایش سختتر خواهد شد
فصل پنجم For All Mankind در جمعه، ۲۷ مارس بر روی Apple TV+ به نمایش در میآید. این فصل در دههٔ ۲۰۱۰ قرار خواهد گرفت، زمانی که بشریت نه تنها یک کلونیهٔ پررونق در مریخ دارد، بلکه عملیات استخراج در یک سیارک نزدیک نیز دارد.
اشتراک برای بینشهای نامهٔ خبری درباره واقعگرایی علمی‑تخیلی
هرچه فناوری در این جهان جایگزین پیشرفت میکند، سختتر میشود که اطمینان حاصل کنیم تمام آن بر پایهٔ واقعیت است، زیرا شامل چیزهایی میشود که هیچکس در دنیای ما هنوز امتحان نکرده است. حتی در تیزر فصل ۵ که در بالا نشان داده شد، شخصی سوار بر یک موتورسواری (یا وسیلهای شبیه موتورسواری، هنوز زود است که تشخیص دهیم) بر سطح مریخ میشود. آیا این در واقعیت کار میکند؟ ما قطعاً نمیدانیم چون هیچکس تاکنون این کار را انجام نداده، بنابراین بازیگران و تیم تولید باید بهترین حدس آموزشدیدهٔ خود را بزنند. اما با توجه به دقتی که For All Mankind در زمینهٔ دقت علمی دارد، این سریال شایستگی اعتمادی را دارد.
رمز گشایی از رمز و رازهای سفر در زمان در این فیلمهای علمی‑تخیلی مبتنی بر علم.
بازگشت به بیمنطقی
For All Mankind هم از نظر علمی دقیق (تا حد معقول) است و هم یک برنامه تلویزیونی سرگرمکننده، اما کاملاً امکانپذیر است که یک سریال علمی‑تخیلی خوب باشد بدون اینکه به هیچوجه به دقت علمی پایبند باشد. نگاهی به برخی از بزرگترین سریالهای پیشرو در سال ۲۰۲۶، برخی برای واقعگرایی هدف دارند و برخی خوشحالانه آن را نادیده میگیرند. هر برنامهای باید بر اساس مزایای خود ارزیابی شود، اما چیزی ویژه در For All Mankind وجود دارد و من تمام وقتم را برای فصل جدید وقتی که در مارس شروع میشود، صرف خواهم کرد.
برای همهٔ بشر
بازیگران
-
Joel KinnamanEd Baldwin -
Michael DormanGordon ‘Gordo’ Stevens -
Cheyenne PerezHeather -
Toby KebbellMiles Dale
